II CSK 21/14
WyrokIzba Cywilna2014-07-03
Skład orzekający: Bogumiła Ustjanicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, gdy skarżący wskazuje na naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. przez Sąd drugiej instancji, który nie uchylił wyroku Sądu pierwszej instancji mimo rzekomego nierozpoznania istoty sprawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie spełnia ona wymogów formalnych i merytorycznych określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Skarga kasacyjna jest środkiem o szczególnym charakterze, służącym ochronie interesu publicznego, a nie ogólnym środkiem zaskarżania. Dla wykazania oczywistej zasadności skargi wymagane jest przedstawienie kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa, które jest dostrzegalne bez wnikliwej analizy prawnej i ma pewność co do wpływu na treść orzeczenia.Stan faktyczny
Powód domagał się zasądzenia zadośćuczynienia w związku z umieszczaniem go w przeludnionych celach. Sąd Okręgowy oddalił jego powództwo. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda. Powód wniósł skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi drugiej instancji nierozpoznanie istoty sprawy i niezastosowanie art. 386 § 4 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa kwotę tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 21/14 POSTANOWIENIE Dnia 3 lipca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z powództwa A. K. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Zakładu Karnego w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 lipca 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego; 3) przyznaje adwokatowi X. Y. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w « kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) podlegającą powiększeniu o podatek od towarów i usług (VAT) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym.
2 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 19 grudnia 2012 r., którym oddalone zostało jego powództwo o zasądzenie zadośćuczynienia w wysokości 80 000 zł w związku z umieszczaniem go w przeludnionych celach. Powód powołał w skardze kasacyjnej obie podstawy przewidziane w art. 3983 § 1 k.p.c. We wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania wskazał na przyczynę objętą art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., podając że nie doszło do rozpoznania istoty sprawy przez Sąd pierwszej instancji, co obligowało Sąd Apelacyjny do uchylenia zaskarżonego apelacją orzeczenia i przekazania sprawy do rozpoznania. Niezastosowanie art. 386 § 4 k.p.c. spowodowało wydanie wadliwego wyroku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako środek zaskarżenia o szczególnym charakterze, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz eliminację orzeczeń oczywiście wadliwych, bądź dotkniętych nieważnością postępowania, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżania orzeczeń niesatysfakcjonujących stron. Realizacji tego celu służy instytucja tzw. przesądu, ustanowionego w art. 3989 k.p.c., w ramach którego Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie występuje istotne zagadnienie, zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, a zatem okoliczności przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 do 4 k.p.c. Nie podlegają natomiast badaniu podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Założenie wymagania objętego art. 3984 § 2 k.p.c. zostanie spełnione, jeżeli zostaną przedstawione w skardze kasacyjnej i uzasadnione przesłanki o charakterze publicznoprawnym, stanowiące podstawę wstępnej, merytorycznej oceny przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Jednolicie przyjmowane jest w orzecznictwie, że dla wykazania oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymagane jest przedstawienie przez skarżącego,
3 drogą odrębnego wywodu, że bez wątpliwości doszło do uchybień i naruszeń przepisów prawa materialnego lub procesowego, gdy jest pewne, że miały one wpływ na treść orzeczenia albo jeśli podniesione zarzuty oczywiście uzasadniają skargę. Spełniające te wymagania naruszenie przepisów prawa powinno mieć postać kwalifikowaną, dostrzegalną bez potrzeby wnikliwej analizy prawnej i zagłębiania się w szczegóły sprawy. Nie chodzi zatem o takie naruszenie prawa, które może stanowić podstawę skargi w rozumieniu art. 3984 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC z 2004 r., nr 3, poz. 49; z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP z 2004 r. nr 6, poz. 100; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, niepubl.; 22 marca 2012 r., I PK 196/11 niepubl.; z dnia 7 września 2012 r., V CSK 529/11, niepubl.; z dnia 18 września 2012 r., II CSK 179/12, niepubl.). Rzeczą skarżącego było wykazanie, że oczywistość tego rodzaju rzeczywiście zachodzi. Wniosek i jego uzasadnienie na tle analizy podstaw skargi kasacyjnej oraz motywów zaskarżonego wyroku nie daje argumentów dla oceny, iż kwestionowane rozstrzygnięcie stanowi konsekwencję jaskrawych błędów w zakresie wykładni prawa, jak też, że zachodzi potrzeba rozpoznania skargi kasacyjnej. W postępowaniu przed Sądem drugiej instancji nie doszło do nieważności postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu w granicach zaskarżenia. Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989§ 2 k.p.c. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego stanowi konsekwencję zastosowania zasady odpowiedzialności za wynik sprawy na tym etapie postępowania, stosownie do art. 98 § 1 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. Na podstawie § 19 i § 20 w związku z § 11 pkt 25 i § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 461) orzeczono o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu przez pełnomocnika powoda. [aw]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 4514/22 2023-02-09Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania, w szczególności czy zachodzi oczywiste naruszenie prawa, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.?
- V CSK 434/20 2021-04-16Czy skarga kasacyjna, której oczywista zasadność opiera się na zarzucie naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. przez sąd drugiej instancji, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- I CSK 5835/22 2024-03-04Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej uzasadnienie opiera się na wykazaniu oczywistej błędności rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji, wskazującej na dopuszczenie się przez ten sąd określonyc…
- II CSK 567/13 2014-04-10Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, gdy nie zachodzi istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywist…
- II CSK 544/16 2017-02-15Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy jej zasadność jest oczywista lub czy występują inne przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 3983 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 386 § 4 KPCart. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3984 KPCart. 3989§ 2 KPCart. 98 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy