II CSK 2/20

Sygn. akt II CSK 2/20 POSTANOWIENIE Dnia 7 sierpnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Krajewski w sprawie z powództwa A. G. przeciwko J. S. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 sierpnia 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt I AGa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 2 700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z 7 sierpnia 2019 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z 3 listopada 2016 r. w sprawie o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, rozstrzygając o kosztach postępowania apelacyjnego stosownie do jego wyniku. Pozwany wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jako oczywiście uzasadnionej. W jego ocenie sporne pozostaje, czy powódka może domagać się od pozwanego złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu prawa własności samochodu ciężarowego oraz naczepy nabytych po zakończeniu umowy leasingu, skoro na skutek sprzedaży powód przestał być ich właścicielem. 2 Pozwany podał nadto w wątpliwość, czy istnieje podstawa prawna do domagania się przez powódkę przeniesienia własności wskazanych ruchomości. W odpowiedzi na skargę kasacyjną powódka wniosła o wydanie postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Skarga kasacyjna stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, wyrażającym się w szczególności w konieczności zapewnienia jednolitej wykładni i jednolitego stosowania prawa. Skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., tj. oczywistej zasadności skargi. Przesłanka ta byłaby spełniona, gdyby zaskarżone orzeczenie zapadło z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad obowiązujących w praworządnym państwie, widocznym bez konieczności prowadzenia bardziej szczegółowej analizy. Uznanie oczywistej wadliwości orzeczenia wymaga wykazania jego sprzeczności z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny albo z podstawowymi zasadami orzekania (por. postanowienia SN z 20 marca 2019 r., I CSK 475/18; z 11 kwietnia 2018 r., IV CSK 506/17; z 16 kwietnia 2018 r., IV CSK 529/17; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 728/17; z 15 maja 2018 r., II CSK 2/18; z 10 maja 2018 r., I CSK 798/17; z 23 maja 2018 r., I CSK 36/18; z 29 maja 2018 r., I CSK 42/18; z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18; z 16 kwietnia 2018 r., IV CSK 534/17; z 12 marca 2018 r., III CSK 291/17; z 22 kwietnia 2016 r., V CSK 650/15). 3 Pozwany nie sprostał wymogowi wykazania oczywistej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. W szczególności za oczywiście zasadny nie może zostać uznany zarzut bezpodstawnego przyjęcia przez Sąd II instancji, że jest związany treścią wcześniejszego wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z 9 maja 2019 r., którym oddalono apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z 13 czerwca 2018 r. Sąd Najwyższy w uchwale z 12 marca 2003 r. (III CZP 97/02, OSNC 2003, nr 12, poz. 160) uznał, że moc wiążąca wyroku orzekającego co do istoty sprawy dotyczy w zasadzie związania treścią jego sentencji a nie uzasadnienia. Reprezentowany jest jednak także pogląd, że w wypadku orzeczeń oddalających powództwo, gdy z sentencji nie wynika zakres przedmiotowy rozstrzygnięcia, wiążące mogą być również motywy rozstrzygnięcia zawarte w uzasadnieniu orzeczenia (zob. np. wyr. SN z 19 października 2012 r., V CSK 485/11). Niezależnie od pewnych wątpliwości, które nasuwają się co do trafności tego stanowiska, nie może ono zostać uznane za oczywiście bezzasadne. W tym stanie rzeczy, skoro podstawą oddalenia powództwa windykacyjnego przeciwko powódce było stwierdzenie nieskuteczności przeniesienia własności spornych ruchomości przez pozwanego na B. M., to podnoszone na uzasadnienie oczywistej zasadności skargi twierdzenia o braku legitymacji biernej pozwanego wobec sprzedaży ruchomości są pozbawione uzasadnionych podstaw. Na wniosek ten nie ma wpływu fakt, że B. M. wywiodła w tej sprawie skargę kasacyjną, gdyż nie podważa to prawomocności wydanego orzeczenia. W przywoływanej w dalszej części uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania argumentacji co do braku podstawy prawnej domagania się przez powódkę przeniesienia własności ruchomości, pozwany usiłuje w istocie kwestionować poczynione przez Sąd Apelacyjny ustalenia faktyczne i dokonaną ocenę dowodów. Zarzuty oparte na takich podstawach nie podlegają badaniu w postępowaniu kasacyjnym (art. 3983 § 3 k.p.c.). Wbrew twierdzeniom pozwanego okoliczności wynikające z akt postępowania przygotowawczego w sprawie dotyczącej przywłaszczenia mienia nie stanowiły podstawy ustalenia istnienia zobowiązania pozwanego do przeniesienia na powódkę własności pojazdów, a jedynie dodatkowo potwierdzały treść 4 złożonych przez strony oświadczeń woli. Nie ma uzasadnionych podstaw, aby twierdzić, że przeprowadzona przez Sąd Apelacyjny wykładnia tych oświadczeń była oczywiście nieprawidłowa. Przeciwnie, należy uznać, że znajdowała ona uzasadnienie w okolicznościach sprawy, które zostały poddane szczegółowej analizie - zarówno co do istnienia podstawy prawnej żądania przeniesienia własności, jak i zakresu tego żądania w kontekście uiszczania przez powódkę za pozwanego rat leasingowych za ciągnik siodłowy oraz przyczepę, a także sfinansowania przez powódkę ich wykupu. Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. Kwota zwrotu kosztów jest równa wynagrodzeniu adwokata wynikającemu z § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). jw