II CKU 3/98

Izba Cywilna2001-06-13

Skład orzekający: Helena Ciepła, Gerard Bieniek, Teresa Bielska-Sobkowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku korzysta z powagi rzeczy osądzonej, skutkując odrzuceniem kolejnego wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po tym samym spadkodawcy?
Ratio decidendi
Prawomocne postanowienia o charakterze pozytywnym wydane w postępowaniu nieprocesowym co do istoty sprawy, korzystają z powagi rzeczy osądzonej. W sytuacji, gdy istnieje już prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, kolejny wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po tym samym spadkodawcy powinien zostać odrzucony na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c., ponieważ identyczny jest przedmiot i podstawa postępowania.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wydał dwa prawomocne postanowienia stwierdzające nabycie spadku po H. M. na rzecz rodzeństwa spadkodawcy. Minister Sprawiedliwości zaskarżył drugie z tych postanowień kasacją, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. i interesu Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i odrzucił wniosek o stwierdzenie nabycia spadku.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CKU 3/98 POSTANOWIENIE Dnia 13 czerwca 2001 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Helena Ciepła (przewodnicząca, sprawozdawca) SSN Gerard Bieniek SSA Teresa Bielska-Sobkowicz Protokolant Anna Banasiuk przy udziale Prokuratora Prokuratury Krajowej – Iwony Kaszczyszyn w sprawie z wniosku J. K. z udziałem D. S., A. M., K. I., M. K., T. M., M. J.-K. oraz J. M. i W. M. – spadkobierców po zmarłym A. M. o stwierdzenie nabycia spadku po H. M. po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na rozprawie w dniu 13 czerwca 2001 r. kasacji Ministra Sprawiedliwości S/C V C […] od postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 2 marca 1994 r., sygn. akt I Ns […] uchyla zaskarżone postanowienie i wniosek odrzuca. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 15 lutego 1983 r. w sprawie I Ns […] Sąd Rejonowy w K. stwierdził, że spadek po H. M., zmarłym dnia 23 stycznia 1983 r., nabyło rodzeństwo spadkodawcy po 1/5 części. Kolejnym postanowieniem z dnia 2 marca 1994 r. w sprawie I Ns […] Sąd Rejonowy w K. stwierdził, że spadek po tym samym spadkodawcy na podstawie ustawy nabyło rodzeństwo spadkodawcy po 1/5 części. Postanowienia te nie zostały zaskarżone w zwykłym trybie i uprawo-mocniły się. Ostatnio wymienione postanowienie zaskarżył Minister Sprawiedliwości kasacją i zarzucając rażące naruszenie przepisów art. 199 § 1 pkt. 2 i art. 365 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. oraz naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie art. 12 ust. 1i 2 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego... (Dz. U. Nr 43, poz. 189), wniósł o jego uchylenie i odrzucenie wniosku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Prawomocne postanowienia o charakterze pozytywnym wydane w postę-powaniu nieprocesowym co do istoty sprawy, korzystają z powagi rzeczy osądzonej. Powagę tę należy zatem przyznać postanowieniu Sądu Rejonowego w K. z dnia 15 lutego 1983 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po H. M.. W tej sytuacji wniosek w sprawie I Ns […] o stwierdzenie nabycia spadku po tym samym spadkodawcy powinien być stosownie do przepisów art. 199 § 1 pkt. 2 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. odrzucony. Identyczny jest bowiem przedmiot, jak i podstawa postępowania. Rozpoznanie sprawy przez Sąd Rejonowy spowodowało nieważność postępowania zakończonego zaskarżonym postano-wieniem, co czyni zasadny zarzut rażącego naruszenia wskazanych w kasacji przepisów prawa, a także naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej. Wydanie zaskarżonego orzeczenia doprowadziło bowiem do istnienia dwóch 3 orzeczeń stwierdzających nabycie spadku po tym samym spadkodawcy, co godzi w obowiązujący porządek prawny i powagę wymiaru sprawiedliwości. Z tych względów zaskarżone orzeczenie uchylono i wniosek odrzucono (art. 39316 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. i art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego... (Dz. U. Nr 43, poz. 189). aw db

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 199 § 1 pkt. 2art. 365 § 1art. 13 § 2 KPCart. 12 ust. 1art. 199 § 1 pkt. 2 KPCart. 39316 KPC§ 1 pkt. 2§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy