II CR 74/81

Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w P. wyrokiem z dnia 10 grudnia 1980 r. zasądził od pozwanego Skarbu Państwa - Szpitala Miejskiego w P. na rzecz powoda Zdzisława B. kwotę 130.000 zł z 8% od dnia 7.X.1980 r. tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.Sąd ustalił, że powód liczący obecnie 47 lat, w dniach od 18.X. do 9.XI 1978 r. przebywał na Oddziale Kardiologicznym Szpitala Miejskiego w P. z powodu powiększającego się stopniowo guza prawego ramienia. Badaniem bioptycznym oraz tomografią komputerową rozpoznano u niego guz zlokalizowany pod prawym mięśniem dwugłowym. Zalecono chirurgowi usunięcie guza - przy czym w celu oceny jego wymiarów, połączenia do tętnicy ramieniowej oraz ustalenia miejsca odłączenia tętnicy odżywiającej guz przeprowadzono w Poradni Naczyniowej Instytutu Radiologii Akademii Medycznej w P. - badania naczyniowe. W trakcie przeprowadzonego w dniu 28.XI.1978 r. badania naczyniowego u powoda z nakłuciem lewej tętnicy udowej, podczas podawania 30 ml 75% roztworu uropoliny, nastąpił u powoda niedowład lewostronny. Podjęte leczenie przyniosło poprawę w stanie zdrowia powoda tylko o tyle, że porażenie lewej kończyny dolnej cofnęło się do stosunkowo niedużego niedowładu umożliwiającego chodzenie, a w kończynie górnej pozostały zaś ślady ruchów zgięcia w stawach kolanowym i palców. Powód został zaliczony do I grupy inwalidów i przyznano mu rentę 3.802 zł miesięcznie.Sąd Wojewódzki ustalił dalej, że badanie naczyniowe jest powszechnie stosowane w takich przypadkach, jaki miał miejsce u powoda. Wynik takiego badania potrzebny był do zaplanowania zabiegu chirurgicznego i zastosowanie odpowiedniej techniki jego przeprowadzenia, co mogło zadecydować o pomyślnym przeprowadzeniu operacji. Przy zabiegu usunięcia guza ramienia, który wykonano następnie u powoda w dniu 5.VI.1979 r., wykorzystano wynik badania naczyniowego, przeprowadzonego u pozwanego w dniu 28.XI.1978 r.Sąd Wojewódzki ustalił, że według przyjętej praktyki, pozwana przy przyjęciu do szpitala odbiera od pacjenta zgodę na leczenie, rozumie się przez to, że odbierana zgoda pacjenta na przeprowadzenie badania następnego, jakim było badanie naczyniowe, nie jest konieczna. Wykonywujący badanie dr A. K. nie uprzedził powoda o ewentualności powikłań, jakie mogą powstać w związku z leczeniem. Uprzedził jedynie powoda o tym, że samo nakłucie nie będzie bolesne i że zastrzyk może spowodować uczucie gorąca. Na podstawie zeznań dr K. Sąd I instancji ustalił, że w następstwie badania naczyniowego mogą nastąpić powikłania takie, jak to miało miejsce u powoda, ale niezmiernie rzadko.W świetle opinii Zakładu Medycyny Sądowej w G., w oparciu o wyniki badań wstępnych, powikłań takich nie można było przewidzieć, a w samych zasadach wykonania badania, jak i w przeprowadzonych badaniach wstępnych nie stwierdzono zaniedbań ani uchybień. W świetle tych ustaleń brak, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, przesłanek do przyjęcia odpowiedzialności strony pozwanej na zasadzie art. 417 § 1 k.c. Niemniej jednak, biorąc pod uwagę trwałe i poważne skutki, jakie wywołało przeprowadzone u powoda badanie naczyniowe oraz okoliczność, że za badaniami takimi nie przemawiały tzw. wskazania bezwzględne, to znaczy takie, których niezrealizowanie byłoby równoznaczne z zagrożeniem dla życia powoda, oraz okoliczność, że powód nie został powiadomiony o ewentualnych ujemnych skutkach zabiegu, a także oceniając roszczenie powoda w świetle zasad współżycia społecznego - Sąd Wojewódzki uznał, że istnieją podstawy do przyznania powodowi odszkodowania za zasadzie art. 419 k.c. Wysokość tego odszkodowania, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy, Sąd określił na 130.000 zł.W rewizji strona pozwana wnosiła o zmianę wyroku Sądu Wojewódzkiego przez obniżenie odszkodowania, zarzucając naruszenie art. 419 k.c.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Strona pozwana nie kwestionuje w zasadzie samego faktu obciążenia jej odszkodowaniem na rzecz powoda na zasadzie art. 419 k.c. Zarzuty rewizji sprawdzają się tylko do kwestionowania wysokości tego odszkodowania przyjętej przez Sąd Wojewódzki. Zarzuty te nie można uznać za zasadne. Jak wynika z ustaleń zaskarżonego wyroku, powód, człowiek w sile wieku, stał się trwale niezdolnym do pracy i został zaliczony do I grupy inwalidów. Cierpienie powstałe na skutek dokonania zabiegu naczyniowego i następstwa, jakie ten zabieg wywołał, były i są nadal u powoda bardzo znaczne. Powód wymaga nawet pomocy przy ubieraniu się, zawiązaniu sznurowadeł, krojeniu chleba itp. Poniósł też znaczne straty finansowe. Dlatego też, uwzględniając te wszystkie okoliczności, nie można zasądzonej tytułem odszkodowania kwoty 130.000 zł uznać za zbyt wygórowaną. Niezależnie od tego zauważyć należy, że Sąd Wojewódzki przyjął jako podstawę prawną zasądzenia odszkodowania art. 419 kc. przyjmując za opinią Zakładu Medycyny Sądowej w G., wydaną w postępowaniu karnym, że oddzielna zgoda pisemna na przeprowadzenie badania wstępnego nie jest konieczna, skoro wyrażający zgodę na leczenie akceptuje wszystkie poczynania zmierzające do prawidłowego toku leczenia. Pogląd ten w rozważanej sprawie może budzić wątpliwości. Badania naczyniowe stanowią fazę wstępną do podjęcia właściwego zabiegu operacyjnego i należy je zaliczyć, zdaniem Sądu Najwyższego, również do zabiegów wymagających zgody pacjenta. Jak to ustalił Sąd Wojewódzki, zgody takiej od powoda nie żądano po uprzednim poinformowaniu go o mających ewentualnie nastąpić ujemnych skutkach takiego zabiegu. Jak zaś zeznał wykonujący badanie naczyniowe lekarz dr K., powikłania takie, jakie wystąpiły u powoda, aczkolwiek rzadko, nie są wykluczone. Brak zgody pacjenta na dokonanie zabiegu uzasadnia zaś przyjęcie odpowiedzialności strony pozwanej na zasadzie art. 417 § 1 kc.Z tych względów rewizję jako nieuzasadnioną należało oddalić.