II CR 277/72

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Trybulski (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Wasilkowska, J. Szachułowicz.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Piotra H. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. o odszkodowanie na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 27 stycznia 1972 r.,oddalił rewizję.Uzasadnienie faktycznePowód twierdził, że od 1949 r. nieprzerwanie korzystał z pozwolenia wodnoprawnego na rzece K., przy czym ostatnie pozwolenie uzyskał decyzją Prezydium PRN w W. z dnia 4.VII.1964 r. Na podstawie tego pozwolenia pobierał z rzeki K. wodę do młynówki i 3 stawów rybnych. Prezydium WRN w W. decyzją z dnia 19.VII.1967 r. uchyliło wspomnianą decyzję obejmującą pozwolenie wodnoprawne i strona pozwana przeprowadziła regulację rzeki K., pozbawiając powoda dopływu wody, wskutek czego zaszła potrzeba likwidacji stawów rybnych i przystosowania zajmowanych przez nie gruntów do upraw rolnych, co naraziło powoda na straty w kwocie 50.000 zł. Prezydium PRN uznało roszczenie odszkodowawcze powoda za nieuzasadnione, w związku z czym powód domagał się zasądzenia kwoty 50.000 zł z odsetkami i kosztami procesu.Strona pozwana wnosiła o oddalenie powództwa, zarzucając, iż wobec uchylenia w trybie art. 137 § 1 pkt 7 k.p.a. decyzji obejmującej pozwolenie wodnoprawne brak jest podstaw do zasądzenia na rzecz powoda odszkodowania.Początkowo sprawę rozpoznawał Sąd Powiatowy we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 24.XI.1969 r. zasądził na rzecz powoda kwotę 10.350 zł z odsetkami i kosztami procesu oraz oddalił dalsze powództwo, jednakże wyrok ten na skutek rewizji obu stron został uchylony wyrokiem Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 24.VI.1970 r. i sprawa została przekazana temuż Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania. Sąd Wojewódzki bowiem stwierdził, że podstawę prawną roszczeń powoda może stanowić jedynie przepis art. 418 k.c., a sprawy tego rodzaju należą z mocy art. 17 pkt 3 k.p.c. do właściwości sądów wojewódzkich. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki we Wrocławiu wyrokiem z dnia 27.I.1972 r. oddalił powództwo, uznawszy, iż wobec uchylenia w trybie art. 137 § 1 pkt 7 k.p.a. decyzji obejmującej pozwolenie wodnoprawne powodowi nie przysługuje roszczenie odszkodowawcze, którego mógłby dochodzić w trybie art. 144 ust. 2 prawa wodnego. Sąd Wojewódzki ustalił przy tym, że pozwolenie wodnoprawne z dnia 4.VII.1964 r. było jedynym, jakie powód uzyskał, i że po uchyleniu decyzji obejmującej to pozwolenie a przed przystąpieniem do regulacji rzeki K. Prezydium PRN sugerowało powodowi wybudowanie na rzece zastawki, za pomocą której powód mógłby nadal pobierać wodę, jednakże powód nie akceptował tych propozycji.Od wyroku tego powód wniósł rewizję i powołując się na podstawy rewizyjne z art. 368 pkt 1, 3 i 4 k.p.c. żądał jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 144 ust. 2 w zw. z art. 58 prawa wodnego (Dz. U. z 1962 r. Nr 34, poz. 158). Odszkodowanie z art. 144 ust. 2 prawa wodnego może być zasądzone jedynie wówczas, gdy inny przepis prawa wodnego przewiduje możliwość przyznania takiego odszkodowania. Przepis art. 58 ust. 1 prawa wodnego, na który powód się powołuje, ma zastosowanie w wypadkach, gdy przysługujące stronie pozwolenie wodnoprawne zostało cofnięte lub ograniczone z uwagi na wymagania perspektywicznego planu rozwoju gospodarki narodowej w zakresie gospodarki wodnej lub wytyczne do tego pisma albo inne względy uzasadnione interesem publicznym. Chodzi tu więc o niewadliwą decyzję administracyjną, której uchylenie następuje jedynie ze względu na określony interes publiczny, i dlatego - podobnie jak w wypadku określonym w art. 141 § 3 k.p.a. - osoba uprawniona z mocy tej decyzji powinna otrzymać odpowiednie odszkodowanie. Sytuacja taka nie zachodzi w razie uchylenia decyzji obejmującej pozwolenie wodnoprawne w trybie art. 137 k.p.a., w myśl bowiem tego przepisu decyzja taka ze względu na wady, jakimi była dotknięta, staje się nieważna, nie może więc rodzić żadnych dalszych praw, w tym także prawa do odszkodowania dla osoby, której dotyczyła. Z tych względów należy uznać, że przepis art. 58 prawa wodnego nie odnosi się do wypadków uchylenia w trybie art. 137 k.p.a. decyzji obejmującej pozwolenie wodnoprawne.W związku ze wskazaniami poprzedniego wyroku rewizyjnego należy stwierdzić, że postępowanie nie wykazało, by istniały przesłanki odpowiedzialności Skarbu Państwa z art. 418 k.c. Uchylenie decyzji w trybie art. 137 k.p.a. nie jest równoznaczne z uznaniem winy funkcjonariusza przez organ przełożony. Z pisma Prezydium PRN w W. z dnia 22.I.1971 r. wynika, że przeciw funkcjonariuszowi, który wydał uchyloną decyzję, nie toczyło się postępowanie dyscyplinarne, powód zaś nie twierdził, by w stosunku do tego funkcjonariusza zapadł wyrok karny.Wobec braku podstaw odpowiedzialności pozwanego za szkodę nieistotne i stanowiące superfluum są rozważania Sądu Wojewódzkiego co do wysokości tej szkody. Dlatego też zarzuty rewizji dotyczące tych ustaleń - jako nieistotnych dla rozstrzygnięcia sprawy - nie mogą uzasadnić podstaw rewizyjnych z art. 368 pkt 3 i 4 k.p.c.Z tych względów należało oddalić rewizję (art. 387 k.p.c.).