V CNP 15/14
Izba Cywilna2014-10-23
Skład orzekający: Antoni Górski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, która nie uprawdopodabnia szkody, podlega odrzuceniu bez wzywania do jej usunięcia?Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest środkiem wysoce sformalizowanym i podlega rygorystycznej interpretacji. Niespełnienie któregokolwiek z wymagań konstrukcyjnych, w tym obowiązku uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody, stanowi istotny i nienaprawialny brak, skutkujący odrzuceniem skargi bez wzywania do jej uzupełnienia.Stan faktyczny
Powód złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając odmowę przyznania uzupełniającego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Skarga opierała się na zarzutach naruszenia art. 445 k.c. i art. 227 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i zasądził od powoda na rzecz pozwanego koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CNP 15/14 POSTANOWIENIE Dnia 23 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski w sprawie ze skargi A. M. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 1 października 2013 r., w sprawie z powództwa A. M. przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń […] o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 października 2014 r., odrzuca skargę, zasądza od powoda na rzecz pozwanego 600 /sześćset/ złotych kosztów postępowania. UZASADNIENIE
2 Powód złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, tj. wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 1 października 2013 r. z art. 445 k.c. oraz art. 227 k.p.c., w zakresie w jakim Sąd ten odmówił przyznania powodowi uzupełniającego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego merytorycznego orzeczenia w zasadzie sądu drugiej instancji i wyjątkowo - w przypadku określonym w art. 4241 § 2 k.p.c. - sądu pierwszej instancji, kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Skarga jest nie tylko środkiem nowym, ale i wyjątkowym. Zasadą bowiem jest, że prawomocność tworzy nowy stan prawny pomiędzy stronami albo erga omnes, jak też sanuje wszelkie ewentualne naruszenia prawa, którymi orzeczenie jest dotknięte. Z tego względu jest środkiem wysoce sformalizowanym i wszystkie jej wymagania konstrukcyjne określone w art. 4245 § 1 k.p.c. należy interpretować ściśle. To oznacza, że skarga niespełniająca któregokolwiek z nich jest dotknięta tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym w trybie właściwym dla usuwania braków i podlega odrzucenie bez wzywania do ich usunięcia. Każde z tych wymagań przewidzianych w art. 4245 § 1 k.p.c. - na co Sąd Najwyższy wielokrotnie zwracał uwagę - ma charakter samoistny, powinno być zatem spełnione niezależnie od innych wymagań (por. postanowienia Sąd Najwyższego: z dnia 20 lipca 2005 r., IV CNP 1/05 i z dnia 18 stycznia 2006 r., III CNP 21/05, niepubl.). Do tej kategorii wymagań należy uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego dotyczy (art. 4241 § 4). Uwzględnienie bowiem skargi i stwierdzenie, że prawomocne orzeczenie jest niezgodne z prawem ma charakter prejudykatu, gdyż stwarza możliwość dochodzenia od państwa odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez jego wydanie. Spełnienie tego wymagania polega na wskazaniu rodzaju i rozmiaru szkody. Wywód ten powinien także zawierać informację dotyczącą czasu jej powstania i określać związek przyczynowy z wydaniem orzeczenia niezgodnego
3 z prawem. Nie jest spełnieniem tego wymagania odwołanie się do szkody niesprecyzowanej, hipotetycznej (por. postanowienie SN z dnia 11 sierpnia 2005 r. III CNP 4/05, OSNC 2006, nr 1, poz. 16, z dnia 31 stycznia 2006 r. IV CNP 38/05, OSNC 2006, nr 7-8). Nie spełnia przesłanki uprawdopodobnienia szkody powołanie się przez skarżącego na bliżej nie określone dowody zawarte w aktach sprawy, mające wykazywać jej zasadność i wysokość. Należy też zauważyć, że podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów i oceny dowodów, a nadto, aby mogła zostać ona uwzględniona naruszenie prawa musi mieć kwalifikowany, elementarny oraz oczywisty charakter i tylko w takim wypadku zaskarżonemu orzeczeniu można przypisać cechy bezprawności w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. Ze wskazanego względu na podstawie określonej w art. 4248 § 1 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania wywołanego wniesieniem skargi orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- IV CNP 49/11 2011-10-13Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, która nie zawiera uprawdopodobnienia szkody, podlega odrzuceniu bez wzywania do jej usunięcia?
- V CNP 19/10 2010-08-11Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia?
- II CNP 5/17 2017-07-11Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił wyrządzenia szkody przez wydanie orzeczenia?
- IV CNP 126/10 2011-05-12Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia z prawem, która nie zawiera uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody, podlega odrzuceniu?
- IV CNP 18/18 2018-08-03Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, która nie zawiera uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody przez wydanie zaskarżonego wyroku, podlega odrzuceniu?
Powołane przepisy
art. 445 KCart. 227 KPCart. 4241 § 2 KPCart. 4245 § 1 KPCart. 4241 § 4art. 4241 § 1 KPCart. 4248 § 1 KPCart. 98 KPC§ 2§ 1§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy