II CNP 10/19

Sygn. akt II CNP 10/19 POSTANOWIENIE Dnia 4 września 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Grela po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 września 2019 r.,skargi M. K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 20 stycznia 2017 r., sygn. akt I Ca (…), wydanego w sprawie z powództwa M. K. przeciwko U. P. M. o zapłatę, odrzuca skargę. UZASADNIENIE 2 Skarżący, na podstawie art. 4241 § 1 k.p.c., domagał się stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w S. z 20 stycznia 2017 r. w sprawie o sygn. akt I Ca (…). Skarga została wniesiona w miesiącu styczniu 2019 r. Skarżący podniósł m.in., że powyższe orzeczenie jest niezgodne z treścią art. 415 k.c. i zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 227 i 233 § 1 k.p.c. przez pominięcie przy wyrokowaniu istotnych faktów i okoliczności. Sąd nie zauważył, nie ocenił, nie dokonał analizy decydującego o winie pozwanej znacznej części materiału dowodowego. Brak wszechstronnego rozważenia i oceny tego materiału. Wskutek wydania zaskarżonego wyroku, skarżący poniósł szkodę w wysokości 2 650 zł. Wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest nadzwyczajnym środkiem prawnym pozwalającym na zakwestionowanie orzeczeń, których wydanie stało się źródłem szkody, a które równocześnie pozostają w oczywisty i rażący sposób sprzeczne z prawem. Podstawę uwzględnienia skargi stanowić może wadliwość orzeczenia o zasadniczym i ewidentnym charakterze, nie zaś każdy, nawet marginalny czy wątpliwy, wypadek jego sprzeczności z prawem (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 23 października 2014 r., V CNP 15/14, nie publ. oraz z 16 czerwca 2015 r., IV CNP 72/14, nie publ.). Równocześnie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku posiada ściśle określony cel - służąc uzyskaniu prejudykatu w rozumieniu art. 4171 § 2 k.c., niezbędnego do dochodzenia odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa w odrębnym postępowaniu. Zarysowana powyżej szczególna funkcja skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w polskim systemie prawa determinuje postrzeganie tego środka zaskarżenia jako środka prawnego o ściśle sformalizowanym charakterze. Wiąże się to z kreowaniem po stronie podmiotów 3 skarżących obowiązku ścisłego wykazania przesłanek dopuszczalności skargi określonych w art. 4241 § 1 k.p.c. oraz spełnienia wymagań skargi, które zostały wyróżnione w art. 4245 § 1 k.p.c. Skarga o stwierdzenie niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem powinna zatem zawierać m.in. wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. W okolicznościach niniejszej sprawy stwierdzić należy, że nie zostało spełnione przez skarżącego powyższe wymaganie, określone w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. Zawarte w uzasadnieniu skargi stanowisko w kwestii dopuszczalności wzruszenia orzeczenia objętego zaskarżeniem pomija okoliczność, że w dniu 3 kwietnia 2018 r., a więc przed wniesieniem skargi, do polskiego systemu prawnego wprowadzono kolejny nadzwyczajny środek zaskarżenia, tj. skargę nadzwyczajną, której celem jest eliminacja prawomocnych orzeczeń naruszających zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela określone w Konstytucji albo w sposób rażący naruszających prawo przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 89 i nast. ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, Dz. U. z 2018 r., poz. 5 ze zm.). Ze względu na to, że uwzględnienie skargi nadzwyczajnej - zgodnie z art. 39815 i 39816 k.p.c. w związku z art. 95 ustawy o Sądzie Najwyższym - prowadzi do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania albo do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i orzeczenia na nowo co do istoty sprawy, a więc do eliminacji przyczyny "szkody judykacyjnej", to dla spełnienia wymagania określonego w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. koniecznym było również wykazanie przez skarżącego we wniesionym środku zaskarżenia, że wzruszenie zaskarżonego wyroku nie jest możliwe w wyniku wniesienia skargi nadzwyczajnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 30 sierpnia 2018 r., III CNP 9/18, nie publ. oraz z 6 listopada 2018 r., II CNP 17/18, nie publ.). Wobec stwierdzenia, że skarżący nie wskazał, a tym samym także nie wykazał, że nie było i nie jest dopuszczalne wzruszenie zaskarżonego orzeczenia poprzez wykorzystanie instytucji skargi nadzwyczajnej uznać należało, iż nie zostało spełnione wymaganie określone w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c., a tym samym 4 wniesiona skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlegała odrzuceniu na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. jw l.n