II CNP 51/14
Izba Cywilna2015-03-04
Skład orzekający: Maria Szulc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku może być uwzględniona, jeśli naruszenie prawa przez sąd nie ma charakteru rażącego i oczywistego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku do rozpoznania, uznając, że zaskarżone orzeczenie nie nosi znamion bezprawności kwalifikowanej. Bezprawność orzeczenia sądowego musi polegać na elementarnej i oczywistej obrazie prawa przez sąd, co nie zostało wykazane w niniejszej sprawie.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił jej apelację od wyroku zasądzającego na rzecz powodów zwrot kwoty zapłaconej na podstawie nieważnej uchwały zarządu spółdzielni. Spółdzielnia zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz Kodeksu cywilnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CNP 51/14 POSTANOWIENIE Dnia 4 marca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 marca 2015 r. skargi Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko - Własnościowej "S." w S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 29 sierpnia 2012 r., sygn. akt III Ca […] wydanego w sprawie z powództwa G. D. i Z. D. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko - Własnościowej "S." w S. o zapłatę, odmawia przyjęcia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku do rozpoznania. UZASADNIENIE
2 Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Ł. oddalił apelację pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko - Własnościowej „S.” w S. od wyroku Sądu Rejonowego w S., którym zasądzono na rzecz powodów kwotę 6.380 zł. Podzielił ustalenia i ocenę prawną Sądu Rejonowego ustalające nieważność uchwały zarządu pozwanej z dnia 2 lipca 2003 r. nr […] w zakresie obowiązku zapłaty przez powodów kwot z tytułu zadłużenia dotyczącego lokalu mieszkalnego powodów w związku z przekształceniem spółdzielczego prawa do lokalu w prawo odrębnej własności lokalu. Stwierdził, że skoro powodowie świadczyli w wykonaniu nieważnej czynności prawnej, to z uwagi na brak podstawy świadczenia, są uprawnieni do żądania jego zwrotu w oparciu o art. 410 § 1 i 2 oraz art. 411 pkt 1 k.c. Pozwana Spółdzielnia wniosła o stwierdzenie niezgodności z prawem powyższego wyroku w całości i zarzucając naruszenie art. 43 ust. 5 zdanie pierwsze ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1222; dalej u.s.m.), art. 58 § 1 i 3 k.c. oraz art. 411 pkt 1 k.c., wskazała że jest on niezgodny z art. 43 ust. 5 u.s.m. i art. 411 pkt 1 k.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Pojęcie orzeczenia niezgodnego z prawem (art. 424 § 1 i 2 k.p.c.) było przedmiotem wykładni w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego i ukształtował się pogląd, że jest to orzeczenie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętym standardami rozstrzygnięć albo orzeczenie wydane w wyniku rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, a naruszenie to jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 lipca 2006 r., I CNP 33/06 (OSNC 2007, nr 2, poz. 35) stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, to ustalenie jego bezprawności, które musi uwzględniać istotę władzy sądowniczej, a zatem zarówno orzekanie w warunkach niezawisłości, w sposób bezstronny, zależny nie tylko od obowiązujących ustaw, ale także od „ głosu sumienia” sędziego oraz jego swobody w ocenie prawa i faktów stanowiących podłoże sporu. Bezprawność orzeczenia sądowego ma zatem
3 charakter bezprawności kwalifikowanej, a jego niezgodność z prawem musi polegać na elementarnej i oczywistej obrazie prawa przez sąd, a więc takiej, która polega na błędach w wykładni lub subsumcji o stopniu rażącym i oczywistym (wyroki z dnia 4 grudnia 2008 r., sygn. I CNP 72/08, niepubl., z dnia 17 maja 2012 r., I CNP 55/11, niepubl., z dnia 14 czerwca 2012 r., I CNP 7/12, niepubl.). Kwestionowanemu przez pozwaną wyrokowi Sądu Okręgowego tak pojętego rozumienia bezprawności nie można przypisać. Problem prawny podniesiony w podstawie naruszenia prawa materialnego był już przedmiotem oceny w dwóch sprawach z udziałem pozwanej o tożsamym stanie prawnym. Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że brak podstaw do przyjęcia, iż Sąd drugiej instancji opowiadając się za dopuszczalnością stwierdzenia nieważności uchwały zarządu spółdzielni z powodu jej niezgodności z prawem dopuścił się rażąco wadliwej wykładni art. 43 ust. 4 u.s.m. i w konsekwencji w sposób ewidentnie wadliwy zastosował art. 58 § 1 i 3 k.c. (wyrok z dnia 30 października 2013 r., II CNP 13/13, postanowienie z dnia 12 września 2013 r., II CNP 16/13 – nie publ.). Zarówno treść motywów zaskarżonego wyroku jak i treść zarzutów i uzasadnienie skargi nie pozwalają na przyjęcie, że argumenty pozwanej skutecznie wykazują elementarną i oczywistą obrazę prawa przez sąd w zakresie wykładni powołanych przepisów prawa materialnego, a w konsekwencji wykazują kwalifikowany charakter bezprawności zaskarżonego orzeczenia. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 4249 k.p.c. [l.n]
Powiązane orzeczenia
- IV CNP 22/15 2015-11-06Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku może być uwzględniona, gdy zaskarżone orzeczenie nie wykazuje oczywistych i rażących naruszeń prawa?
- V CNP 37/13 2014-01-10Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest oczywiście bezzasadna, jeśli zarzuty skarżącego nie wskazują na kwalifikowaną sprzeczność wyroku z prawem?
- IV CNP 35/14 2014-12-05Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, oparta na zarzutach błędnej wykładni lub oczywiście niewłaściwego zastosowania prawa, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli ni…
- V CNP 83/15 2016-06-10Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku może być oparta na odmiennej wykładni przepisów prawa materialnego przez sąd drugiej instancji, jeśli ta wykładnia nie nosi cech oczywistości, rażącego…
- I CNP 82/23 2024-12-20Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być przyjęta do rozpoznania, jeśli zarzucane naruszenia prawa nie mają charakteru kwalifikowanego, elementarnego i oczywistego?
Powołane przepisy
art. 410 § 1art. 411 pkt 1 KCart. 43 ust. 5art. 58 § 1art. 424 § 1art. 43 ust. 4art. 4249 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy