II CNP 136/08

Izba Cywilna2009-02-24

Skład orzekający: Grzegorz Misiurek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, która nie zawiera wykazania niemożności wzruszenia zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych, podlega odrzuceniu?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, która nie spełnia wymogu konstrukcyjnego wykazania niemożności wzruszenia zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych, podlega odrzuceniu a limine jako niedopuszczalna. Ustawodawca wymaga przeprowadzenia prawniczej analizy przepisów dotyczących niedopuszczalnych lub nieskutecznych środków prawnych, a nie jedynie wskazania lub uwiarygodnienia spełnienia tej przesłanki.
Stan faktyczny
Pozwana wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Ł., który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Rejonowego w K. Skarga pozwanej nie spełniała wymogów formalnych określonych w art. 4245 § 1 k.p.c., w szczególności nie wykazywała niemożności wzruszenia zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CNP 136/08 POSTANOWIENIE Dnia 24 lutego 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Grzegorz Misiurek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 lutego 2009 r., skargi "Z." o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt [...], wydanego w sprawie z powództwa M.S. przeciwko "Z." o zapłatę, odrzuca skargę. 2 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2008 r. Sąd Okręgowy w Ł. oddalił apelację pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 24 stycznia 2008 r. Pełnomocnik pozwanej wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego. Podstawową funkcją skargi przewidzianej w art. 4241 k.p.c. jest doprowadzenie do stwierdzenia przez Sąd Najwyższy wystąpienia jednej z materialnoprawnych przesłanek roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej jurysdykcyjną działalnością sądów powszechnych w postaci niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 4171 § 2 k.c.). Między postępowaniem unormowanym w art. 4241 i nast. k.p.c. i postępowaniem z powództwa przeciwko Skarbowi Państwa o odszkodowanie zachodzi ścisły związek, gdyż orzeczenie Sądu Najwyższego uwzględniające skargę stanowi prejudykat w późniejszym procesie odszkodowawczym. Z uwagi na szczególny charakter i rolę tego środka prawnego ustawodawca przewidział - podobnie jak w przypadku skargi kasacyjnej - szczególne wymagania konstrukcyjne, jakie środek ten winien spełniać. Zgodnie z art. 4245 § 1 skarga powinna zawierać: 1) oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości lub w części, 2) przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie, 3) wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne, 4) uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy, 5) wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto - gdy skargę 3 wniesiono stosując art. 4241 § 2 - że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi, 6) wniosek o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem. Skarga pozwanej nie spełnia wymogu konstrukcyjnego określonego w pkt 5 przytoczonego wyżej przepisu. Spełnienie wymagania, o którym mowa, polega na przeprowadzeniu prawniczej analizy przepisów dotyczących - wchodzących w rachubę - środków prawnych, których zastosowanie byłoby w konkretnym przypadku niedopuszczalne lub które z innych przyczyn nie mogłyby odnieść skutku. Do tych środków należy zaliczyć, oprócz skargi kasacyjnej, także skargę o wznowienie postępowania oraz powództwo opozycyjne. Nadto, ustawodawca wymaga „wykazania", a nie jedynie wskazania, przytoczenia czy uwiarygodnienia spełnienia wymienionej przesłanki. Podkreślenia wymaga, że skarżący musi przeprowadzić stosowny wywód jurydyczny w celu dowiedzenia niemożności wzruszenia orzeczenia w drodze innych środków prawnych. Wywód taki byłby zbędny jedynie wówczas, gdyby skarżący dołączył do skargi odpisy prawomocnych orzeczeń wskazujących, że zastosowanie innych środków prawnych okazało się nieskuteczne (np. odpis postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania). Skarżący poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że zmiana lub uchylenie zaskarżonego prawomocnego orzeczenia w drodze przysługujących środków prawnych nie była i nie jest możliwa, i że nie można skorzystać ze skargi kasacyjnej oraz ze skargi o wznowienie. Nie przedstawił natomiast jakiejkolwiek jurydycznej argumentacji pozwalającej uznać, że „wykazał" prawdziwość swej tezy. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia dotknięta brakiem któregokolwiek z konstrukcyjnych elementów wymienionych w art. 4245 § 1 k.p.c. podlega odrzuceniu a limine, jako że brak taki jest nieusuwalny. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4241 KPCart. 4171 § 2 KCart. 4241art. 4245 § 1art. 4241 § 2art. 4245 § 1 KPCart. 4248 § 1 KPC§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy