II C 2900/52

Uzasadnienie faktycznePowód żądał ustalenia, że przedmioty wymienione w pozwie są jego własnością, twierdząc, iż zostały one bez podstawy prawnej objęte protokółem opisu nieruchomości należącej do Wilhelma i Julianny S., która na podstawie orzeczenia sądu karnego uległa konfiskacie jako mienie niemieckie na rzecz pozwanego Skarbu...Sąd oddalił powództwo, stanął bowiem na stanowisku, że wobec przepisu art. 11 pkt 1 powołanego dekretu z dn. 22.X.1947 r. o przepadku majątku (Dz. U. R. P. poz. 390) pozew o ustalenie oparty na art. 3 k.p.c. jest niedopuszczalny, wyraził natomiast pogląd, że powód zgodnie z przepisem art. 11 pkt 1 powołanego dekretu winien był żądać zwolnienia zajętych przedmiotów.Powód zaskarżył powyższy wyrok rewizją, w której zmienił żądanie pozwu w ten sposób, że domagał się uznania za nieważny w stosunku do niego przepadku wymienionych w pozwie przedmiotów i ich zwolnienia: w związku z tym wniósł powód o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy sądowi I inst. do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Stosownie do art. 206 § 1 k.p.c. dopuszczalna jest przed sądem I inst. zmiana powództwa, o ile nie wpływa ona na właściwość sądu.W związku z tym nasuwa się pytanie, czy i o ile zmiana taka możliwa jest również i przed sądem rewizyjnym.Wobec tego, że art. 390 k. p. c. każe odpowiednio stosować do postępowania rewizyjnego przepisy o postępowaniu przed sądem I inst., należy przyjąć, że w zasadzie dopuszczalna jest zmiana powództwa także w sądzie rewizyjnym, skoro brak szczególnych przepisów w postępowaniu rewizyjnym, które by to zagadnienie inaczej regulowały.Nie można jednak przyjąć, by każda zmiana powództwa dopuszczalna była w postępowaniu rewizyjnym, w razie bowiem gdyby zmiana ta opierała się na innych twierdzeniach faktycznych niż podniesione w sądzie I instancji, wówczas proces musiałby się rozpocząć od nowa w sądzie instancji II-ej, co jest niedopuszczalne ze względu na przepis art. 386 k.p.c., z którego wynika, że sąd rewizyjny nie jest instancją rewizyjną, lecz kontroluje tylko wyniki postępowania przeprowadzonego przed sądem I instancji.Z powyższych przyczyn za dopuszczalną w zasadzie w sądzie rewizyjnym należy uznać taką tylko zmianę powództwa, która nie wymaga nowych ustaleń faktycznych, lecz opiera się w całości na stanie faktycznym przytoczonym w pozwie lub ustalonym przez wyrok sądu I instancji.Wyjątek od powyższej zasady należy przyjąć tylko wówczas, gdy z mocy art. 18 ustawy z dn. 20.VII.1950 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 349) dopuszczalne jest powoływanie w drugiej instancji nowych faktów i dowodów, jako też dokonanie przez sąd rewizyjny samodzielnych ustaleń, w takim bowiem razie dopuszczalna jest zawsze zmiana powództwa oparta ma przytoczeniu nowych twierdzeń faktycznych.Ponieważ więc dokonana przez powoda w rewizji zmiana powództwa nie wprowadza żadnych nowych twierdzeń faktycznych i oparta jest w zupełności na stanie faktycznym przytoczonym w pozwie, a dostosowuje tylko żądanie pozwu do przepisów art. 11 pkt 1 powołanego wyżej dekretu, należy uznać ją za dopuszczalną...