II CR 412/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN R. Czarnecki (sprawozdawca). Sędziowie SN: J. Szachułowicz, Z. Trybulski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Zbigniewa P. przeciwko "Polmo" Fabryce Samochodów Osobowych w W. o wydanie samochodu i o zapłatę na skutek rewizji pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 29 czerwca 1977 r.uchyliłzaskarżony wyrok iprzekazałsprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach instancji rewizyjnej.Uzasadnienie faktyczneW sprawie jest bezsporne, że powód zrażony trzema kolejnymi naprawami w ramach gwarancji samochodu marki "Fiat-125 - P-1-500", po których samochód ten nadal nie był w pełni sprawny, w dniu 24.XII.1974 r. odstawił samochód do dyspozycji ASO i pomimo zawiadomień o dokonaniu naprawy samochodu dotychczas nie odebrał.Po ponownym rozpoznaniu sprawy w stosunku do "Polmo-FSO" Sąd Wojewódzki zobowiązał tę stronę pozwaną do wydania powodowi innego samochodu wyżej wspomnianej marki wolnego od wad i zasądził od niej odszkodowanie w wysokości 43.500 zł.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę na skutek rewizji strony pozwanej, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Do odstąpienia od umowy sprzedaży samochodu dochodzi w ramach rękojmi (art. 560 § 1 k.c.), a strona pozwana nie odpowiada wobec powoda z tytułu rękojmi (art. 582 k.c.). Okoliczności sprawy oraz oczywistość braku wspomnianego uprawnienia wobec strony pozwanej, a zatem i żądania zwrotu ceny (art. 560 § 2 k.c.), skłoniły sąd rewizyjny do wskazania (art. 389 k.p.c.), że żądanie zasądzenia od strony pozwanej sumy równej cenie Sąd Wojewódzki powinien był potraktować jako żądanie naprawienia szkody. Stąd jeżeliby nawet powód odstąpił od umowy wobec strony pozwanej, to odstąpienie to byłoby bezskuteczne. Okoliczność ta więc nie stałaby na przeszkodzie dochodzeniu przez powoda od strony pozwanej uprawnienia z tytułu gwarancji.Co się tyczy zasadności żądania dostarczenia innego samochodu, wolnego od wad (art. 577 § 1 k.c.), to żądanie to zgodnie z § 3 ust. 3 gwarancji uzasadnione jest w wypadku stwierdzenia niemożliwości dokonania naprawy samochodu, zapewniającej jego pełną sprawność eksploatacyjną przewidzianą warunkami technicznymi. Sąd Wojewódzki nie ustalił, że dokonanie takiej naprawy samochodu jest niemożliwe. Zresztą w sprawie nie ma dowodów, które by to ustalenie uzasadniały. W szczególności niemożliwość dokonania wspomnianej naprawy nie wynika z opinii biegłego D. Sąd Wojewódzki powinien był zatem zażądać opinii od innego biegłego, który by przede wszystkim sprawdził i skonkretyzował wypowiedź biegłego D. co do tego, że przy przebiegu samochodu poniżej 15.000 km nie powinny były zużyć się części wymienione przy naprawach gwarancyjnych, tj. części, o których zapewne w szczególności mowa w piśmie z dnia 20.I.1975 r., a następnie zaopiniował, czy zostały albo czy mogą być usunięte przyczyny nadmiernego zużywania się części samochodu (silnika, skrzyni przekładniowej, przekładni głównej tylnego mostu) i stąd, czy samochód uzyskał albo może uzyskać pełną sprawność eksploatacyjną.Gdyby wskutek usunięcia wspomnianych przyczyn samochód uzyskał sprawność, o której mowa, powództwo uległoby oddaleniu.Z kolei gdyby przyczyny nadmiernego zużywania się samochodu mogły być usunięte tak, że samochód uzyskałby pełną sprawność eksploatacyjną, ale usunięte nie zostały, to strona pozwana miałaby obowiązek usunąć te przyczyny, a ponadto obciążałby ją obowiązek usunięcia także tych wszystkich pogorszeń samochodu, które wynikły z pozostawania samochodu w naprawie od dnia 24.I.1975 r.Dalej gdyby wspomniane przyczyny nie mogły być usunięte ze wskazanym skutkiem, to strona pozwana miałaby obowiązek wymienić stosowne zespoły lub podzespoły, ponadto zaś i w tym wypadku obciążałby ją obowiązek usunięcia także tych wszystkich pogorszeń samochodu, które wynikły z pozostawania samochodu w naprawie od dnia 24.I.1975 r. Wreszcie gdyby i wymiana stosownych zespołów lub podzespołów nie zapewniła samochodowi pełnej sprawności eksploatacyjnej, uzasadnione byłoby żądanie wymiany samochodu na nowy (art. 577 § 1 k.c., § 3 ust. 3 gwarancji).Ze względu więc na nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego we wskazanych kierunkach wyrok w części wskazującej wymianę samochodu na nowy nie może być utrzymany w mocy (art. 388 § 1 k.p.c.).Jeżeli chodzi o zasądzenie 43.500 zł, to gdyby przyczyny nadmiernego zużywania się części samochodu nie zostały usunięte, to zgodnie z § 3 ust. 5 gwarancji powodowi należałoby się od dnia 24.I.1975 r. odszkodowanie (odpłatność) po 50 zł dziennie. Odpłatność ta w istocie stanowi karę umowną w rozumieniu art. 483-484 k.c., a w myśl art. 484 § 2 k.c. kara ta należałaby się w zastrzeżonej wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody.W sprawie podniesiono, że przed dniem 24.I.1975 r. naprawa samochodu została dokonana, a Sąd Wojewódzki nie przeprowadził dowodu w wyżej wskazanych kierunkach. Stąd wyrok również w części zasądzającej karę umowną ulega uchyleniu (art. 388 § 1 k.p.c.).Orzeczono więc jak w sentencji.