II CNP 8/16
Izba Cywilna2016-08-24
Skład orzekający: Anna Owczarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu pierwszej instancji, które nie kończy postępowania co do istoty sprawy, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu pierwszej instancji, uznając ją za niedopuszczalną. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że żadne z rozstrzygnięć objętych kwestionowanym postanowieniem nie stanowi orzeczenia co do istoty sprawy, kończącego postępowanie w rozumieniu art. 519^2 § 1 k.p.c. Ponadto, postanowienie o umorzeniu postępowania ma charakter formalny i nie pociąga za sobą skutku powagi rzeczy osądzonej, co umożliwia ponowne wniesienie wniosku.Stan faktyczny
Wnioskodawca K. P. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 22 lutego 2013 r., wydanego w sprawie o zasiedzenie. Skarga dotyczyła odmowy dopuszczenia pełnomocnika, zniesienia postępowania, umorzenia postępowania z uwagi na wadliwą reprezentację i niedopuszczalność potwierdzenia czynności. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego oraz art. 379 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 4a^2 prawa o adwokaturze, twierdząc, że błędnie przyjęto niemożność wykonywania zawodu przez adwokata w ramach rozwiązanego Zespołu Adwokackiego, co miało spowodować szkodę. Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia jako niedopuszczalną.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CNP 8/16 POSTANOWIENIE Dnia 24 sierpnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 sierpnia 2016 r. skargi K. P. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 22 lutego 2013 r., wydanego w sprawie z wniosku K. P. przy uczestnictwie […]o zasiedzenie, odrzuca skargę. UZASADNIENIE Wnioskodawca K. P. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 22 lutego 2013 r.
2 wydanego w sprawie o zasiedzenie z udziałem […] - co do wszystkich zawartych w niej rozstrzygnięć, tj. (1) odmowy dopuszczenia adwokata C. P. do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika wnioskodawcy, (2) zniesienia postępowania w zakresie czynności dokonanych z jego udziałem, (3) umorzenia postępowania wobec złożenia wniosku przez osobę nieuprawnioną, wadliwej reprezentacji w toku postępowania i niedopuszczalności potwierdzenia jej czynności. Skarżący zarzucił, że postanowienie narusza przepisy prawa materialnego (których nie powołał) oraz art. 379 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 4a2 prawa o adwokaturze poprzez błędne przyjęcie, że adwokat C. P. nie może, jako pełnomocnik wnioskodawcy, wykonywać zawodu adwokata w ramach rozwiązanego Zespołu Adwokackiego nr […]. Orzeczenie to, według skarżącego miało spowodować wyrządzenie niepowetowanej szkody poprzez utratę przez wnioskodawcę możliwości stwierdzenia własności nieruchomości objętej wnioskiem przez zasiedzenie. Sąd Najwyższy zważył: Zgodnie z art. 5192 k.p.c. można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia co do istoty sprawy sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego postanowienia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe (§ 1), a w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, można także żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia co do istoty sprawy sądu pierwszej lub drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie postanowienia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych (§ 2). Żadne z rozstrzygnięć objętych kwestionowanym postanowieniem nie stanowi orzeczenia co do istoty sprawy, kończącego postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 5192 k.p.c. Postanowienie o umorzeniu postępowania ma
3 wyłącznie charakter formalny. Niezależnie od tego dopuszczalność wniesienia skargi jest wyłączona w wypadku, gdy jest możliwa zmiana lub uchylenie prawomocnego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych. Prawomocne postanowienie o umorzeniu postępowania nie pociąga za sobą skutku w postaci powagi rzeczy osądzonej, zatem możliwe jest ponowne wniesienie wniosku o stwierdzenie zasiedzenia opartego na tych samych okolicznościach faktycznych i przesłankach prawnych. Z tych względów Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jako niedopuszczalną (art. 4248 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). kc jw
Powiązane orzeczenia
- V CNP 45/13 2014-02-27Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu pierwszej instancji, które nie dotyczyło istoty sprawy, może być uwzględniona w wyjątkowych okolicznościach, gdy niezgodność z prawem wynika…
- I CZ 35/20 2020-09-08Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu drugiej instancji, które oddala zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania, jest dopuszczalna w świetle art. 519^2 § 1 k.p.c.?
- V CNP 26/11 2011-12-06Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu pierwszej instancji jest dopuszczalna, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, a nie wystąpił żaden wyjątkowy wyp…
- I CNP 54/11 2012-01-10Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być wniesiona od orzeczenia sądu pierwszej instancji, gdy strona postępowania zmarła przed wydaniem wyroku, a skarżąca nie była stroną postępow…
- I CNP 139/23 2024-06-11Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu pierwszej instancji, które zostało zaskarżone apelacją innego uczestnika, może być dopuszczalna w wyjątkowych okolicznościach, gdy strona ni…
Powołane przepisy
art. 379 pkt 2 KPCart. 4aart. 5192 KPCart. 4248 § 1art. 13 § 2 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy