II CR 220/81

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN Ł. Grygołajtys.Sędziowie SN: R. Czarnecki (spr.), A. Gola.Protokolant: M. Czarnecka.SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 1981 r. sprawy z powództwa Józefa J. przeciwko: P. w W. o zapłatę na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 29 maja 1980 r.,uchyla zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo o zasądzenie 102.381 zł z odsetkami oraz dotyczącej kosztów procesu i w tym zakresie przekazuje sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w W. do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji rewizyjnej.Uzasadnienie faktyczneW sprawie jest bezsporne, że w dniu 1 XI 1977 r. doszło do zderzenia się w rozumieniu art. 436 § 2 k.c. dwóch samochodów, mianowicie - samochodu osobowego prowadzonego przez powoda, z samochodem ciężarowym należącym do Pr., ściślej - przyczepą tego samochodu (próżną, bez ładunku), przy czym akt oskarżenia o czyn z art. 145 § 1 k.k., został wniesiony jedynie przeciwko powodowi, ale powód został prawomocnie uniewinniony od zarzucanego mu czynu.W toku procesu cywilnego P. wypłacił powodowi z tytułu ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków kwotę 11.600 zł, a uprzednio z tytułu ubezpieczenia auto-casco, kwotę 90,566 zł.Powód dochodził od P. zadośćuczynienia, odszkodowania i renty, a ponadto - potrąconego mu udziału własnego oraz zwrotu części kosztów nabytego przez niego nadwozia z wyposażeniem.Sąd Wojewódzki, oddalił powództwo. Powołany wyrok powód zaskarża w części oddalającej powództwo o zasądzenie 102,381 zł.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W sprawie przesłanek art. 436 § 2 k.c. Sąd Wojewódzki ograniczył się do zaznaczenia, iż uniewinnienie powoda od zarzuconego mu czynu z art. 145 § 1 kk nie dowodzi o tym, że zderzenie się samochodów spowodował kierowca samochodu ciężarowego z przyczepą. Jeżeli do przytoczonego, doda się drugie oczywiście prawdziwe twierdzenie, mianowicie - iż uniewinnienie powoda nie dowodzi też o tym, że on spowodował zderzenie się, to okazuje się, że Sąd Wojewódzki uchylił się od wyjaśnienia i rozstrzygnięcia stosunku spornego. Rzeczą Sądu Wojewódzkiego było właśnie rozstrzygnąć, czy Przedsiębiorstwa ze względu na winę swego kierowcy (art. 436 § 2, 413, 417 § 1, 420 k.c.), czy też powód ze względu na swoją winę (art. 436 § 2, 415 k.c.) ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez zderzenie się samochodów oraz ewentualnie - czy osoba, która nie ponosi tej odpowiedzialności, przyczyniła się do powstania szkody (art. 302 k.c.), a jeżeli tak, to w jakim stopniu. Gdyby zaś Przedsiębiorstwo było zobowiązane do odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez zderzenie się, to P. świadczyłby w granicach odpowiedzialności cywilnej tego Przedsiębiorstwa (§ 10 ust. 1, § 17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 XI 1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych, Dz. U. Nr 46, poz. 274 ze zm.), a zatem - także wtedy, kiedy powód, przyczyniłby się do powstania szkody, przy uwzględnieniu tego przyczynienia się. W takim wypadku, P. świadczyłby powodowi z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, a nie ubezpieczenia auto-casco, tj. - bez możności potrącenia udziału własnego (§ 30 ust. 2 powołanego rozporządzenia) oraz bez ograniczenia przewidzianego w § 25 zd. 2 tego rozporządzenia.Z kolei Sąd Wojewódzki nie przyjąłby, iż powód nie wykazał, że zachodzi potrzeba wymiany nadwozia, gdyby miał na względzie chociaż zdjęcia samochodu powoda, znajdujące się w aktach karnych oraz w aktach szkody P. W rzeczywistości, P. zakwalifikował do wymiany nadwozie z wyposażeniem, ale zajął stanowisko, że powód nie udokumentował rachunkiem przedmiotu nabycia, wymaganiu temu nie odpowiada bowiem umowa (na piśmie) pomiędzy powodem a osobą fizyczną od której powód nabył nadwozie z wyposażaniem. Otóż ani § 25, ani § 26 rozporządzenia nie określa wymagań, którym ma odpowiadać rachunek kosztów naprawy. Wymagań tych nie określa również załącznik do zarządzenia Ministra Finansów z dnia 16 XII 1974 r. w sprawie ustalenia wysokości szkód w pojazdach samochodowych objętych obowiązkowymi ubezpieczeniami komunikacyjnymi (M.P. Nr 42, poz. 259). Toteż w postępowaniu sądowym wykazanie kosztów naprawy naprawy samochodu czy ceny nabycia części tego samochodu zakwalifikowanej do wymiany, może nastąpić na podstawie rachunku wystawionego przez osobę fizyczną czy umowy na piśmie, której stroną jest osoba fizyczna, jeżeli stosowny dokument sąd ocenia jako wiarygodny według zasad przewidzianych w art. 233 § 1 k.p.c. Należy dodać, że gdyby jednak okazało się, że P. obowiązany jest świadczyć powodowi nie z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, lecz ubezpieczenia auto-casco, to P. zwróciłby powodowi wykazane koszty naprawy samochodu tylko do wysokości wartości tego samochodu bezpośrednio przed wypadkiem (§ 25 zd. 2 rozporządzenia).Na tle tego co powiedziano, wyrok w zaskarżonej części nie może być utrzymany w mocy (art. 368 pkt 3, 4 i 1 kpc).