II CSK 170/20
WyrokIzba Cywilna2020-12-22
Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji, sąd drugiej instancji ma obowiązek uchylić wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, a zaniechanie tego obowiązku stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że sąd drugiej instancji nie miał obowiązku uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, nawet w przypadku stwierdzenia nierozpoznania istoty sprawy. Uchylenie wyroku jest jedynie uprawnieniem sądu odwoławczego, a nie jego bezwzględnym obowiązkiem. Ponadto, skarga kasacyjna nie była oczywiście uzasadniona, ponieważ skarżący nie wykazał konkretnych i realnych zamierzeń zagospodarowania nieruchomości, które nie mogły zostać zrealizowane na skutek planu zagospodarowania.Stan faktyczny
Powód domagał się zapłaty od Gminy T. Skarga kasacyjna powoda została wniesiona od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji. Powód zarzucił nieważność postępowania z powodu pozbawienia go możności obrony praw, twierdząc, że sąd drugiej instancji nie uchylił wyroku sądu pierwszej instancji, który nie rozpoznał istoty sprawy. Skarżący uważał, że sąd pierwszej instancji nie ustalił wszystkich możliwości zagospodarowania nieruchomości w okresie luki planistycznej. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 170/20 POSTANOWIENIE Dnia 22 grudnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa S.W. przeciwko Gminie T. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 grudnia 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżący opiera wniosek o jej przyjęcie powołując się na nieważność postępowania oraz oczywistą zasadność skargi kasacyjnej.
2 Stanowiska tego nie sposób jednak podzielić. Z treści skargi kasacyjnej wynika, że skarżący upatruje nieważności postępowania w pozbawieniu możności obrony swych praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.), wobec nie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku i nie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W przeświadczeniu skarżącego Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, gdyż nie ustalił wszystkich możliwości zagospodarowania przez skarżącego jego nieruchomości w okresie tzw. luki planistycznej, co obligowało Sąd drugiej instancji do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Pogląd ten nie jest jednak zasadny. Po pierwsze dlatego, że Sąd drugiej instancji nie stwierdził, aby doszło do nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji, a po drugie dlatego, że uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest jedynie uprawnieniem sądu odwoławczego w razie stwierdzenia nierozpoznania istoty sprawy, a nie jego obowiązkiem, co wynika jasno z brzmienia art. 386 § 4 k.p.c. Analiza skargi nie wskazuje także na okoliczność, że jest ona oczywiście uzasadniona. Skarżący uważa, że Sąd drugiej instancji nie rozważył wszystkich możliwych sposobów zagospodarowania nieruchomości będącej przedmiotem postępowania w kontekście brzmienia art. 36 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżący nie wskazał jednak we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, o jakich zamierzeniach zagospodarowania mowa. Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika bowiem, że o odszkodowaniu może być mowa jedynie w razie wykazania, że na skutek przyjęcia planu zagospodarowania nie jest możliwa realizacja potencjalnych, ale jednocześnie realnych i konkretnych zamierzeń (por. postanowienie SN z 9 września 2015 r., IV CSK 754/14). W skardze nie zamieszczono zaś zarzutów wskazujących na nie zbadanie przez Sądy meriti powołanych przez skarżącego zamierzeń poza gołosłownym zarzutem, że nie rozważono wszystkich wchodzących potencjalnie w grę możliwości. Takie sformułowanie skargi nie może prowadzić do uznania jej za oczywiście zasadną.
3 Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c. a contrario). O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- I CSK 62/20 2020-06-23Czy nierozpoznanie przez sąd pierwszej instancji roszczenia ewentualnego o wykup nieruchomości przeznaczonej pod drogę, a następnie wskazanie tego zarzutu w apelacji, stanowi podstawę dla sądu drugiej instancji do oceny…
- I CSK 162/23 2024-05-06Czy ustalenia faktyczne sądu cywilnego, oparte na opinii biegłego urbanisty dotyczące potencjalnego sposobu zagospodarowania nieruchomości, mogą stanowić podstawę oceny jej wykorzystania przed uchwaleniem planu miejscowe…
- I CSK 1294/23 2024-04-10Czy oczywista zasadność skargi kasacyjnej, uzasadniona zarzutami dotyczącymi wykładni przepisów prawa ochrony środowiska, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz sposobu wyceny nieruchomości, może stano…
- IV CSK 196/15 2015-10-15Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, gdy kwestia wymagająca wykładni przepisów prawa ma charakter uboczny w stosunku do zasadniczych motywów rozstrzygnięcia i nie stanowi jego podstawy?
- V CSK 575/15 2016-03-16Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni przepisów o ustalaniu odszkodowania za obniżenie wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności pojęcia „faktyczny sposób kor…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 379 pkt 5 KPCart. 386 § 4 KPCart. 36 ust. 1art. 98 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy