II CR 8/56

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Ignatowicz (sprawozdawca). Sędziowie: J. Kamiński, T. Byliński.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jana B. przeciwko Wrocławskiemu Zjednoczeniu Elektromontażowemu we Wrocławiu i Związkowi Zawodowemu Pracowników Budowlanych i Przemysłu Montażowo-Budowlanego (Zarząd Okręgu we Wrocławiu) o 10.240 zł, po rozpoznaniu rewizji pozwanego Związku od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 22 grudnia 1954 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 22 grudnia 1954 r. Sąd Wojewódzki we Wrocławiu zasądził solidarnie na rzecz powoda od pozwanych: Wrocławskiego Zjednoczenia Elektromontażowego we Wrocławiu i Związku Zawodowego Pracowników Budowlanych i Przemysłu Montażowo-Budowlanego kwotę 8.000 zł, przyjmując za udowodniony następujący stan faktyczny:W dniu 31 grudnia 1952 r. obaj pozwani zorganizowali wspólnie zabawę sylwestrową dla pracowników pozwanego Zjednoczenia. Na zabawie tej był również powód, jako jeden z pracowników Zjednoczenia, przy czym oddał do szatni swe futro, przedstawiające wartość, przy uwzględnieniu stopnia jego zniszczenia, 8.000 zł. Futro to zginęło w szatni, której prowadzenie pozwani powierzyli "osobie nieodpowiedniej".Ustalenie, iż obaj pozwani byli organizatorami zabawy, Sąd Wojewódzki między innymi oparł na treści zaproszenia, jakie otrzymał powód, oraz na treści biletu wstępu i kontramarki garderobianej, na których to dokumentach widnieje jako organizator zabawy pozwane Zjednoczenie oraz jest odciśnięta pieczęć Rady Zakładowej pozwanego Związku, czynnej na terenie Zjednoczenia.W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd Wojewódzki uznał, że obaj pozwani odpowiadają za wyrządzoną powodowi szkodę na podstawie art. 144 § 1 i 137 § 1 k.z.Wymieniony na wstępie wyrok zaskarżył pozwany Związek, zarzucając brak biernej legitymacji procesowej po swej stronie, gdyż Rada Zakładowa nie mogła go zobowiązać, skoro organizacja zabawy nie została zarządzona ani zaakceptowana - jak tego wymaga statut Związku - przez przewodniczącego, sekretarza generalnego i skarbnika Zarządu Głównego.Na rozprawie w Sądzie Najwyższym pełnomocnik pozwanego związku zakwestionował ponadto ustaloną przez Sąd Wojewódzki okoliczność, iż współorganizatorem zabawy była rada zakładowa, i twierdził, że w rzeczywistości zabawę organizowała grupa pracowników pozwanego Zjednoczenia. Ponadto zarzucił, iż odpowiedzialność za szatnię ponoszą nie organizatorzy związku, lecz osoba, która zorganizowała szatnię na swój rachunek.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzut, iż Sąd pierwszej instancji dokonał wadliwych ustaleń, jest całkowicie chybiony, zarówno bowiem z wymienionych wyżej dokumentów, jak i z zeznań świadków wynika, że zabawę organizowała rada zakładowa. Wskazuje zwłaszcza na to fakt opieczętowania jej pieczęcią biletu wstępu i kontramarki do szatni. W tych warunkach dalsze zarzuty rewizji należy oceniać w świetle stanu faktycznego, jaki Sąd Wojewódzki uznał za udowodniony.Skarżący trafnie twierdził, że rada zakładowa nie jest osobą prawną i że osobowość prawną posiada Związek Zawodowy. Ale też Sąd Wojewódzki miał to na uwadze, zasądzając dochodzoną przez powoda należność właśnie od Związku.Istotne natomiast dla rozstrzygnięcia sprawy znaczenie ma zagadnienie, czy działanie rady zakładowej mogło obciążyć pozwany Związek. Na pytanie to dają przede wszystkim odpowiedź postanowienia "Struktury Zakładowej Organizacji Związkowej", zatwierdzonej przez CRZZ. Z punktu 1 i 2 tego aktu wynika, że zakładowa organizacja związkowa jest podstawową jednostką organizacyjną związków zawodowych w poszczególnych zakładach pracy, rada zakładowa zaś jest zarządem tej organizacji. Rada zakładowa jest przeto organem właściwego związku zawodowego, uprawnionym do działania w imieniu związku na swoim terenie i w granicach swych kompetencji.Jest rzeczą oczywistą, że Rada Zakładowa pozwanego Zjednoczenia działała, jeżeli chodzi o spór niniejszy, na swoim terenie, skoro zabawę sylwestrową zorganizowała dla pracowników tego właśnie Zjednoczenia.Zakres uprawnień rad zakładowych reguluje dekret z dnia 8 lutego 1945 r. o utworzeniu rad zakładowych (Dz. U. Nr 8, poz. 36). W myśl art. 3 tego dekretu do zadań rad zakładowych należy zastępstwo interesów zawodowych pracowników wobec pracodawcy oraz czuwanie nad wzmożeniem i ulepszeniem produkcji zakładu pracy. Wprawdzie z przepisu tego ani też z dalszych jego szczegółowych postanowień nie wynika bezpośrednio, że rady zakładowe są uprawnione do organizowania imprez rozrywkowych dla swych pracowników, ale też nie można twierdzić, aby organizowanie takich imprez było sprzeczne z zadaniami rad zakładowych, nakreślonymi w tym przepisie. Przeciwnie, takie przedsięwzięcia leżą w interesie zrzeszonych w związku pracowników, skoro dostarczają im godziwej rozrywki, a ponadto zapewniają fundusze na cele związkowe (jeżeli chodzi o zabawę zorganizowaną przez radę zakładową pozwanego Zjednoczenia dochód z niej został przeznaczony na choinkę dla dzieci pracowników tego Zjednoczenia). W związku z tym uznać należy, że organizowanie imprez, o których mowa, leży w kompetencji rad zakładowych. Wniosek ten potwierdza zresztą powszechna praktyka. Jest rzeczą oczywistą, że do uprawnienia rady zakładowej należy przedsięwzięcie wszelkich czynności, jakie są niezbędne do zorganizowania imprez, a między innymi i zawarcia wszelkich związanych z tą imprezą czynności prawnych, jak np. zawarcia umów o przechowanie garderoby.Rewizja zarzuca jednak dalej, że w myśl postanowień statutu pozwanego Związku wszelkie dokumenty, które mogłyby za sobą pociągnąć odpowiedzialność Związku, powinny być podpisane przez Przewodniczącego, Sekretarza Generalnego i Skarbnika Zarządu Głównego, a zatem i decyzja - jak należy domniemywać z niedostatecznie jasnej pod tym względem rewizji - co do zorganizowania zabawy powinna była być podpisana przez te osoby. W aktach sprawy brak jest wymienionego statutu, dlatego nie można odpowiedzieć na pytanie, jaki zakres ma powołany w rewizji przepis tego statutu. Być może, że przepis ten ma na myśli jedynie dokonywane w imieniu Związku, i to Związku jako całości, czynności prawne, przy takiej treści tego przepisu omawiany zarzut byłby oczywiście bezzasadny. Ale ze stanowiskiem skarżącego nie można by się zgodzić nawet przy założeniu, że ze statutu pozwanego Związku wynika, iż także decyzje co do zorganizowania zabawy w poszczególnych zakładach pracy muszą uzyskać aprobatą Zarządu Głównego w osobach wyżej wymienionych jego przedstawicieli. Gdyby bowiem nawet tak było, to takie postanowienie statutu nakładałoby jedynie na poszczególne rady zakładowe obowiązek uzyskania aprobaty na zorganizowanie każdej imprezy rozrywkowej, brak zaś tej aprobaty obciążałby organizacyjną odpowiedzialnością osoby reprezentujące radę zakładową, w żadnym zaś razie nie mógłby wywierać ujemnych skutków dla osób trzecich, które w związku ze zorganizowaną imprezą wchodzą w takie czy inne stosunki prawne ze związkiem zawodowym za pośrednictwem Rady Zakładowej jako jego organu. A taką osobą trzecią był, gdy chodzi o zawartą przezeń umowę przechowania futra w szatni, powód.Nie można się również zgodzić z twierdzeniem skarżącego, iż odpowiedzialną wobec powoda za zaginiecie futra jest osoba, która przyjęła zorganizowanie szatni na swój rachunek. Z ustaleń Sądu pierwszej instancji okoliczność taka nie wynika, przeciwnie, skoro kontramarka była opieczętowana przez Radę Zakładową, Sąd Wojewódzki był władny ustalić, że umowę przechowania powód zawarł z organizatorami całej imprezy. Powód w każdym razie nie mógł w tych warunkach domyślać się, że za szatnię odpowiada inna osoba. W tych warunkach ewentualne tej treści porozumienie między tą osobą a Radą Zakładową ma tylko wewnętrzne znaczenie między nimi.W konkluzji uznać przeto należy, że zasadne było stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż pozwany Związek ponosi również odpowiedzialność za zaginioną garderobę. Wadliwie jedynie Sąd ten powołał jako podstawę prawną roszczeń powoda art. 144 § 1 i 137 § 1 k.z. Są to przepisy regulujące odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym, w sprawie zaś niniejszej chodzi o odszkodowanie za nienależyte wykonanie umowy przechowania przez osobę, której przechowawca zlecił zorganizowanie przechowania, a więc o odpowiedzialność "ex contractu". Podstawę prawną roszczeń powoda stanowią przeto przepisy art. 239 w związku z art. 525 § 1 k.z. oraz art. 241 i 533 tego kodeksu.Z zasad powyższych, skoro ostateczny wniosek Sądu pierwszej instancji okazał się mimo pewnych nieścisłości uzasadnienia zaskarżonego wyroku prawidłowy, rewizję pozwanego Związku należało w myśl art. 383 k.p.c. oddalić.