II CR 444/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN K. Kołakowski.Sędziowie SN: A. Wielgus (spr.), SW G. Borkowski.Protokolant: H. Janota.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 1984 r. sprawy z powództwa Edmunda T., Zenona C. przeciwko Skarbowi Państwa - Urzędowi Miasta w I. o zapłatę na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 25 czerwca 1984 r., sygn. akt I C 190/83:oddala rewizję.Uzasadnienie faktycznePowodowie żądali zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa - Urzędu Miasta w I. kwoty po 109.495,50 zł dla każdego z nich wraz z odsetkami i kosztami procesu, twierdząc, że na skutek zaniedbań pracowników pozwanego Urzędu ponieśli szkodę, polegającą na wykradzeniu i zniszczeniu materiałów budowlanych pochodzących z budynku, stanowiącego ich własność.Pozwany nie uznał żądania pozwu i zarzucił, iż szkoda jest rezultatem braku nadzoru nad budynkiem po wykwaterowaniu lokatorów ze strony samych współwłaścicieli.Sąd Wojewódzki, wyrokiem z dnia 25 czerwca 1984 r., zasądził od pozwanego Skarbu Państwa - Urzędu Miasta w I. na rzecz powodów po 54.747,50 zł dla każdego z nich z 8% odsetkami od dnia 29 czerwca 1983 r., oddalając powództwo w pozostałej części.Sąd ten ustalił, że budynek mieszkalny, stanowiący współwłasność obu powodów był tak w złym stanie technicznym, iż decyzją władz budowlanych przeznaczony został do rozbiórki. Na przestrzeni stycznia 1982 r. do 27 maja 1982 r. Wydział Spraw Lokalowych pozwanego Urzędu dokonywał kolejno wykwaterowania lokatorów z budynku powodów. Wszelkie decyzje wydawane w tej mierze były doręczane - oprócz bezpośrednio zainteresowanych - także administratorowi budynku, gdzie znajdowało się nowo przydzielone mieszkanie, z pominięciem administratora budynku powodów. Podobnie klucze od zwalnianych lokali pozostawiane były w Wydziale Spraw Lokalowych. Zwalniane przez lokatorów mieszkania zostały okradzione z drzwi, kafli piecowych, klamek, instalacji elektrycznych itp. Według wyceny rzeczoznawcy wysokość szkody wynosi 218.995 zł. Pozwany Skarb Państwa odpowiada za wyrządzoną powodom szkodę, ponieważ, zaniedbując doręczenia odpisu decyzji o przekwaterowaniu lokatorów, uniemożliwiło powodom zabezpieczenie zwalnianych lokali. Jednakże powodowie przyczynili się do powstania szkody, gdyż działający w ich imieniu administrator, który co miesiąc odbierał od lokatorów czynsz, miał możliwość dowiedzenia się od samych lokatorów o przybliżonym terminie wyprowadzenia się i interweniować u pozwanego. Ponieważ obowiązku tego zaniedbał, przyczynienie z tego względu określone zostało na 50%. Zasądzeniu podlegała zatem połowa żądanej przez każdego z powodów kwoty, tj. 54.747,50 zł. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 100 k.p.c.Pozwany w rewizji od tego wyroku, opartej na zarzutach określonych w art. 368 pkt 1 i 4 k.p.c., wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa, względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na skutek powyższej rewizji, zważył, co następuje:Skarżący zarzuca naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 9 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe (Dz. U. Nr 111, poz. 55) oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 1951 r. w sprawie wprowadzania publicznej gospodarki lokalami w niektórych miejscowościach województwa bydgoskiego i gdańskiego (Dz. U. Nr 3, poz. 15), a także rozporządzenia Ministrów Gospodarki Komunalnej i Finansów z dnia 5 sierpnia 1965 r. w sprawie zarządu budynków sprawowanego przez wynajmujących, niebędących jednostkami gospodarki uspołecznionej (Dz. U. Nr 35, poz. 226), przyjmując, że powodowie ponieśli szkodę na skutek niewłaściwego wykonania obowiązków przez pracowników pozwanego Urzędu, podczas gdy w istocie sami powodowie zawinili powstanie szkody, ponieważ jako współwłaściciele nieruchomości zaniedbali umowego uregulowania z poszczególnymi lokatorami terminu opuszczenia zajmowanych przez nich lokali, a także sprawowania nadzoru nad opróżnionym budynkiem. Zarzut ten jest nieuzasadniony.Stanowisko Sądu Wojewódzkiego nie może podważać uprawnień powodów do umownego uregulowania niektórych praw i obowiązków stron, wynikających z umowy najmu zawartej na podstawie przydziału, po wprowadzeniu na terenie miasta I. publicznej gospodarki lokalami, spod której duży - bo dziesięciolokalowy - budynek powodów nie był wyłączony, ponieważ o przekwaterowaniu najemców lokali tego budynku decydował Wydział Spraw Lokalowych pozwanego Urzędu i tylko od niego zależał ostatecznie termin wyprowadzenia się poszczególnych lokatorów. Z ustaleń faktycznych sprawy wynika natomiast, że przydziały lokali mieszkalnych poszczególnych najemców były rozciągnięte w czasie, a odpisy decyzji o przydziale nie były doręczane ani administratorowi budynku, ani też powodom. Ukształtowana zaś praktyka w kontaktach Wydziału Spraw Lokalowych z najemcami potwierdzała, że funkcjonariusze tego Wydziału, z wyłączeniem właściciela (względnie administratora), przyjęli wszelkie uprawnienia i obowiązki przy przekwaterowaniu mieszkańców z budynku powodów, o czym świadczy przyjmowanie od nich kluczy od opróżnionych lokali. Przy rozważaniu znaczenia wpisów w książce meldunkowej przy ocenie czasu dowiedzenia się administratora budynku o wyprowadzeniu się poszczególnych lokatorów, zauważyć należy, że sprawy meldunkowe przyjęte zostały w całości przez wydziały ewidencji ludności terenowych organów administracji i uaktualniane następnie na podstawie dokumentów z wydziału ewidencji ludności. Dokonywanie wpisów w książce meldunkowej miało charakter porządkujący i nie było zbieżne z datą opróżnienia lokalu.Rozstrzygając o roszczeniu powodów, Sąd Wojewódzki w sposób wszechstronny rozważył okoliczności faktyczne, mające znaczenie dla przyjęcia odpowiedzialności pozwanego Skarbu Państwa za zaniedbania swoich funkcjonariuszy, a także słusznie uwzględnił zakres i stopień przyczynienia się samych powodów do powstania szkody. Zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem i gdy podstawy zaskarżenia nie zostały wykonane, Sąd Najwyższy, na zasadnie art. 387 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.