II CR 181/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN R. Czarnecki (sprawozdawca). Sędziowie SN: Z. Marmaj, F. Wesely.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Stefana C., przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej w K. o przyjęcie do spółdzielni i uzyskanie prawa do lokalu na skutek rewizji Spółdzielni od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lesznie z siedzibą w Kościanie z dnia 22 lutego 1977 r. zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo; zasądził od powoda na rzecz pozwanej Spółdzielni kwotę 1.300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania rewizyjnego. Uzasadnienie faktyczneWedług ustaleń i wniosków Sądu Wojewódzkiego, powód ma lokal mieszkalny w domu należącym do Parafii Rzymskokatolickiej w M. Natomiast siostra powoda jako członek pozwanej spółdzielni zamieszkiwała w K. w przydzielonym jej lokalu M-2 typu lokatorskiego. W 1975 r. powód, chcąc zamieszkać z siostrą, zwrócił się do spółdzielni o zmianę jej lokalu na większy. W dniu 15.I.1976 r. w związku z chorobą siostry powód przybył do niej w celu roztoczenia nad nią opieki, przy czym zameldował się u niej na pobyt czasowy. W dniu 13.IV.1976 r. siostra powoda zmarła, a powód pozostał w tym lokalu. We wspomnianym stanie rzeczy Sąd Wojewódzki uznał, że powodowi przysługuje pierwszeństwo z art. 145 ustawy z dnia 17 lutego 1961 r. o spółdzielniach i ich związkach (Dz. U. Nr 12, poz. 61) w przyjęciu do spółdzielni i uzyskaniu przydziału lokalu po swej siostrze.Rozpoznając sprawę na skutek rewizji spółdzielni, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Uzasadnienie prawneW myśl art. 145 ustawy o spółdzielniach i ich związkach w razie ustania członkostwa w spółdzielni pierwszeństwo przyjęcia do niej i uzyskania spółdzielczego prawa do lokalu, takiego jak w spółdzielni mieszkaniowej, przysługuje osobie bliskiej dla członka spółdzielni, jeżeli w nim razem zamieszkiwała. Gdyby nie było powołanej dyspozycji art. 145 ustawy o spółdzielniach, przewidującej przywilej pierwszeństwa, to wobec niezbywalności i wygaśnięcia spółdzielczego prawa do lokalu, takiego jak w spółdzielni mieszkaniowej, osoba bliska, dotychczas zamieszkująca razem z członkiem spółdzielni, musiałaby ten lokal opuścić, np. byłoby tak w wypadku śmierci ojca, który był członkiem, z jego synem z nim zamieszkującym nawet od urodzenia. Temu nie do przyjęcia z punktu widzenia społecznego stanowi rzeczy zapobiega dyspozycja art. 145 ustawy o spółdzielniach. Wspomniany przepis chroni zatem taką osobę bliską dla członka razem z nim dotychczas zamieszkującą, która - wobec wygaśnięcia spółdzielczego prawa do lokalu - nie miałaby gdzie się udać. Tym samym przepis ten zapewnia kontynuację i zachowanie prawa do mieszkania w dotychczasowym lokalu osobie bliskiej dla członka, nie dysponującej innym lokalem mieszkalnym, a nie poprawę sytuacji mieszkaniowej osoby bliskiej, w szczególności przez uzyskanie lokalu po byłym członku w zamian za lokal, którym dysponuje, chociażby poprawa tej sytuacji była pożądana. W konsekwencji, dysponowanie przez osobę bliską dla członka spółdzielni innym lokalem mieszkalnym wyłącza możność przyjęcia, że w rozumieniu art. 145 ustawy o spółdzielniach i ich związkach osoba ta w chwili ustania członkostwa razem z członkiem zamieszkiwała.Skoro więc powód dysponuje innym lokalem mieszkalnym, nie została spełniona wspomniana przesłanka z art. 145 ustawy o spółdzielniach i stąd powództwo nie mogło być uwzględnione.Przed Sądem Wojewódzkim Spółdzielnia nie domagała się zwrotu kosztów procesu (art. 108 k.p.c.).Toteż orzeczono jak w sentencji (art. 390 § 1 k.p.c.).