II CR 897/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia F. Błahuta (sprawozdawca). Sędziowie: K. Lipiński, B. Łubkowski.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 1962 r sprawy z powództwa Stanisławy F. przeciwko 1) Skarbowi Państwa - Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej w K. i 2) Mikołajowi B. o ustalenie, na skutek rewizji pozwanego B. od wyroku Sądu Powiatowego w Katowicach z dnia 14 grudnia 1961 r.,uchylił zaskarżony wyrok w stosunku do pozwanego Mikołaja B. i pozew wytoczony przeciw temu pozwanemu odrzucił.Uzasadnienie faktycznePowódka S. F. w pozwie wniesionym dnia 13.VIII.1960 r. przeciwko 1) Skarbowi Państwa i 2) Mikołajowi B. żądała ustalenia, że zaległość z tytułu czynszu za tzw. "nadmetraż" nie istnieje. Powództwo to pozostaje w związku z powództwem wytoczonym przez Mikołaja B. dnia 8 kwietnia 1960 r. przeciw powódce w niniejszej sprawie o eksmisję z mieszkania i o zapłatę kwoty 2.721 zł 60 gr tytułem zaległego czynszu. W pozwie wniesionym przez B. tenże powód twierdził, że strony łączy stosunek najmu, na mocy którego F., jako najemca 2-pokojowego mieszkania o powierzchni przekraczającej przysługującą jej normę, odmawia zapłaty czynszu za nadmetraż. F. wniosła o oddalenie powództwa B. i zarzuciła, że wprawdzie zajmowała 2 pokoje z kuchnią, ale od 1957 r. zajmuje tylko jeden pokój, gdyż drugi pozostawiła do dyspozycji władzy kwaterunkowej, która przydzieliła ten pokój Emilii C. Z. z przydziału tego C. nie skorzystała, a pokój objęła Maria G., która uzyskała przydział po unieważnieniu przydziału wydanego na rzecz Emilii C. Żądanie więc zapłaty za nadmetraż nie jest uzasadnione. Ten proces B. przeciwko F. (sygn. akt I C 1059/60 Sądu Powiatowego w Katowicach) nie został dotychczas ukończony.W sprawie niniejszej F., uzasadniając swoje powództwo o ustalenie, powołuje się na stan faktyczny pokrywający się z zarzutami zgłoszonymi przez nią w sprawie z powództwa B.Sąd Powiatowy powództwo uwzględnił. Wyrok zaskarżył rewizją pozwany B., zarzucając między innymi naruszenie art. 207 i art. 228 k.p.c.Sąd Wojewódzki w związku z tą rewizją przedstawił Sądowi Najwyższemu w trybie art. 388 k.p.c. do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne, sformułowane następująco:1)"Czy wydanie przez władzę kwaterunkową decyzji o przydziale z większego lokalu mieszkalnego jednej izby mieszkalnej na rzecz osoby trzeciej zwalnia najemcę lokalu od obowiązku opłacania czynszu za nadwyżkę powierzchni mieszkalnej w czasie istnienia przydziału, jeżeli osoba, która ten przydział uzyskała, nie objęła faktycznie przydzielonej jej do użytku izby bez winy najemcy całego lokalu, który postawił do dyspozycji władzy kwaterunkowej nadwyżkę swej powierzchni mieszkalnej, następnie zaś oddał tę izbę do użytku podnajemcy nie mającymi odrębnego przydziału?2)Czy dla ustalenia zasadności roszczenia o zapłatę czynszu za nadwyżkę powierzchni mieszkalnej w takim lokalu nie podlegającym przepisom ustawy z dnia 6 czerwca 1953 r. (Dz. U. Nr 35, poz. 156) właściwa jest droga sądowa czy też ustalenie tej należności następuje wyłącznie w trybie § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 29.IX.1948 r. (Dz. U. Nr 49, poz. 375 z późn. zm.), a więc w drodze administracyjnej z wyłączeniem drogi sądowej?"Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy przejął sprawę do rozpoznania we własnym zakresie i zważył, co następuje.W sprawie niniejszej nie może dojść do merytorycznego rozstrzygnięcia. Pozew niniejszy przeciwko B., zgodnie z zarzutem jego rewizji, ulega odrzuceniu z mocy przepisów art. 207 i art. 228 k.p.c. W sprawie bowiem do sygn. I C 1059/60 S.P. w Katowicach, wcześniejszej od sprawy niniejszej, toczy się spór między tymi samymi stronami o zapłatę czynszu za nadmetraż. W sprawie tej, tj. I C 1059/60, F. bronić się może zarzutem, że roszczenie to nie istnieje i zarzut taki został zresztą przez nią w powyższej sprawie podniesiony. Pozew niniejszy powinien był Sąd Powiatowy odrzucić z powodu stanu sprawy wiszącej. Tego stanu nie uchyla okoliczność, że F. jest w niniejszej sprawie powodem, a w sprawie I C 1059/60 pozwaną ani też okoliczność, że powództwo w sprawie I C.1059/60 jest powództwem o świadczenie, a niniejsze powództwem o ustalenie. Zachodzi bowiem mimo to identyczność stron i identyczność roszczenia.W tej sytuacji udzielenie odpowiedzi na postawione przez Sąd Wojewódzki pytanie jest bezprzedmiotowe, skoro rozstrzygnięcie merytoryczne niniejszej sprawy jest niemożliwe.Z tych zasad Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 387 i 100 k.p.c.).