II CKN 341/98

Sygn. akt II CKN 341/98 P O S T A N O W I E N I E Dnia 12 lutego 1999 r. Sąd Najwyższy Izba Cywilna w składzie następującym: Przewodniczący: SSN - J. Suchecki (spraw.) Sędziowie SN - Z. Świeboda SN - T. Żyznowski po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 1999 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa H. B. przeciwko A. C. o ochronę dóbr osobistych, na skutek kasacji powódki od postanowienia Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 2 lutego 1998 roku, sygn. akt I ACa […] p o s t a n a w i a: odrzucić kasację i oddalić wniosek pełnomocnika powódki z urzędu o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów ich opłaconej pomocy prawnej. U Z A S A D N I E N I E 2 Sąd Wojewódzki oddalił powództwo o ochronę dóbr osobistych powódki, a Sąd Apelacyjny oddalił jej apelację. Wyrok Sądu Apelacyjnego powódka, działająca przez adwokata ustanowionego z urzędu, zaskarżyła kasacją wnosząc o jego uchylenie, jak również o uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Kasacja zawiera również wniosek o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zgodnie z załączonym ich zestawieniem, zawierającym także oświadczenie iż nie zostały one zapłacone. Kasacja zarzuca naruszenie przez Sąd Apelacyjny przepisów postępowania w zakresie oceny materiału dowodowego, lecz nie wskazuje w sposób konkretny jakie przepisy zostały przez ten Sąd naruszone. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: wykładnia art. 3931, art. 3933, art. 39311 i art. 3938 kpc jest już ugruntowana w orzecznictwie. Tak np. w postanowieniu z dnia 11 marca 1997 r. III CKN 13/97 (OSN 8/98, poz. 114) Sąd Najwyższy stwierdził, że dla zachowania formy kasacji nie jest wystarczające ograniczenie się do powołania przepisu art. 3931 pkt 2 kpc, ale konieczne jest także uzasadnienie podnoszonej podstawy kasacyjnej przez wskazanie które przepisy, oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu) ustawy zostały naruszone. W przeciwnym razie ocena zasadności kasacji nie jest w ogóle możliwa, samo zaś pismo pozostaje tylko namiastką środka odwoławczego. Brak przytoczenia podstaw kasacyjnych w sposób tak określony jest brakiem nieusuwalnym, gdyż wykracza poza pojęcie braku formalnego pisma procesowego, odbierając środkowi odwoławczemu cechy dopuszczalnej kasacji (wykładnia z postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1997 r. III CKN 29/97 - OSN 6-7/97, poz. 96). W niepublikowanym wyroku z dnia 19 marca 1997 r. II CKN 16/97 Sąd Najwyższy wyłożył m.i. że nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów lub też stawiania hipotez co do tego jakiego aktu prawnego dotyczy podstawa kasacji. Podzielając w pełni przytoczoną wykładnię wskazanych norm kodeksu postępowania cywilnego Sąd Najwyższy uznał, że kasacja jako nie spełniająca wymagań przewidzianych w art. 3933 kpc jest niedopuszczalna i ulega odrzuceniu z mocy art. 3938 w związku z art. 3935 kpc. 3 Oddalając wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej Sąd Najwyższy zważył, że rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. Nr 154, poz. 1013, zmiana Dz.U. z 1998 r. Nr 159, poz. 1049) stanowi, Ze adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje prawo domagania się od Skarbu Państwa kosztów nie opłaconej pomocy prawnej w wysokości określonej w rozporządzeniu (§§ 21-23 i 25). Pomoc ta jednakże powinna być udzielana zgodnie z wymaganiami stawianymi profesjonaliście, jak to już wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 sierpnia 1997 r. II CZ 88/97 (OSN 3/98, poz. 40). W sprawie niniejszej „pomoc prawna” udzielona powódce polegała na sporządzeniu i wniesieniu kasacji nie spełniającej - jak to już wyjaśniono - podstawowych warunków proceduralnych stawianych temu środkowi, co spowodowało konieczność jej odrzucenia już na posiedzeniu niejawnym jako - według przytoczonego orzeczenia z dnia 11 marca 1997 r. - „namiastki środka odwoławczego”. Zdaniem Sądu Najwyższego rażąco sprzeczne z zasadami profesjonalizmu czynności adwokata ustanowionego z urzędu nie upoważniają go do skutecznego domagania się przyznania mu kosztów nie opłaconej pomocy prawnej. Za takie należy uznać czynności adwokata w sprawie niniejszej stąd - zdaniem Sądu - brak podstaw by z mocy wymienionych przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 1997 r. przyznać mu zwrot tych kosztów. aw jg