I CR 772/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Ignatowicz (sprawozdawca). Sędziowie: R. Czarnecki, Z. Wiszniewski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Teatrów Dramatycznych w B. i T. przeciwko Związkowi Zawodowemu Pracowników Spółdzielczych (Zarząd Oddziału w W.) o 739,20 zł, na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Powiatowego w Wąbrzeźnie z dnia 8 czerwca 1961 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 8 czerwca 1961 r. Sąd Powiatowy w Wąbrzeźnie zasądził od Związku Zawodowego Pracowników Spółdzielczych (Zarząd Oddziału w W.) na rzecz Teatrów Dramatycznych w T. kwotę 739,20 zł. Sąd Wojewódzki ustalił, że kwotę taką pozwany Związek został winien stronie powodowej za przewóz jej samochodem członków Związku do teatru, a to stosownie do umowy zawartej z radą zakładową G. S. w W. Sąd Powiatowy uznał za nieuzasadniony zarzut strony pozwanej, że zasądzona kwota nie należy się stronie powodowej, gdyż nie dotrzymała ona umowy, dokonując przewozu w jedną stronę zamiast w obydwie. Zarzut ten jest zdaniem Sądu Powiatowego nieuzasadniony, gdyż częściowe niewykonanie umowy było przez stronę powodową nie zawinione.Wymieniony wyżej wyrok zaskarżył pozwany Związek zarzucając, iż wyrok jest błędny z tej przyczyny, że Oddział Związku, od którego zasądzono należność, nie posiada osobowości prawnej oraz że umowę o przewóz zawierał nie pozwany Oddział, lecz Rada Zakładowa Gminnej Spółdzielni w W.Rozpoznając rewizję, Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy - Ośrodek w Toruniu przekazał Sądowi Najwyższemu w trybie art. 388 k.p.c. do rozstrzygnięcia następujące zagadnienie prawne:"Czy rada zakładowa, jako organ związku zawodowego, posiada zdolność procesową w zakresie praw i obowiązków, wynikających z jej statutowej działalności?"Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy przejął sprawę do rozpoznania we własnym zakresie i zważył, co następuje:W uzasadnieniu orzeczenia z dnia 22 marca 1961 r. 4 CR 956/59, wydanego w składzie 7 sędziów, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że o uprawnieniach organów terenowych osób prawnych rozstrzygają postanowienia ustawy oraz statutu. Z załączonego do akt sprawy statutu pozwanego Związku wynika, że uprawnienie do reprezentowania Związku na zewnątrz (§ 12 lit. a) ma jedynie Zarząd Główny. Gdyby więc ocenić transakcję, o którą chodzi w sprawie, tylko w świetle tego przepisu, byłaby ona - jako zawarta przez organ niższy pozwanego Związku - nieważna. W rzeczywistości jednak jest inaczej, jeśli bowiem chodzi o tę transakcję, to upoważnienie rady zakładowej do jej zawarcia wynika z przepisów szczególnych, mianowicie z przepisów dekretu z dnia 6 lutego 1945 r. o utworzeniu rad zakładowych (Dz. U. Nr 8, poz. 36).W orzeczeniu z dnia 18 sierpnia 1956 r. (OSN 1957, poz. 29) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że z przepisów tego dekretu wynika, iż rady zakładowe są powołane do organizowania imprez kulturalnych dostarczających godziwej rozrywki członkom związku, tym samym więc rady zakładowe są z mocy ustawy uprawnione do "przedsiębrania wszelkich czynności, jakie są niezbędne do zorganizowania imprezy, a między innymi i zawarcia wszelkich związanych z tą imprezą czynności prawnych". Chodzi oczywiście o imprezy odpowiadające miejscowemu zakresowi działania rady zakładowej.Zorganizowanie wycieczki do teatru położonego w pobliskim mieście jest oczywiście imprezą tego rodzaju, wobec czego zorganizowanie jej i zawarcie niezbędnych umów (kupno biletów, wynajęcie samochodu) należało do kompetencji rady zakładowej. To wyjaśnia wątpliwości, jakie powziął Sąd Wojewódzki. Skoro bowiem rada zakładowa pozwanego Związku była uprawniona do wynajęcia w imieniu Związku samochodu, to tym samym była też upoważniona do reprezentowania tego Związku przed Sądem. Okoliczność, że obronę interesów pozwanego Związku podjął organ wyższego szczebla (Zarząd Oddziału), nie czyni, rzecz jasna, tej reprezentacji nieprawidłową.Zarzut rewizji jest oczywiście nieuzasadniony. W sprawie bowiem nie został pozwany Oddział Związku Zawodowego, lecz Związek Zawodowy Pracowników Spółdzielczych, a Oddział tego Związku tylko reprezentował go jako organ przed sądem, do czego - jak to wyżej wyjaśniono - był uprawniony. Od Związku też, jako od osoby prawnej, a nie od Oddziału Sąd Powiatowy zasądził dochodzone roszczenie.Wobec więc tego, że zarzut rewizji okazał się chybiony, a w sprawie brak jest podstaw do kwestionowania zaskarżonego wyroku z urzędu (art. 380 § 1 k.p.c.), rewizję należało z mocy art. 383 k.p.c. oddalić.