II CR 424/73
WyrokIzba Cywilna1973-08-31
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Zebrania Przedstawicieli wykluczająca członka ze spółdzielni mieszkaniowej, której realizacja prowadzi do wygaśnięcia spółdzielczego prawa do lokalu, może być uchylona pomimo wniesienia powództwa po terminie przewidzianym w art. 38 § 3 ustawy o spółdzielniach i ich związkach, jeśli opóźnienie jest nieznaczne i usprawiedliwione, a sama uchwała narusza zasady współżycia społecznego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w przypadku uchwały wykluczającej członka ze spółdzielni mieszkaniowej, której realizacja wiąże się z wygaśnięciem spółdzielczego prawa do lokalu, doniosłość interesu członka może uzasadniać zastosowanie w drodze analogii przepisu art. 117 § 3 zd. drugie k.c. do krótkiego terminu z art. 38 § 3 ustawy o spółdzielniach i ich związkach. W sytuacji, gdy opóźnienie w wytoczeniu powództwa nie jest nadmierne, należy zbadać, czy jest ono usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami.Stan faktyczny
Powód został wykluczony ze Spółdzielni Mieszkaniowej "N." na mocy uchwały Zebrania Przedstawicieli z dnia 5 czerwca 1972 r. Powód wniósł powództwo o uchylenie tej uchwały w dniu 13 listopada 1972 r. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, uznając je za wniesione po upływie terminu przewidzianego w art. 38 § 3 ustawy o spółdzielniach i ich związkach. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego, wskazując na konieczność zbadania, czy opóźnienie w wytoczeniu powództwa było usprawiedliwione i czy uchwała nie narusza zasad współżycia społecznego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania rewizyjnego.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Mariana Ż. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "N." w U. o uchylenie Uchwały Walnego Zgromadzenia Spółdzielni na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla województwa warszawskiego w Warszawie z dnia 17 marca 1973 r. - uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo i orzekającej o kosztach procesu i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu dla województwa warszawskiego w Warszawie do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktyczneW dniu 5 czerwca 1972 r. zapadła uchwała Zebrania Przedstawicieli wykluczająca powoda ze Spółdzielni mieszkaniowej.W dniu 13 listopada 1972 r. powód wniósł powództwo o uchylenie wymienionej uchwały.Sąd Wojewódzki oddalił powództwo jako wytoczone po upływie terminu przewidzianego w art. 38 § 3 ustawy o spółdzielniach i ich związkach.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę na skutek rewizji powoda, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nie podważa stanowiska Sądu Wojewódzkiego co do wniesienia powództwa po upływie wyżej wspomnianego terminu. Jednakże w sprawie chodzi o zaskarżenie uchwały, której realizacja pociągałaby dla powoda szczególnie dotkliwy skutek, mianowicie wygaśnięcie spółdzielczego prawa do lokalu. Przeto doniosłość interesu powoda uzasadnia zastosowanie w drodze analogii do krótkiego terminu z art. 38 § 3 ustawy o spółdzielniach i ich związkach - przepisu art. 117 § 3 zdanie drugie k.c.Opóźnienie w wytoczeniu przez powoda powództwa nie jest nadmierne. Należało więc jeszcze wyjaśnić czy opóźnienie to jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami.Skoro Sąd Wojewódzki istnienia wymienionej przesłanki nie wyjaśnił i nie rozważył, zaskarżony wyrok nie może być utrzymany w mocy.Gdyby w wyniku ponownego rozpoznania sprawy Sąd Wojewódzki nie uwzględnił upływu terminu z art. 38 § 3 ustawy o spółdzielniach i ich związkach, to po uzupełnieniu materiału dowodowego powinien by rozważyć, czy uchwała wykluczająca powoda ze Spółdzielni ze względu na zaleganie przez niego z opłatami czynszu za przydzielony lokal, którego już nie zajmuje, nie narusza w danych okolicznościach zasad współżycia społecznego, jeśli powód z ważnych przyczyn ten lokal opuścił i nie może do niego powrócić. Podstawą powództwa o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia (Zebranie Przedstawicieli) może być bowiem nie tylko naruszenie przez tę uchwałę przepisów i uchwał wymienionych w art. 38 § 2 ustawy o spółdzielniach i ich związkach, lecz także - zasad współżycia społecznego.
Powiązane orzeczenia
- I CR 38/83 1983-03-02Czy uchwała zebrania przedstawicieli spółdzielni mieszkaniowej, utrzymująca w mocy decyzję o wykluczeniu członka, może zostać uchylona, jeśli członek ten, po wybudowaniu własnego domu i otrzymaniu pomocy spółdzielni w je…
- I CR 3/77 1977-09-02Czy uchwała spółdzielni mieszkaniowej o wykluczeniu członka, podjęta na podstawie naruszenia zasad współżycia społecznego przy uzyskiwaniu przydziału lokalu, jest ważna, nawet jeśli naruszenie miało miejsce przed powstan…
- II CSK 658/12 2013-06-26Czy uchwała spółdzielni mieszkaniowej o wykreśleniu członka, podjęta na podstawie postanowienia statutu sprzecznego z ustawą o spółdzielniach mieszkaniowych, jest ważna?
- I CSK 335/06 2007-01-10Czy zarzuty formalne dotyczące uchwały o wykluczeniu ze spółdzielni, zgłoszone po upływie sześciotygodniowego terminu do zaskarżenia uchwały, mogą być uwzględnione przez sąd?
- IV CSKP 78/21 2021-09-29Czy uchwała o wykluczeniu członka ze spółdzielni mieszkaniowej, podjęta na podstawie przepisów prawa spółdzielczego, jest ważna, jeśli członek ten jednocześnie spełnia przesłanki do wykreślenia z rejestru członków?
Powołane przepisy
art. 38 § 3art. 117 § 3art. 38 § 2§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.