II CR 444/78

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu Sprawy z powództwa E. Z. przeciwko M. B. i Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń o zapłatę na skutek rewizji obu stron od wyroków Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 26 maja i 30 czerwca 1978 r. - oddalił rewizję powoda i umorzył postępowanie rewizyjne wywołane wniesieniem rewizji przez pozwane PZU; zasądził od powoda na rzecz pozwanego PZU kwotę 730 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.Uzasadnienie faktycznePowód E. Z. domagał się zapłaty odszkodowania w kwocie 105.500 zł od pozwanego M. B. i Państwowego Zakładu Ubezpieczeń, twierdząc, że M. D. jako jego pracownik samowolnie użył samochodu powoda marki "Nysa", wchodząc podstępnie w posiadanie kluczyków od samochodu i jadąc nim w stanie nietrzeźwym nie zapanował nad prowadzonym przez siebie samochodem, doprowadzając do zderzenia samochodu z metalowym słupkiem ogrodzeniowym i hydrantem pożarowym. Za czyn ten pozwany D. został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K. na karę 2 lat pozbawienia wolności.Biegły sądowy wyliczył wysokość szkody na kwotę 51.553 zł i tego wyliczenia strony nie kwestionowały. Jednakże jak to wynika z oświadczenia "P." w K. z 27 II 1976 r. były trudności ze skompletowaniem części zamiennych, wobec czego powód dla skrócenia czasu trwania remontu i pokonywania trudności w nabywaniu części zamiennych wyraził zgodę na kompletną wymianę nadwozia, co pociągnęło za sobą dochodzoną kwotę wyższą od wartości części uszkodzonych.Sąd Wojewódzki w Koszalinie wyrokiem częściowym z 26 V 1978 r. zasądził od pozwanych 51.553 zł z 8% i od 20 VIII 1977 r. tytułem poniesionych kosztów wymiany nadwozia niekompletnego z tym, że odpowiedzialność bezpośredniego sprawcy szkody oparł na przepisie art. 415 k.c. zaś w stosunku do PZU na § 23 Rozporządzenia Rady Ministrów z 28 XI 1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych, Dz. U. Nr 46, poz. 274. Wyrokiem końcowym z 30 VI 1972 r. Sąd ten oddalił powództwo w pozostałej części, przyjmując, że w przepisach dotyczących ubezpieczenia w ramach auto-casco PZU nie odpowiada za zwiększony koszt naprawy uszkodzonego samochodu powstały w następstwie naprawy i wymiany części nieuszkodzonych w czasie wypadku. W związku z tym PZU nie może odpowiadać za zwiększony koszt naprawy samochodu przez użycie do naprawy kompletnego nadwozia z całym wyposażeniem, zamiast nadwozia niekompletnego uzupełnianego częściami nowymi w miejsca części uszkodzonych. Okoliczność związana z przyspieszeniem naprawy nie ma znaczenia, gdyż PZU odpowiada tylko za szkody określone w przepisach autocasco.Wyrok częściowy zaskarżył rewizję PZU, zaś wyrok końcowy oddalający powództwo zaskarżył powód.Na rozprawie pełnomocnik pozwanego PZU cofnął rewizję i Sąd w tym zakresie umorzył postępowanie rewizyjne, na zasadzie art. 393 § 2 k.p.c., uznając, że cofnięcie jest dopuszczalne. Powód w swojej rewizji domagał się zasądzenia od pozwanych. dalszej kwoty 53.553 zł i ewentualnie od samego D., w związku z czym wnosił o zmianę w tym kierunku zaskarżonego wyroku końcowego z 30 VI 1978 r.Zdaniem skarżącego błędne są ustalenia Sądu, że szkoda wynosi jedynie 51.553 zł, gdyż koszt naprawy wynosi 105.500 zł. Strony niespornie wyjaśniły, że części starego nadwozia przedstawiały wartość 10.000 i udział powoda wynosi 5.000 zł przeto różnica winna być zasądzona od pozwanych, bądź samego D. skoro odpowiedzialność w stosunku od tego ostatniego została oparta na przepisie art. 415 k.c. i on uznał powództwo. Nie było części zamiennych, co pisemnie potwierdził "P.", przeto wskazana była kompletna wymiana nadwozia i jego wartość wraz z montażem stanowią wysokość poniesionej szkody. Rewizja nie zasługuje na uwzględnienie. Odpowiedzialność pozwanego PZU oparta na przepisach ubezpieczenia autocasco jest szczegółowo uregulowana Zarządzeniem Ministra Finansów z 16 XII 1974 r. w sprawie ustalenia wysokości szkód w pojazdach samochodowych, objętych obowiązkowymi ubezpieczeniami komunikacyjnymi (Mon. Pol. Nr 42, poz. 259) wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w § 40 ust. 1 rozp. Rady Ministrów z 28 XI 1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych (Dz. U. Nr 46, poz. 274). Przepisy załącznika do tego zarządzenia stanowią o sposobie obliczania szkody i unormowania w nim zawarte a w szczególności w pkt 10-12 są lex specjalia w stosunku do przepisów kodeksu cywilnego a głównie art. 361 k.c. Dlatego wspomniane szczegółowe przepisy w zakresie przez siebie regulowanym wyłączają ogólne zasady prawa cywilnego związane z wyliczeniem szkody. Dlatego zasadnie przyjął Sąd Wojewódzki, że nie można uwzględnić kosztów naprawy tych części pojazdu, które nie doznały uszkodzenia w czasie wypadku jak również wyposażenia pojazdu w nowe części lub ulepszenia, których przed wypadkiem pojazd nie posiadał. Wymiana kompletna nadwozia z całym wyposażeniem zamiast niekompletnego z wymianą części zniszczonych nie może obciążać PZU. Pozwany uznał poza postępowaniem cywilnym zasadę roszczenia, co nie przesądza automatycznie o tym, że uznawał powództwo. Jest on odpowiedzialny za szkodę powstałą w rzeczywistych rozmiarach i w takich Sąd ją uwzględnił. W wyniku naprawy nastąpiło ulepszenie samochodu i kosztami tego ulepszenia nie można obciążać odpowiedzialnego za szkodę. Wprawdzie przez kompletną wymianę nadwozia nastąpiło przyspieszenie remontu, jednakże ryzyka braku części zamiennych na rynku nie można przerzucać na inne osoby, a musi ona obciążać ich właściciela. W związku z tym podkreślić także należy, że niemożność natychmiastowego dokonania naprawy wskutek braku części na rynku leży poza granicami normalnego związku przyczynowego i wynikające stąd ewentualne straty właściciela, nie mogą wchodzić w zakres szkody, za którą odpowiada sprawca wypadku.Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy na zasadzie art. 387 i 98 k.p.c. orzekł jak w sentencji.