II CNP 45/16
Izba Cywilna2016-12-21
Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu drugiej instancji, które jest postanowieniem formalnym (nie merytorycznym), jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu drugiej instancji, które kończy postępowanie w sprawie, przysługuje tylko od postanowień co do istoty sprawy. Postanowienia formalne, od których nie przysługuje skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem, nie mogą być przedmiotem takiego postępowania. W przypadku szkody wyrządzonej przez prawomocne orzeczenie niezgodne z prawem, od którego skarga nie przysługuje, odszkodowania można dochodzić bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem, chyba że strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło ich zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Sąd Okręgowy uznał skargę o wznowienie postępowania za spóźnioną. Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie oddalające zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania jest postanowieniem formalnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego jako niedopuszczalną. Sąd Najwyższy oddalił wniosek o zasądzenie kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CNP 45/16 POSTANOWIENIE Dnia 21 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 grudnia 2016 r., skargi S. W. i M. W. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt III Cz (…), wydanego w sprawie ze skargi S. W. i M. W. przy uczestnictwie D. M., G. K. , D. S., J. F., K. W. L. , K. F., J. F., L. F., D. F., B. M. i M. M. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 30 listopada 1995 r., sygn. akt V Ns I (…) o dział spadku i zniesienie współwłasności, 1) odrzuca skargę; 2) oddala wniosek uczestniczki postępowania D.M. o zasądzenie kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym. UZASADNIENIE
2 Postanowieniem z dnia 31 lipca 2014 roku Sąd Rejonowy w Ł. w sprawie z wniosku S. W. i M .W. z udziałem D. M., G. K., D. S. , J. F., K. W. L. , K. F., J. F. , L. F., D. F., B. M. i M. M. o dział spadku po B. F. odrzucił skargę S. W. i M. W. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 30 listopada 1995 roku w sprawie V Ns I (…) o zniesienie współwłasności i dział spadku. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2015 r. Sąd Okręgowy w Ł. oddalił zażalenie S. W. i M. W. na powyższe postanowienie. Sąd Okręgowy uznał, iż wniesienie przez S. W. i M. W. w dniu 2 czerwca 2011 roku skargi o wznowienie postępowania w sprawie V Ns I (…) nastąpiło z uchybieniem trzymiesięcznemu terminowi, o którym mowa w art. 407 § 1 k.p.c., a tym samym skarga ta jako spóźniona podlegała odrzuceniu na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. S. W. i M. W. wnieśli skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem powyższego postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 20 stycznia 2015 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 5192 § 1 k.p.c., można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia co do istoty sprawy sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego postanowienia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. W świetle powyższej regulacji, w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu nieprocesowym skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia przysługuje tylko od prawomocnych postanowień co do istoty sprawy, kończących postępowanie w sprawie, nie przysługuje natomiast od postanowień formalnych. W wypadku zaś prawomocnych orzeczeń, od których skarga nie przysługuje, zgodnie z art. 4241b k.p.c. odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem można domagać się bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi, chyba że strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych.
3 Postanowienie o oddaleniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania należy do postanowień formalnych, od których skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie przysługuje (porównaj między innymi postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2015 r. V CNP 68/14, nie publ.). Z tych przyczyn skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 20 stycznia 2015 r. została na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. odrzucona, jako niedopuszczalna. Sąd Najwyższy oddalił wniosek uczestniczki postępowania D.M. o zasądzenie kosztów odpowiedzi na skargę, bowiem nie zawarto w niej argumentów uzasadniających odrzucenie skargi z powodu jej niedopuszczalności, a zatem koszty takiej odpowiedzi na skargę nie mogą być uznane za koszty celowej obrony (porównaj między innymi postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2014 r., III CSK 280/14, LEX nr 1554584). aj
Powiązane orzeczenia
- II CNP 41/09 2009-08-04Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesiona od postanowienia formalnego kończącego postępowanie w sprawie, może być uwzględniona, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił szkody wyrządzon…
- I CNP 24/12 2012-10-25Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia wydanego w postępowaniu nieprocesowym, która nie zawiera uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody i nie wykazuje niemożności wzruszenia zaskarżonego…
- IV CNP 13/20 2021-02-26Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu drugiej instancji jest dopuszczalna, gdy sąd ten nie rozstrzygnął o części zgłoszonych przez stronę żądań?
- I CNP 71/23 2023-10-20Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie w postępowaniu nieprocesowym?
- I CNP 57/15 2016-06-23Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu drugiej instancji, wydanego w postępowaniu nieprocesowym, przysługuje od postanowienia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania wywołanego…
Powołane przepisy
art. 407 § 1 KPCart. 410 § 1 KPCart. 5192 § 1 KPCart. 4241b KPCart. 4248 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy