II CSK 154/15
WyrokIzba Cywilna2015-11-06
Skład orzekający: Anna Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 446 § 3 i 4 k.c. może być stosowany w sytuacji, gdy podstawa odpowiedzialności Skarbu Państwa wynika z art. 417(2) k.c., a poszkodowany zmarł w wyniku zgodnych z prawem działań władzy publicznej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nawet jeśli w orzecznictwie brak stanowczych wypowiedzi w kwestii zastosowania art. 446 § 3 i 4 k.c. przy podstawie odpowiedzialności z art. 417(2) k.c., to skarżący nie wykazali, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia miałoby wpływ na wynik sprawy. Stwierdzono, że legalne działania funkcjonariuszy Policji nie pozostawały w związku przyczynowym ze śmiercią poszkodowanego, co wykluczało możliwość zastosowania przepisów o zadośćuczynieniu.Stan faktyczny
Powodowie domagali się zapłaty od Skarbu Państwa w związku ze śmiercią męża i ojca. Podstawą odpowiedzialności miał być art. 417(2) k.c. (szkoda wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej). Poszkodowany zmarł w wyniku niewydolności krążeniowo-oddechowej, będącej następstwem choroby serca i cukrzycy. Funkcjonariusze Policji podjęli interwencję wobec niego w sytuacji podejrzenia prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu, jednak poszkodowany znajdował się w stanie hipoglikemii. Czynności funkcjonariuszy polegały na odwiezieniu go do szpitala.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 154/15 POSTANOWIENIE Dnia 6 listopada 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa J. P., K. P. i P. P. przeciwko Skarbowi Państwa - Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Łodzi o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 listopada 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt I ACa 454/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazali istnienie zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), które sformułowali jako pytanie o „możliwość zastosowania art. 446 § 3 i 4 k.c. w sytuacji gdy podstawa odpowiedzialności Skarbu Państwa wynika z art. 4172 k.c., zaś poszkodowany w wyniku zgodnych z prawem działań władzy publicznej zmarł”. Analizując wskazaną przez skarżących przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, zgodzić się trzeba z ich stanowiskiem, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego brak w tej materii stanowczych wypowiedzi. Nie jest to jednak okoliczność wystarczająca dla przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Niezależnie bowiem od tego czy rozstrzygnięcie przedstawionego zagadnienia będzie miało znaczenie dla rozwoju prawa, musi ono przede wszystkim wpływać na rozstrzygnięcie sprawy, w której skargę kasacyjną przedstawiono. Takiego związku skarżący nie wykazali. Zastosowanie art. 4172 k.c., jak przyjmuje się w literaturze i orzecznictwie, nie wymaga co prawda udowodnienia adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy wykonywaniem władzy publicznej a szkodą, ale nie uwalnia powoda od wykazania powiązań pomiędzy takim działaniem a szkodą. Przyjmuje się, że pomiędzy szkodą a legalnym działaniem władzy publicznej musi istnieć takie powiązanie kauzalne, z którego da się wyprowadzić wniosek, że szkoda jest wynikiem oznaczonego zachowania. Chodzi tu więc o łączność zdarzeń tego rodzaju, że bez określonego działania funkcjonariusza (prawidłowego) nie doszłoby do powstania uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia czy utraty żywiciela. Postępowanie funkcjonariusza powinno pozostawać więc istotną przyczyną sprawczą szkody. Tego rodzaju zabieg interpretacyjny ma w konkretnych okolicznościach stanowić realizację postulatu zadośćuczynienia zasadom współżycia społecznego (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1969 r., II CZ 223/69; z dnia 11 września 1968,
3 II CR 325/68; z dnia 20 sierpnia 1968 r., II CR 310/68; z dnia 11 lutego 2004 r. I CK 222/03, nie publ.; z dnia 4 marca 2008 r. IV CSK 453/07, OSNC-ZD 2008/4/122). Mąż i ojciec skarżących zmarł na skutek ostrej niewydolności krążeniowo-oddechowej będącej następstwem ciężkiej choroby serca współistniejącej z przewlekłą cukrzycą. Funkcjonariusze Policji podjęli akcję interwencyjną wobec niego w sytuacji istnienia podejrzenia, że prowadzi samochód pod wpływem alkoholu, tymczasem znajdował się on w stanie hipoglikemii. Funkcjonariusze podjęli czynności stosowne do sytuacji, mąż i ojciec skarżących został odwieziony do szpitala. Tak ustalony stan faktyczny sprawy wyklucza przyjęcie, że legalne, a więc zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym, zachowanie funkcjonariuszy Policji pozostawało w związku ze śmiercią męża i ojca skarżących. Odpowiedź zatem na przedstawione zagadnienie prawne pozostanie bez wpływu na rozstrzygnięcie. W tej sytuacji brak było podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989§ 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- V CSK 76/18 2018-06-27Czy art. 5 k.c. może stanowić samodzielną podstawę odpowiedzialności Skarbu Państwa i osób działających w jego imieniu, w sytuacji, gdy działania te były zgodne z prawem (art. 417 § 1 k.c.)?
- II CSK 323/15 2015-12-16Czy wydanie przez sąd prawomocnego orzeczenia, w którym przypisano oskarżonemu popełnienie przestępstwa, którego w rzeczywistości nie popełnił, a które zostało następnie sprostowane, stanowi niezgodne z prawem działanie…
- II CSKP 1570/22 2024-07-18Czy działania funkcjonariuszy Skarbu Państwa podczas kontroli funkcjonariusza Służby Więziennej, w tym sposób sporządzenia protokołów, mogły stanowić podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa na podstawie…
- IV CSK 624/20 2021-05-21Czy błąd organu państwa, który został sanowany w ramach postępowania karnego, może stanowić podstawę do dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa na podstawie art. 417 § 1 k.c. bez konieczności uzyskania prejudykatu?
- III CSK 164/20 2021-06-17Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy powód dochodzi odszkodowania od Skarbu Państwa za niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej, a postępowanie karne…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 446 § 3art. 4172 KCart. 3989§ 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy