II CNP 5/17
Izba Cywilna2017-07-11
Skład orzekający: Jan Górowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił wyrządzenia szkody przez wydanie orzeczenia?Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest środkiem wyjątkowym i wysoce sformalizowanym. Jednym z jej wymagań konstrukcyjnych jest uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego dotyczy. Brak tego uprawdopodobnienia, w szczególności odwołanie się do szkody niesprecyzowanej, hipotetycznej lub mogącej powstać w przyszłości, skutkuje odrzuceniem skargi.Stan faktyczny
Powód J. J. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w S., którym oddalono jego apelację. Skarżący wskazał na naruszenie przepisów k.p.c. i k.c. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym. Skarżący nie uprawdopodobnił wyrządzenia szkody, odwołując się do ewentualnej szkody przyszłej związanej z zasądzonymi kosztami.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i odstąpił od obciążania skarżącego kosztami postępowania skargowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CNP 5/17 POSTANOWIENIE Dnia 11 lipca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 lipca 2017 r. skargi J. J. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 23 maja 2016 r., sygn. akt II Ca (…) wydanego w sprawie z powództwa J. J. przeciwko S. O. o zapłatę, 1) skargę odrzuca i odstępuje od obciążania skarżącego kosztami postępowania skargowego, 2) przyznaje adwokat M. N. od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w S. kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu skargowym. UZASADNIENIE Powód wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 23 maja 2016 r., którym oddalono jego apelację od wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 1 grudnia 2015 r., wskazując, że zaskarżony wyrok jest niezgodny z art. 379 § 5 k.p.c., art. 23 i 24 k.c., art. 98 i 102 k.p.c.
2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego merytorycznego orzeczenia w zasadzie sądu drugiej instancji i wyjątkowo - w przypadku określonym w art. 4241 § 2 k.p.c. - sądu pierwszej instancji, kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Skarga jest nie tylko środkiem nowym, ale i wyjątkowym. Zasadą bowiem jest, że prawomocność, tworzy nowy stan prawny pomiędzy stronami albo erga omnes, jak też sanuje wszelkie ewentualne naruszenia prawa, którymi orzeczenie jest dotknięte. Z tego względu jest środkiem wysoce sformalizowanym i wszystkie jej wymagania konstrukcyjne określone w art. 4245 § 1 k.p.c. należy interpretować ściśle. Do tej kategorii wymagań należy uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego dotyczy (art. art. 4241 § 4 k.p.c.). Uwzględnienie bowiem skargi i stwierdzenie, że prawomocne orzeczenie jest niezgodne z prawem, ma charakter prejudykatu, gdyż stwarza możliwość dochodzenia od państwa odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez jego wydanie. Spełnienie tego wymagania polega na wskazaniu rodzaju i rozmiaru szkody. Wywód ten powinien także zawierać informację dotyczącą czasu jej powstania i określać związek przyczynowy z wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem. Nie jest spełnieniem tego wymagania odwołanie się do szkody niesprecyzowanej, hipotetycznej, czy też mogącej powstać w przyszłości (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006 nr 1, poz. 16, z dnia 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 141 i z dnia 27 października 2005 r., V CNP 28/05 niepubl.). W skardze nie spełniono tego wymagania, gdyż odwołano się do ewentualnej szkody przyszłej. Ze skargi wynika bowiem, że powód nie zapłacił jeszcze zasądzonych zaskarżonym wyrokiem kosztów w kwocie 2400 zł. Zasygnalizowane wymaganie jest elementem konstrukcyjnym skargi i dlatego brak ten jest nieusuwalny w trybie właściwym dla naprawiania braków
3 formalnych pism procesowych. Z tych względów skarga podlegała odrzuceniu (art. 4248 § 1 k.p.c.). aj r.g.
Powiązane orzeczenia
- III CNP 12/11 2011-09-21Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia?
- IV CNP 41/14 2015-01-09Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy strona nie uprawdopodobniła w sposób należyty wyrządzenia szkody przez wydanie orzeczenia?
- II CNP 43/13 2013-12-09Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił szkody wyrządzonej przez wydanie tego orzeczenia?
- IV CNP 29/18 2019-02-13Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy skarżący uprawdopodobnił jedynie potencjalne przyszłe powstanie szkody, a nie jej rzeczywiste wystąpienie w chwili wnoszenia…
- I CNP 33/12 2013-02-07Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił szkody w sposób precyzyjny?
Powołane przepisy
art. 379 § 5 KPCart. 23art. 98art. 4241 § 2 KPCart. 4245 § 1 KPCart. 4241 § 4 KPCart. 4248 § 1 KPC§ 5§ 2§ 1§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy