I PRN 87/82
WyrokIzba Cywilna1982-07-10
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownik zajmujący stanowisko kierownicze, który wykorzystuje je do osiągnięcia korzyści osobistych i nakłania podwładnych do naruszania obowiązków pracowniczych, może być chroniony przed zwolnieniem z pracy w drodze wypowiedzenia, nawet jeśli wcześniej pracował nienagannie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pracownik zajmujący stanowisko kierownicze, który wykorzystuje je w celu osiągnięcia korzyści osobistych i nakłania podporządkowanych pracowników do naruszania obowiązków pracowniczych, nie może być chroniony przed zwolnieniem z pracy w drodze wypowiedzenia. Nawet wcześniejsza nienaganna praca i zasługi dla zakładu pracy nie stanowią podstawy do ochrony w takiej sytuacji. Ocena materiału dowodowego dokonana przez sąd pracy nie mieściła się w granicach art. 233 k.p.c., a wnioski rażąco naruszały art. 45 k.p.Stan faktyczny
Pracownik, zatrudniony od 1957 r. i awansujący na stanowisko szefa ruchu, został zwolniony z pracy z powodu usiłowania nielegalnego wywozu materiałów i wykorzystania stanowiska do celów prywatnych. Stwierdzono, że na jego polecenie wywożono pełnowartościowe materiały zamiast odpadowych, zlecano prace nieobjęte zamówieniem oraz nie uiszczono należności. Sąd pracy przywrócił pracownika do pracy, uznając zarzuty za nieudowodnione lub niewielkie. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie pracownika od orzeczenia Terenowej Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy.Pełny tekst orzeczenia
Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił orzeczenie Terenowej Komisji Odwoławczej ds. Pracy i uwzględniając odwołanie wnioskodawcy przywrócił go do pracy w pozwanej Stoczni na dotychczasowych warunkach pracy i płacy. Rozstrzygnięcie swoje Sąd oparł na następujących ustaleniach:Wnioskodawca zatrudniony był u strony pozwanej od 1 listopada 1957 r. na różnych stanowiskach pracy, począwszy od mistrza warsztatu elektrycznego do stanowiska szefa ruchu zakładu, które zajmował od stycznia 1975 r. W całym okresie zatrudnienia wnioskodawca cieszył się bardzo dobrą opinią, ukończył zaocznie studia wyższe i wykazywał stale duże zaangażowanie w pracy i inicjatywę, dzięki którym awansował na stanowisko szefa ruchu. Jako pracownik Stoczni wnioskodawca był też członkiem Spółdzielczego Zrzeszenia Budowy Domków Jednorodzinnych "Warszewo" w Szczecinie. Zrzeszenie to zamówiło na podstawie zlecenia skierowanego do Stoczni materiały wartości 83.000 zł, z których większość na sumę ok. 60.000 zł przeznaczona została na budowę domku jednorodzinnego wnioskodawcy.W dniu 6 listopada 1980 r. w czasie kontroli w bramie Stoczni samochodu wywożącego zamówione przez Zrzeszenie materiały stwierdzono, że na polecenie wnioskodawcy wywożone były materiały pełnowartościowe zamiast odpadowych, które wcześniej poddane zostały obróbce w warsztatach Stoczni mimo braku zlecenia na te prace.Na polecenie kierownika zakładu sprawę zbadała komórka kontroli wewnętrznej. Rewident zakładowy ustalił, że wnioskodawca wielokrotnie bez zezwolenia korzystał z narzędzi Stoczni, często wydawał podległym pracownikom polecenia wywozu różnych elementów i materiałów nie objętych zamówieniem Zrzeszenia, zlecał wykonanie w warsztatach Stoczni nieodpłatnie w godzinach pracy robót przy przygotowaniu materiałów użytych następnie do budowy domku jednorodzinnego oraz nie uiścił należności za transport materiałów i dokumentację projektową. Zarzuty te potwierdzone zostały w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Okręgowy Zarząd Dochodów Państwa i Kontroli Finansowej w Szczecinie oraz ustaleń dokonanych przez miejscowy Komisariat Milicji Obywatelskiej.W tym stanie rzeczy kierownik zakładu pracy rozwiązał z wnioskodawcą umowę o pracę z zachowaniem ustawowego okresu wypowiedzenia podając jako przyczynę "usiłowanie nielegalnego wywozu materiałów w dniu 6 listopada 1980 r. i wykorzystanie stanowiska służbowego do celów prywatnych".Przywracając wnioskodawcę do pracy na poprzednich warunkach Sąd uznał, że zarzuty stawiane wnioskodawcy nie zostały udowodnione, a ewentualnie popełnione przez niego uchybienia są tak niewielkie, że nie uzasadniały one rozwiązania umowy o pracę w drodze wypowiedzenia.Wyrok ten zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości, wnosząc o jego uchylenie i oddalenie odwołania wnioskodawcy od orzeczenia Terenowej Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy. Skarżący zarzuca naruszenie art. 45 k.p.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Jak trafnie podnosi skarżący ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd nie mieści się w granicach określonych art. 233 kodeksu postępowania cywilnego a wnioski jakie Sąd wysunął z poczynionych ustaleń rażąco naruszają przepis art. 45 kodeksu pracy. W świetle art. 45 k.p. pracownik zajmujący kierownicze stanowisko w zakładzie pracy, jeżeli wykorzystuje je w celu osiągnięcia korzyści osobistych i nakłania podporządkowanych sobie pracowników do naruszania obowiązków pracowniczych nie może być chroniony przed zwolnieniem z pracy w drodze wypowiedzenia nawet wtedy, gdy wcześniej pracował nienagannie i zasłużył się dla zakładu pracy.Z tych względów Sąd Najwyższy uznając zarzuty za uzasadnione, orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I PRN 138/84 1984-10-18Czy pracownik na stanowisku kierowniczym, który nienależycie wykonuje swoje obowiązki, może skutecznie powoływać się na zasady współżycia społecznego lub staż pracy, aby uznać wypowiedzenie umowy o pracę za bezskuteczne?
- I PKN 702/00 2001-11-22Czy wykonywanie przez pracownika, za zgodą bezpośredniego przełożonego, czynności niezwiązanych z obowiązkami pracowniczymi w czasie pozostawania w pogotowiu do pracy, stanowi naruszenie pracowniczego obowiązku przestrze…
- II PK 155/15/1 2016-06-28Czy pracownik szczególnie chroniony przed zwolnieniem, który dochodzi przywrócenia do pracy po bezprawnym wypowiedzeniu umowy o pracę na czas określony, może zostać pozbawiony tego prawa na podstawie art. 8 k.p. z powodu…
- III PSK 42/22 2023-04-05Czy pracownik objęty szczególną ochroną związkową, który dopuścił się ciężkich naruszeń obowiązków pracowniczych, może zostać pozbawiony prawa do przywrócenia do pracy na rzecz odszkodowania, nawet jeśli rozwiązanie umow…
- II PK 101/05 2005-11-29Czy sąd może nie uwzględnić roszczenia pracownika o przywrócenie do pracy, jeżeli miałoby to prowadzić do powtórzenia się sytuacji, na którą zasadnie powoływał się pracodawca jako na przyczynę wypowiedzenia?
Powołane przepisy
art. 45 KPart. 233art. 45
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.