II CSK 15/19
WyrokIzba Cywilna2019-07-05
Skład orzekający: Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji o wpisie ostrzeżenia o zakazie zbywania i obciążania nieruchomości, wydanego na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną, stwierdzając, że nie przysługuje ona od postanowienia o wpisie ostrzeżenia o zakazie zbywania i obciążania nieruchomości, które stanowi wykonanie zabezpieczenia udzielonego w postępowaniu rozpoznawczym. Orzeczenie to nie jest postanowieniem co do istoty sprawy kończącym postępowanie w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c., a jedynie wpisem o charakterze wpadkowym, zabezpieczającym prawidłowy tok postępowania.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy utrzymał w mocy wpis ostrzeżenia o zakazie zbywania i obciążania nieruchomości, dokonany na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu. Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestnika postępowania. Uczestnik złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i ustawy o księgach wieczystych. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną uczestnika postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 15/19 POSTANOWIENIE Dnia 5 lipca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z wniosku Gminy L. przy uczestnictwie E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. o wpis w dziale III, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 lipca 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 29 marca 2018 r., sygn. akt II Ca (...), odrzuca skargę kasacyjną.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z 22 czerwca 2017 r. Sąd Rejonowy w Z. utrzymał w mocy dokonany przez referendarza sądowego 21 marca 2017 r. na podstawie wydanego w postępowaniu cywilnym postanowienia o zabezpieczeniu, wpis w dziale III księgi wieczystej ostrzeżenia o zakazie zbywania i obciążania nieruchomości. Postanowienie Sądu Okręgowego w P. z 29 marca 2018 r. oddalające apelację od postanowienia Sądu Rejonowego zostało przez uczestnika zaskarżone skargą kasacyjną. W zażaleniu na postanowienie z 2 lutego 2018 r. uczestnik zarzucił, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 3986 § 2 w zw. z art. 5191 § 1 k.p.c. oraz art. 16 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz.U. 2017 r. poz. 1007, dalej: „u.k.w.h.”) oraz wnosił o jego uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 5191 § 1 k.p.c. w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego skarga kasacyjna przysługuje między innymi od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy, kończącego postępowanie w sprawie. Jest dyskusyjne, czy postanowienie Sądu Okręgowego z 29 marca 2018 r., od którego wniesiona została skarga kasacyjna, jest postanowieniem co do istoty kończącym postępowanie, przy założeniu, że do kategorii spraw z zakresu prawa rzeczowego (dział III, rozdział 6 księgi drugiej k.p.c.) należą sprawy rozpoznawane w postępowaniu nieprocesowym - wieczystoksięgowym. W postanowieniu z 29 czerwca 2004 r., II CK 541/03 (OSNC 2005, nr 6, poz. 112), Sąd Najwyższy wyjaśnił, że „istotę sprawy” w postępowaniu wieczystoksięgowym określają przesłanki materialnoprawne wniosku o wpis, taka bowiem postać orzeczeń jest właściwa rozstrzyganiu o zasadności żądania wnioskodawcy domagającego się udzielenia ochrony prawnej przez potwierdzenie jego praw rzeczowych (wpisy w dziale II), ukonstytuowania ich, jeżeli przepis takiego wpisu wymaga (wpisy w dziale II albo IV) lub wzmocnienia skuteczności praw osobistych i roszczeń (wpisy w dziale III,
3 wymienione w art. 16 u.k.w.h. i w innych ustawach). Rozstrzygnięciem co do istoty sprawy nie są natomiast wpisy ostrzeżeń i wzmianek o charakterze wpadkowym, zabezpieczające prawidłowy tok postępowania wieczystoksięgowego lub innego albo zabezpieczające skuteczność ewentualnego orzeczenia. Podstawą wpisu ostrzeżenia dokonanego w niniejszej sprawie było postanowienie o zabezpieczeniu udzielonym na czas trwania postępowania w sprawie cywilnej. Od postanowienia w przedmiocie tego rodzaju wpisu, będącego w istocie wykonaniem zabezpieczenia udzielonego uprawnionemu w postępowaniu rozpoznawczym, zgodnie ze stanowiskiem ustalonym w orzecznictwie, skarga kasacyjna nie przysługuje (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 23 marca 2018 r., II CZ 11/18 nie publ., z 24 kwietnia 2015 r., V CSK 579/14, nie publ. i z 9 maja 2013 r., II CZ 7/13, nie publ. oraz powołane w nich orzecznictwo). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c., orzeczono jak w postanowieniu. jw
Powiązane orzeczenia
- V CSK 141/19 2019-12-06Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego apelację od postanowienia o utrzymaniu w mocy wpisu ostrzeżenia o zakazie zbywania i obciążania nieruchomości, stanowiącego wykonanie…
- III CSK 118/17 2017-09-29Czy skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji dotyczącego wykreślenia wpisu zakazu zbywania i obciążania nieruchomości, dokonanego na podstawie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia, jest dopuszczalna…
- V CSK 159/19 2020-02-12Czy skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu ostrzeżenia o zakazie zbywania i obciążania nieruchomości, wydanego w postępowaniu wieczystoksięgowym, jest dopuszczalna?
- V CSK 579/14 2015-04-24Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego apelację wnioskodawców od postanowienia sądu pierwszej instancji uchylającego wpis ostrzeżenia o zakazie zbywania i obciążania nieruch…
- V CSK 613/14 2015-05-12Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu ostrzeżenia o zakazie zbywania i obciążania nieruchomości?
Powołane przepisy
art. 3986 § 2art. 5191 § 1 KPCart. 16art. 3986 § 3 KPC§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy