II CNP 55/10
Izba Cywilna2010-10-26
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być uwzględniona, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych z powodu nieznajomości prawa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, uznając, że nieznajomość prawa przez stronę skarżącą nie stanowi "wyjątkowego wypadku" uzasadniającego pominięcie przysługujących środków prawnych. Orzecznictwo Sądu Najwyższego konsekwentnie wskazuje, że niewykazanie takiego wyjątkowego wypadku skutkuje odrzuceniem skargi.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w sprawie o ustalenie nieważności umowy darowizny. Skarżący nie zaskarżył wyroku apelacją, co uzasadniał nieznajomością prawa. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CNP 55/10 POSTANOWIENIE Dnia 26 października 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Tadeusz Ereciński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 października 2010 r., skargi J. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt XII C (…), wydanego w sprawie z powództwa J. S. i L. D. przeciwko I. S. o ustalenie nieważności umowy darowizny, odrzuca skargę. Uzasadnienie W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia skarżący wnosił o stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonego wyroku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Wyjątek od wskazanej zasady przewidziano w art. 4241 § 2 k.p.c. W sytuacji, gdy strona nie skorzystała z
2 przysługujących jej środków prawnych, dopuszczalność skargi uzależniona jest od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: istnienia wyjątkowego wypadku oraz występowania niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. W przedmiotowej sprawie taki wyjątkowy wypadek nie występuje. Strona skarżąca nie zaskarżyła wyroku apelacją, co było wynikiem nie wyjątkowych okoliczności lecz nieznajomości prawa przez skarżącą. W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06 (nie publ.) stwierdzono, że nie jest rzeczą Sądu Najwyższego, przedstawianie bliżej konkretnych okoliczności, które mogłyby przemawiać za potraktowaniem sytuacji jako wyjątkowej w rozumieniu powyższego przepisu, niemniej jednak można przykładowo wskazać, że istnienie takiego wyjątkowego wypadku może wchodzić w rachubę w sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługującego jej środka zaskarżenia z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej lub uzyskania błędnej informacji od pracownika sądu. Strona skarżąca jakiejkolwiek tego typu okoliczności nie wskazała, a nieznajomości prawa nie można traktować jako wypadku wyjątkowego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 2007 r., II CNP 90/07, nie publ.). Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego niewykazanie przez skarżącego, że zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego, niezaskarżonego orzeczenia sądu pierwszej instancji, powoduje odrzucenie skargi przez Sąd Najwyższy (postanowienia z dnia 9 lutego 2006 r., IV CNP 41/05, z dnia 6 grudnia 2006 r., V CNP 142/06, z dnia 18 grudnia 2006 r., IV CNP 115/06 oraz z dnia 13 lutego 2007 r., I CNP 85/06, nie publ.). Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu (art. 4248 § 2 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- I CNP 4/13 2013-10-17Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być wniesiona, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, a nie wystąpił wyjątkowy wypadek uniemożliwiający ich wykorzy…
- V CNP 91/09 2010-04-14Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, a nie wystąpił żaden wyjątkowy wypadek?
- V CNP 77/11 2012-04-24Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, a także gdy nie uprawdopodobniono wyrządzenia szkody?
- II CNP 90/08 2008-11-13Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu pierwszej instancji, wniesiona bez wcześniejszego skorzystania ze środków prawnych, może być dopuszczalna, jeśli nie wykazano istnienia wyjątko…
- II CNP 32/07 2007-03-15Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu pierwszej instancji, które nie zostało zaskarżone, może zostać uwzględniona, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych…
Powołane przepisy
art. 4241 § 1 KPCart. 4241 § 2 KPCart. 4248 § 2 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy