II CR 1083/60

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia P. Stępień. Sędziowie: S. Białek (sprawozdawca), F. Wesely.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Franciszka Ł. o uznanie za obowiązujący wyroku II Izby Cywilnej Sądu Krajowego w Karlsruhe, po rozpoznaniu rewizji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie z dnia 20 października 1960 r.,uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePrawomocnym wyrokiem II Izby Cywilnej Sądu Krajowego w Karlsruhe z 14.X.1954 r. 2 R 76/52 zostało rozwiązane przez rozwód małżeństwo Franciszka Ł. z posiadającą obywatelstwo niemieckie Edytą W., zawarte w Urzędzie Stanu Cywilnego w Karlsruhe w dniu 3.II.1952 r.Wnioskodawca Franciszek Ł. domaga się uznania tego wyroku za skuteczny w Polsce, wyjaśniając zarazem, że zamierza w Polsce zawrzeć drugie małżeństwo.Sąd Wojewódzki oddalił wniosek, albowiem według jego oceny uznanie wyroku w Polsce jest niecelowe, skoro w aktach stanu cywilnego w Karlsruhe dokonano już wzmianki o rozwodzie.Rewizji wnioskodawcy, zarzucającej naruszenie art. 63 prawa o aktach stanu cyw., nie można odmówić słuszności. Stan prawny stworzony art. 63 dekretu z 8.VI.1955 r. (Dz. U. poz. 151) został uzupełniony ustawą z 15.II.1962 r. (Dz. U. Nr 10, poz. 46). Według art. 4741 i 4742 k.p.c. (w brzmieniu nadanym im przez wymienioną ustawę) skuteczność - na obszarze Polski - nie podlegających wykonaniu w trybie egzekucji orzeczeń sądów zagranicznych w sprawach cywilnych, należących w Polsce do właściwości sądów powszechnych, zależy od uznania ich przez sąd polski, jeżeli umowa międzynarodowa nie stanowi inaczej; potrzeba takiego uznania zachodzi zawsze, gdy orzeczenie to ma być przesłanką do zawarcia związku małżeńskiego (powód tak właśnie twierdzi) albo stanowić podstawę wpisu w aktach stanu cywilnego w Polsce. W tym nowym stanie prawnym nie ulega już wątpliwości, że przy wpisywaniu w polskim urzędzie stanu cywilnego aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą w trybie art. 63 prawa o a.s.c. wzmiankę o rozwodzie orzeczonym przez sąd zagraniczny można uwzględnić tylko po uznaniu zagranicznego orzeczenia stosownie do przepisów artykułów 4741 - 4744 k.p.c. w brzmieniu nadanym im przez ustawę z 15.II.1962 r.Ponieważ Sąd Wojewódzki, wychodząc z błędnych założeń, nie poczynił wymaganych w przytoczonych przepisach prawnych ustaleń, przeto zaskarżone orzeczenie podlega uchyleniu z mocy art. 384 w związku z art. 371 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c.