I PRN 97/82
WyrokIzba Cywilna1982-11-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem mianowanym z dniem 28 lutego 1982 r., gdy pismo zawiadamiające o tym zostało doręczone 1 marca 1982 r., jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem mianowanym z dniem 28 lutego 1982 r., przy doręczeniu pisma o rozwiązaniu 1 marca 1982 r., narusza prawo. Zgodnie z art. 61 Kodeksu cywilnego, oświadczenie woli złożone innej osobie staje się skuteczne z chwilą, gdy doszło do niej w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią. W przypadku trwałej niezdolności do pracy, stosunek pracy rozwiązuje się z upływem miesiąca, w którym doręczono decyzję o rozwiązaniu.Stan faktyczny
Wnioskodawca, nauczyciel mianowany, został odwołany ze stanowiska dyrektora w kwietniu 1981 r., ale pozostał zatrudniony jako nauczyciel. Kuratorium Oświaty rozwiązało z nim stosunek pracy z dniem 28 lutego 1982 r., jednak pismo z tą decyzją doręczono mu dopiero 1 marca 1982 r. Komisja Odwoławcza i Okręgowy Sąd Pracy oddaliły jego wniosek o ustalenie daty rozwiązania stosunku pracy. Wnioskodawca był uznany za trwale niezdolnego do pracy w zawodzie nauczyciela.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych i zmieniając orzeczenie Terenowej Komisji Odwoławczej, zasądził od pozwanego Kuratorium Oświaty i Wychowania na rzecz wnioskodawcy kwotę 8.813 zł.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN Z. Świeboda (sprawozdawca).Sędziowie SN: W. Myga, Z. Stypułkowska.SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL - R. Wyrzykowskiego, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Alfreda E. przeciwko Kuratorium Oświaty i Wychowania Urzędu Wojewódzkiego w N. o ustalenie daty rozwiązania stosunku pracy na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 9 czerwca 1982 r.uchylił zaskarżony wyrok i zmieniając orzeczenie terenowej Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy w Zakopanem z dnia 6 kwietnia 1982 r. zasądził od pozwanego Kuratorium Oświaty i Wychowania na rzecz wnioskodawcy Alfreda E. kwotę 8.813 zł.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca Alfred E. domagał się ustalenia, że za datę rozwiązania z nim stosunku pracy należy uznać dzień 31 marca 1982 r., dlatego, iż pismo zawiadamiające go o rozwiązaniu stosunku pracy otrzymał w dniu 1 marca 1982 r., a zatem nie mógł być on rozwiązany z dniem 28 lutego 1982 r.Terenowa Komisja Odwoławcza orzeczeniem z dnia 6 kwietnia 1982 r. oddaliła wniosek. Komisja wyraziła pogląd, że podjęcie decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy z dniem 28 lutego 1982 r., doręczonej wnioskodawcy w dniu 1 marca 1982 r., nie narusza przepisów ustawy - Karta Nauczyciela, a w szczególności jej art. 23 ust. 1 pkt 3. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie, rozpoznając odwołanie wnioskodawcy, w którym domagał się już 3 miesięcznego wynagrodzenia oraz ustalenia, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło z dniem 30 czerwca 1982 r., wyrokiem z 9 czerwca 1982 r. oddalił odwołanie. Sąd ustalił, że wnioskodawca został z dniem 9 kwietnia 1981 r., odwołany ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół Hotelarskich w Z. i że od tej daty pobierał zasiłki chorobowe oraz że orzeczeniem KIZ z dnia 3 listopada 1981 r. został uznany za trwale niezdolnego do pracy w zawodzie nauczyciela. Orzeczenie to, dopiero po interwencji, Kuratorium otrzymało w dniu 26 lutego 1982 r. Zdaniem Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych umowa o pracę może być rozwiązana w każdym czasie i nie są - w świetle unormowań zawartych w art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 3, poz. 19) przewidziane żadne terminy jej wypowiedzenia.W rewizji nadzwyczajnej Prokurator Generalny PRL, zarzucając rażące naruszenie prawa, a w szczególności art. 55 i 61 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych, wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wnioskodawca w kwietniu 1981 r. - jak to niewadliwie ustalił Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych - został odwołany ze stanowiska dyrektora Szkoły, ale pozostawał nadal w zatrudnieniu jako nauczyciel mianowany. Kuratorium Oświaty i Wychowania w N., pismem z 27 lutego 1982 r., rozwiązało z nim stosunek pracy z dniem 28 lutego 1982 r., przy czym pismo to doręczone zostało mu w dniu 1 marca 1982 r. Słusznie zatem w rewizji nadzwyczajnej kwestionowany jest pogląd Terenowej Komisji Odwoławczej i Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, że decyzja Kuratorium o rozwiązaniu z wnioskodawcą stosunku pracy z dniem 28 lutego 1982 r. doręczona mu dnia 1 marca 1982 r., jest zgodna z prawem. Stosownie bowiem do art. 61 k.c. oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. W odniesieniu do wnioskodawcy doręczenie decyzji w dniu 1 marca 1982 r. mogło wywrzeć skutki prawne dopiero z tą ostatnią datą, a nie z dniem 28 lutego 1982 r. Na skutek odmiennej wykładni wnioskodawca pozbawiony został wynagrodzenia za pracę za okres, o którym mowa w art. 40 ustawy - Karta Nauczyciela. Według bowiem treści tego przepisu prawo do wynagrodzenia gaśnie z ostatnim dniem miesiąca kalendarzowego, w którym nastąpiło wygaśnięcie lub rozwiązanie stosunku pracy.W związku z wyrażonym przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych stanowiskiem co do możliwości rozwiązania stosunku pracy z wnioskodawcą - w jego sytuacji faktycznej - w każdym czasie oraz zgłoszonym przez wnioskodawcę w toku sprawy żądaniem zasądzenia wynagrodzenia za okres 3 miesięcy, tj. do 30 czerwca 1982 r. - wymaga rozważenia treść art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy - Karta Nauczyciela. Przepis art. 23 ustawy przewiduje wypadki rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem mianowanym. Natomiast pkt 3 ust. 1 cyt. przepisu dotyczy sytuacji wnioskodawcy, a mianowicie rozwiązania stosunku pracy w razie orzeczenia przez komisję lekarską do spraw inwalidztwa i zatrudnienia trwałej niezdolności do pracy w pełnym wymiarze zajęć na zajmowanym stanowisku. O ile inne przewidziane tym przepisem wypadki rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem mianowanym są unormowane szczegółowo co do terminu tego rozwiązania, o tyle w pkt 3 ust. 1 omawianego przepisu w tym zakresie brak jest jakichś uregulowań. Powyższy stan prawny prowadzi do wniosku, że w razie orzeczenia przez komisję lekarską do spraw inwalidztwa i zatrudnienia trwałej niezdolności nauczyciela do pracy w pełnym wymiarze zajęć na zajmowanym stanowisku stosunek pracy z nim rozwiązuje się z upływem miesiąca, w którym doręczono mu wydaną przez właściwy organ szkolny decyzję o rozwiązaniu stosunku pracy (art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy - Karta Nauczyciela i art. 61 k.c.).Z informacji pozwanego kuratorium wynika, że wnioskodawca od lutego1982 r. pobierał wynagrodzenie w kwocie 8.813 zł miesięcznie. Na tle tej informacji zasadnie przedstawiciel Prokuratury Generalnej zmodyfikował wniosek zawarty w rewizji nadzwyczajnej w kierunku wydania przez Sąd Najwyższy orzeczenia reformatoryjnego.Z tych przeto przyczyn orzeczono jak w sentencji (art. 277 § 2 k.p. i art. 421 § 1 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II PSKP 74/22 2024-01-30Czy rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem mianowanym na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. jest dopuszczalne, czy też wyłączność w tym zakresie mają przepisy Karty Nauczyciela, a jeśli rozwiązanie było niezgodne z praw…
- I PK 225/12 2013-03-12Czy rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem z mianowania z powodu zmian organizacyjnych w szkole, polegających na zmniejszeniu liczby oddziałów i godzin nauczania, jest uzasadnione, jeśli wybór do zwolnienia opiera się…
- I PZP 4/06 2006-12-07Czy w przypadku istnienia podstaw do rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem mianowanym z przyczyn wskazanych w art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela znajduje zastosowanie art. 41 Kodeksu Pracy?
- I PKN 152/97 1997-05-09Czy rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem na podstawie art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela, dokonane pismem doręczonym przed wejściem w życie nowelizacji z dnia 14 czerwca 1996 r., powinno być oceniane według stanu praw…
- I PKN 164/01 2002-06-18Czy informacja o możliwości wystąpienia z wnioskiem o przeniesienie w stan nieczynny lub wyrażenia zgody na ograniczenie wymiaru zatrudnienia, zawarta w piśmie rozwiązującym za wypowiedzeniem stosunek pracy z nauczyciele…
Powołane przepisy
art. 23 ust. 1art. 55art. 61 KCart. 40art. 23art. 277 § 2 KPart. 421 § 1 KPC§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.