II CSK 210/20
WyrokIzba Cywilna2021-02-19
Skład orzekający: Dariusz Dończyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o podział majątku wspólnego, w której skarżący opiera wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance istotnego zagadnienia prawnego, sformułowanie pytania o dopuszczalny zakres orzekania przez sąd o nierównych udziałach w majątku wspólnym małżonków, w szczególności osobistego nakładu małżonka w postaci pracy w gospodarstwie domowym i wychowaniu dzieci, spełnia wymogi tej przesłanki?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawiając przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania stwierdził, że podniesiony problem prawny oraz argumenty przywołane dla jego uzasadnienia sprowadzają się do nieuprawnionego podważenia ustaleń faktycznych dotyczących zaangażowania stron w funkcjonowanie rodziny i równego czynienia nakładów na majątek wspólny. Wskazano, że istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. musi mieć charakter nowy, nierozwiązany dotychczas w orzecznictwie i przyczyniać się do rozwoju prawa, a nie być próbą zakwestionowania ustaleń faktycznych sądu drugiej instancji.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w P. o podziale majątku wspólnego. Wnioskodawczyni domagała się przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące nierównych udziałów w majątku wspólnym, w szczególności nakładu pracy w gospodarstwie domowym i wychowaniu dzieci. Sąd Najwyższy uznał, że sformułowany problem prawny nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego, gdyż w istocie stanowi próbę podważenia ustaleń faktycznych sądu drugiej instancji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i pozostawił rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 210/20 POSTANOWIENIE Dnia 19 lutego 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk w sprawie z wniosku A. S. przy uczestnictwie Z. S. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 lutego 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 29 października 2019 r., sygn. akt II Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania wobec wykazania przez skarżącego, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ustawodawca zmierza w ten sposób do zagwarantowania, że skarga kasacyjna (nadzwyczajny środek zaskarżenia
2 prawomocnych orzeczeń) będzie pełnić przypisanie jej funkcje publicznoprawne Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. W skardze kasacyjnej wniesionej od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 29 października 2019 r. wnioskodawczyni A. S. oparła wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem, za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. uznaje się zagadnienie nowe i dotychczas niewyjaśnione. Zagadnienie to musi mieć charakter istotny i być zagadnieniem ściśle jurydycznym, tj. dającym się przedstawić w sposób syntetyczny i oderwany od kontrowersji dotyczących ustaleń faktycznych lub oceny dowodów (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2008 r., III CSK 285/08, ICBSN 2009, nr 4, s. 48). Chodzi przy tym o zagadnienie o charakterze abstrakcyjnym, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji, a jego rozstrzygnięcie będzie miało znaczenie nie tylko dla oceny konkretnej, jednostkowej sprawy, ale także dla innych podobnych spraw. Z tej przyczyny przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej z powołaniem się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga wykazania przez skarżącego, że w sprawie występuje zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Tych wymagań nie spełniła skarżąca formułując pytanie o dopuszczalny zakres orzekania przez sąd o nierównych udziałach w majątku wspólnym małżonków, w szczególności osobistego nakładu małżonka w postaci pracy w gospodarstwie domowym i wychowaniu dzieci. Podniesiony problem prawny oraz argumenty przywołane dla potrzeb jego uzasadnienia w swej istocie sprowadzają się do nieuprawnionego ze względu na brzmienie art. 3983 § 3 k.p.c. podważenia poczynionych przez Sąd drugiej instancji ustaleń dotyczących zbliżonego zaangażowania stron w funkcjonowanie rodziny oraz równego czynienia nakładów na majątek wspólny. Zwrócić również należy uwagę, że uzasadnienie
3 wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania istotnie odbiega od okoliczności faktycznych stwierdzonych przez Sąd Okręgowy. Wbrew twierdzeniom skarżącej, nie znajduje uzasadnienia twierdzenie, że uczestnik postępowania Z. S. nie był zaangażowany w prowadzenie gospodarstwa domowego i wychowanie dzieci (s. 2 skargi kasacyjnej). Sąd Okręgowy jednoznacznie stwierdził, że również uczestnik postępowania brał aktywny udział w wychowaniu dzieci oraz w realizacji prac domowych, co – jak uznał – nie uzasadnia doszukiwania się znaczących dysproporcji w działaniach wnioskodawczyni i uczestnika na rzecz dobra rodziny i powiększania wspólnego majątku. Zgodnie z art. 39813 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę wydania orzeczenia zaskarżonego skargą kasacyjną i na podstawie tych ustaleń dokonuje oceny zasadności naruszenia przepisów prawa materialnego podniesionych w skardze kasacyjnej. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 27 zd. 2 k.r.o. w zw. z art. 43 § 3 k.r.o. odnosi się natomiast do twierdzeń faktycznych strony skarżącej, które jej zdaniem Sąd drugiej instancji powinien poczynić, a nie ustaleń faktycznych dokonanych przez ten Sąd. W sprawie nie zachodzi także nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Z uwagi na to, że przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji była apelacja wniesiona od postanowienia wstępnego Sądu pierwszej instancji kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnie Sąd pierwszej instancji, zgodnie z art. 108 § 1 k.p.c., w orzeczeniu kończącym to postępowanie w sprawie. jw [aw]
Powiązane orzeczenia
- II CSK 134/18 2018-07-13Czy ustalenie przez sąd w postanowieniu o podziale majątku wspólnego małżonków, że w skład majątku wspólnego wchodzi prawo i przyznanie go jednemu z małżonków ze spłatą na rzecz drugiego, w sytuacji gdy prawo to wygasło…
- I CSK 655/16 2017-04-21Czy fakt dokonania przez jednego z małżonków nakładu z majątku osobistego na majątek wspólny może podlegać analizie z perspektywy oceny stopnia przyczynienia się tego małżonka w powstaniu majątku wspólnego w rozumieniu p…
- II CSK 336/15 2015-12-17Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne dotyczące prowadzenia postępowania dowodowego z urzędu w zakres…
- I CSK 535/25 2026-03-24Czy w sprawie o podział majątku wspólnego, w której skarżąca domaga się ustalenia nierównych udziałów, występuje istotne zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- III CSK 61/21 2021-07-09Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy uczestnik postępowania opiera ją na przesłance oczywistej zasadności, a zarzuty dotyczą naruszenia przepisów o ustalaniu…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1art. 13 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 39813 § 2art. 27art. 43 § 3 KROart. 39813 § 1art. 3989 § 2art. 108 § 1 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy