II CNP 35/19

Izba Cywilna2020-02-18

Skład orzekający: Anna Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli strona nie wykazała, że nie jest możliwe wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze skargi nadzwyczajnej?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy zmiana lub uchylenie zaskarżonego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Wprowadzenie skargi nadzwyczajnej jako środka eliminującego prawomocne orzeczenia naruszające zasady konstytucyjne lub prawo, oznacza, że strona wnosząca skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem musi wykazać, że wzruszenie zaskarżonego wyroku nie jest możliwe także w wyniku wniesienia skargi nadzwyczajnej. Niewykazanie tej okoliczności skutkuje odrzuceniem skargi.
Stan faktyczny
T. P. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 3 października 2018 r., sygn. akt I Aca (…). Skarżący domagał się stwierdzenia niezgodności z prawem wyroku wydanego w sprawie o zapłatę. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę T. P. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 3 października 2018 r. Sąd Najwyższy nie obciążył T. P. kosztami postępowania ze skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CNP 35/19 POSTANOWIENIE Dnia 18 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 lutego 2020 r. skargi T. P. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 3 października 2018 r., sygn. akt I ACa (…) wydanego w sprawie z powództwa W. U. , T. F. U. i K. N. przeciwko T. P. o zapłatę, 1. odrzuca skargę, 2. nie obciąża T. P. kosztami postępowania ze skargi. UZASADNIENIE Skarżący T. P. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 3 października 2018 r., sygn. akt I Aca (…). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia - pomijając inne ograniczenia - jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy zmiana lub uchylenie zaskarżonego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Wymaganie to wynika z przyjętego przez 2 prawodawcę założenia, że odpowiedzialność majątkowa Skarbu Państwa przewidziana w art. 77 Konstytucji i art. 4171 § 2 k.c. może wchodzić w grę tylko wtedy, gdy strona poszkodowana uczyniła wszystko co możliwe, aby nie dopuścić do powstania szkody. Obowiązkiem strony jest zatem wykorzystanie wszystkich istniejących w systemie środków prawnych i dopiero ich bezskuteczność lub brak może - w wypadku wystąpienia szkody - uzasadniać odpowiedzialność państwa. W dniu 3 kwietnia 2018 r., a więc przed wniesieniem skargi, do polskiego systemu prawnego wprowadzono kolejny nadzwyczajny środek zaskarżenia, tj. skargę nadzwyczajną, której celem jest eliminacja prawomocnych orzeczeń naruszających zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela określone w Konstytucji albo w sposób rażący naruszających prawo przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 89 i nast. ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, Dz.U. z 2018 r. poz. 5 ze zm. - dalej „ustawa o SN”). Zważywszy, że uwzględnienie skargi nadzwyczajnej - zgodnie z art. 39815 i 39816 k.p.c. w związku z art. 95 ustawy o SN - prowadzi do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania albo do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i orzeczenia na nowo co do istoty sprawy, a więc do eliminacji przyczyny „szkody judykacyjnej”, jest oczywiste, iż spełniając wymagania określone art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c., wnoszący skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia musi wykazać, że wzruszenie zaskarżonego wyroku nie jest możliwe także w wyniku wniesienia skargi nadzwyczajnej. Począwszy od dnia 4 kwietnia 2018 r. strona wnosząca skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wypełniając obowiązek przewidziany w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c., musi wykazać, że złożyła do uprawnionego organu (art. 89 § 2 ustawy o SN) wniosek o wniesienie skargi nadzwyczajnej i nie został on uwzględniony. Już tylko niewykazanie tej okoliczności powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. Na marginesie należy wskazać, że zgodnie z art. 4245 § 1 pkt 3 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku powinna także zawierać wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny. 3 Jest to wymaganie konstrukcyjne skargi, odrębne od wymagania przytoczenia podstaw skargi i ich uzasadnienia, przewidzianego w art. 4245 § 1 pkt 2 k.p.c. i nie może być z nim utożsamiane. Oznacza to, że nie spełnia wymagań konstrukcyjnych skarga, w której wskazano podstawy skargi przytaczając naruszone przepisy prawa oraz uzasadnienie podstaw, lecz nie wskazano przepisu prawa, z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny, także w sytuacji, gdy są to te same przepisy, które wskazano w podstawach skargi. Z przytoczonych względów, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 77art. 4171 § 2 KCart. 89art. 39815art. 95art. 4245 § 1 pkt 5 KPCart. 89 § 2art. 4248 § 1 KPCart. 4245 § 1 pkt 3 KPCart. 4245 § 1 pkt 2 KPCart. 102art. 39821

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy