V CNP 91/09

Izba Cywilna2010-04-14

Skład orzekający: Lech Walentynowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, a nie wystąpił żaden wyjątkowy wypadek?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest niedopuszczalna, jeżeli strona miała obiektywną możliwość skorzystania z instancji odwoławczej i z tej możliwości nie skorzystała z przyczyn leżących po jej stronie. Dopuszczalność skargi w sytuacji braku skorzystania ze środków prawnych uzależniona jest od istnienia wyjątkowego wypadku polegającego na niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela.
Stan faktyczny
Strony wniosły skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Kwestionowane orzeczenie dotyczyło dziedziczenia udziału w gospodarstwie rolnym. Strony nie skorzystały z przysługujących im środków prawnych do zaskarżenia postanowienia. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na podstawie art. 4248 § 2 k.p.c.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CNP 91/09 POSTANOWIENIE Dnia 14 kwietnia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Lech Walentynowicz w sprawie ze skargi M. B. i H. M. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 5 listopada 2007 r., sygn. akt I Ns (…) (WSC (…) w sprawie z wniosku K. U. przy uczestnictwie A. M., M. B. i H. M. o stwierdzenie nabycia spadku po A. M., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 kwietnia 2010 r., odrzuca skargę. Uzasadnienie Uczestniczki postępowania M. B. i H. M. wniosły skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 5 listopada 2007 r. [sygn. akt I Ns (…)] w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Kwestionowane orzeczenie zaskarżyły w części dotyczącej punktu drugiego postanowienia, w którym wymieniono spadkobierców dziedziczących z ustawy wchodzący w skład spadku udział w gospodarstwie rolnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4241 § 2 k.p.c., w sytuacji gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia uzależniona jest od istnienia 2 wyjątkowego wypadku polegającego na występowaniu niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że za wypadek wyjątkowy, o którym mowa w rozumieniu art. 4241 § 2 k.p.c., można uznać - przykładowo - nieskorzystanie przez stronę z przysługującego jej środka zaskarżenia z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej lub błędnej informacji udzielonej przez pracownika sądu (postanowienie z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC 2006/6/113). Skarżące nie wykazały, że jakikolwiek wyjątkowy wypadek występuje w ich sprawie. W przedmiotowej sprawie - jak same skarżące wskazują - była możliwość zaskarżenia orzeczenia Sądu Rejonowego, istniała zatem możliwość jego uchylenia lub zmiany. Skarżące nie skorzystały z tej możliwości. W istocie skarżące zastępują skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia środki odwoławcze przysługujące od postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku na zasadach ogólnych. Jeżeli strona miała obiektywną możliwość skorzystania z instancji odwoławczej i z tej możliwości nie skorzystała z przyczyn leżących po jej stronie, to skarga jest niedopuszczalna (art. 4248 § 2 k.p.c.). Następuje to zarówno przy świadomej rezygnacji z wniesienia środka odwoławczego, jak i przy zawinionej przez stronę niemożności skorzystania z takiego środka (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2008 r., V CNP 187/07; OSNC-ZD 2008/4/107). Wobec powyższego na podstawie art. 4248 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odrzucił skargę.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4241 § 2 KPCart. 4248 § 2 KPC§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy