III CKU 56/98

Izba Cywilna2000-09-12

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawomocne stwierdzenie nabycia spadku po danym spadkodawcy wyklucza ponowne składanie wniosku w tym przedmiocie i merytoryczne orzekanie przez sąd?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że prawomocne stwierdzenie nabycia spadku po danym spadkodawcy wyklucza ponowne składanie wniosku w tym przedmiocie i merytoryczne orzekanie przez sąd. Istnienie dwóch sprzecznych postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po tym samym spadkodawcy stanowi rażące naruszenie przepisów procesowych i godzi w powagę wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Sąd Powiatowy w B. stwierdził nabycie spadku po X. K. na rzecz A. K., Y. K. i M. P. po 1/3 części. Następnie Sąd Rejonowy w B. stwierdził, że po tym samym spadkodawcy dziedziczy w całości S. K. Oba postanowienia uprawomocniły się. Minister Sprawiedliwości wniósł kasację od drugiego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego w B. dotyczące stwierdzenia nabycia spadku po X. K. i w tej części odrzucił wniosek.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CKU 56/98 P O S T A N O W I E N I E Dnia 12 września 2000 r. Sąd Najwyższy Izba Cywilna w składzie następującym: Przewodniczący: SSN - Andrzej Wypiórkiewicz Sędziowie: SN - Antoni Górski (spraw.) SN - Barbara Myszka Protokolant: Bożena Kowalska po rozpoznaniu w dniu 12 września 2000 r. na rozprawie sprawy z wniosku S. K. o stwierdzenie nabycia spadku po X. K. na skutek kasacji Ministra Sprawiedliwości S/C VI […] od postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 15 listopada 1979 r., sygn. akt Ns […] p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie w punkcie II-gim dotyczącym stwierdzenia nabycia spadku po X. K. i w tej części odrzucić wniosek. 2 U Z A S A D N I E N I E Sąd Powiatowy w B. postanowieniem z 25 listopada 1974 r. stwierdził, że spadek po X. K. zmarłym 5 grudnia 1971 r. nabyli z mocy ustawy syn A. K., córka Y. K. i wnuk M. P. po 1/3 części każde z nich. Z kolei w punkcie drugim postanowienia Sądu Rejonowego w B. z 15 listopada 1979 r. stwierdzone zostało, że po tymże spadkobiercy dziedziczy w całości spadek jedynie córka S. K.. Oba te orzeczenia – sprzeczne ze sobą - uprawomocniły się w sądach pierwszej instancji. Drugie z tych postanowień zaskarżył Minister Sprawiedliwości kasacją wniesioną na podstawie art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu cywilnego ... oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 43, poz. 189). Zarzucił, iż narusza ono w sposób rażący art. 199 § 1 pkt 2 kpc i art. 365 § 1 w zw. z art. 13 § 2 kpc. Na tej podstawie wnosił o uchylenie orzeczenia w zaskarżonej części i o odrzucenie wniosku. Kasacja jest zasadna. Prawomocne stwierdzenie praw do spadku po X. K. w sprawie Ns […] Sądu Powiatowego w B. wykluczało ponowne składanie wniosku w tym przedmiocie, a tym bardziej merytoryczne orzekanie przez sąd. Ma więc rację skarżący, że powtórne stwierdzenie praw do spadku po tym samym spadkodawcy, którego dokonał Sąd Rejonowy w B. w sprawie Ns […] nastąpiło z rażącym naruszeniem powołanych w podstawie kasacyjnej przepisów procesowych. Uchybienie to jest tym poważniejsze, że oba postanowienia są treściowo sprzeczne ze sobą. Istnienie dwóch sprzecznych postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po tym samym spadkodawcy uchybia nie tylko prawu, ale godzi także w powagę i autorytet wymiaru sprawiedliwości, naruszając tym samym interes Rzeczypospolitej Polskiej. Pozwala to na uwzględnienie kasacji pomimo upływu sześciomiesięcznego terminu z art. 3 421 § 2 kpc, mającego zastosowanie w niniejszej sprawie na mocy art. 12 ust. 1 cytowanej na wstępie ustawy. Dlatego też na podstawie art. 39316 kpc Sąd Najwyższy uchylił orzeczenie w zaskarżonej części i w tym zakresie odrzucił wniosek. aw db

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 12 ust. 1art. 199 § 1 pkt 2 kpcart. 365 § 1art. 13 § 2 kpc.art. 3art. 39316 kpc§ 1 pkt 2§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy