II CKN 238/98
Izba Cywilna1999-03-19
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odstąpienie od umowy o dostarczenie samochodu jest skuteczne, jeśli powódka nie wyznaczyła pozwanej dodatkowego terminu do wykonania zobowiązania, zgodnie z art. 491 § 1 k.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że odstąpienie od umowy o dostarczenie samochodu nie było skuteczne, ponieważ powódka nie dochowała obowiązku wyznaczenia pozwanej dodatkowego terminu do wykonania zobowiązania. Artykuł 491 § 1 k.c. stanowi normę bezwzględnie obowiązującą, która uzależnia skuteczność odstąpienia od umowy od wyznaczenia takiego terminu.Stan faktyczny
Powódka wniosła o zasądzenie odsetek od świadczeń wpłaconych na poczet umowy o dostarczenie samochodu, twierdząc, że odstąpiła od umowy z powodu upływu terminu jej wykonania. Pozwana Spółka wniosła o oddalenie powództwa, argumentując, że powódka nie mogła skutecznie odstąpić od umowy bez wyznaczenia dodatkowego terminu. Sądy obu instancji oddaliły powództwo, uznając, że powódka nie wyznaczyła pozwanej dodatkowego terminu do wykonania umowy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację powódki, uznając ją za nieuzasadnioną.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CKN 238/98 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 marca 1999 roku Sąd Najwyższy, Izba Cywilna, w składzie następującym: Przewodniczący: SSN - G. Bieniek Sędziowie: SN - M. Kocon (spraw.) SN - B. Myszka Protokolant - A. Banasiuk po rozpoznaniu w dniu 19 marca 1999 r. na rozprawie sprawy z powództwa J. C. przeciwko […] „A.” Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w B. o zapłatę, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego w B., z dnia 10 października 1997 r., sygn. akt II Ca […], oddala kasację.
2 U Z A S A D N I E N I E Powódka wniosła o zasądzenie od pozwanej Spółki 6.192 zł z tytułu odsetek od świadczeń pieniężnych wpłaconych na poczet bliżej określonej umowy o „dostarczenie” samochodu marki „C.”. Powódka twierdziła, że odstąpiła od tej umowy wskutek upływu terminu do wykonania tego zobowiązania. Pozwana żądała oddalenia powództwa, podnosząc, że powódka mogłaby skutecznie odstąpić od wiążącej strony umowy jedynie w wykonaniu zagrożenia przewidzianego w art. 491 § 1 k.c. Sąd Rejonowy w B., wyrokiem z dnia 16 października 1996 r., oddalił powództwo. Sąd ten bowiem uznał, że powódka nie była uprawniona do odstąpienia od wiążącej strony umowy, gdyż, podług poczynionych ustaleń, nie dochowała obowiązku wyznaczenia pozwanej dodatkowego terminu spełnienia umówionego świadczenia. Sąd Wojewódzki w B., wyrokiem z dnia 10 października 1997 r., oddalił apelację powódki, podzielając stanowisko Sądu I instancji, że powódka nie była uprawniona do odstąpienia od umowy. Kasacja powódki - oparta na podstawie pierwszej z art. 393 1 k.p.c. - zawiera zarzut naruszenia art. 491 § 1 k.c., i zmierza do zmiany zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa. Rozpoznając sprawę w przytoczonych granicach kasacji (art39311k.p.c.), Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Strony były związane umową o „dostarczenie” samochodu marki „C.”, i zasadniczo żadna z nich jednostronnie rozwiązać jej nie mogła. Na gruncie kodeksu cywilnego rozwiązanie umowy jest możliwe tylko za obopólną zgodą, a wyjątkowo przez jednostronne oświadczenie, czyli odstąpienie od umowy w przypadkach przez prawo bądź umowę przewidzianych. Powódka chcąc więc uzyskać rozwiązanie umowy wiążącej ją z pozwaną, mogła to spowodować sama
3 jedynie przez odstąpienie od tej umowy po bezskutecznym upływie terminu, wyznaczonego przez nią pozwanej na jej wykonanie - art. 491 § 1 k.c. Przepis ten, mający niewątpliwie w tym zakresie charakter normy bezwzględnie obowiązującej, uzależnia bowiem skuteczność odstąpienia od umowy od wyznaczenia takiego terminu. Zarzut przeto naruszenia art. 491 § 1 k.c. jest niesłuszny już tylko z tej przyczyny, że z ustaleń wyroków sądów orzekających wynika, iż powódka nie dochowała obowiązku wyznaczenia wskazanego terminu na wykonanie umowy. Skoro zatem kasacja nie ma usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu (art. 39312 k.p.c.). aw er
Powiązane orzeczenia
- II CR 131/79 1979-05-14Czy odstąpienie od umowy sprzedaży samochodu z powodu wad fizycznych jest skuteczne, gdy kupujący otrzymał gwarancję, a sprzedawca nie wykonał obowiązków gwarancyjnych w odpowiednim terminie?
- II CR 190/80 1980-03-07Czy kupujący, który odstąpił od umowy sprzedaży wadliwego samochodu, jest zobowiązany do wynagrodzenia sprzedawcy za normalne zużycie rzeczy, które nastąpiło do chwili odstąpienia od umowy, a także czy jest zobowiązany d…
- II CSK 467/17 2018-05-11Czy wierzyciel może skutecznie odstąpić od umowy wzajemnej na podstawie art. 491 § 1 k.c. z powodu zwłoki dłużnika, jeśli roszczenie o zapłatę ceny za dostarczony towar uległo przedawnieniu?
- III CSK 220-10/1 2011-04-01Czy odstąpienie od umowy sprzedaży rzeczy wadliwej na podstawie art. 491 § 1 k.c. jest skuteczne, jeśli sprzedawca nie pozostawał w zwłoce w wykonaniu obowiązku wymiany rzeczy na wolną od wad?
- I CSK 342/17 2017-12-01Czy pozwany występował jako sprzedający we własnym imieniu w umowie sprzedaży samochodu, czy jedynie jako pośrednik?
Powołane przepisy
art. 491 § 1 KCart. 393art39311kart. 39312 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy