II CSK 234/16

WyrokIzba Cywilna2016-11-23

Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zastosowanie art. 5 k.c. w sprawie o zwrot bonifikaty udzielonej przy zbyciu lokalu mieszkalnego przez jednostkę samorządu terytorialnego stanowi istotne zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że kwestia zastosowania art. 5 k.c. w okolicznościach konkretnej sprawy, dotyczącej zwrotu bonifikaty, nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego. Podkreślono, że ocena, czy dane zachowanie stanowi nadużycie prawa podmiotowego, pozostawia sądom znaczny margines swobody, a subsumpcja stanu faktycznego do normy prawnej nie jest zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Wskazano, że różnorodność stanów faktycznych w sprawach o zwrot bonifikaty uniemożliwia wskazanie jednolitych przesłanek stosowania art. 5 k.c.
Stan faktyczny
Miasto Ł. wniosło powództwo przeciwko L. L. i E. L. o zapłatę. Sprawa dotyczyła zwrotu bonifikaty udzielonej przy zbyciu lokalu mieszkalnego. Sądy obu instancji uznały, że zachowanie pozwanych zasługuje na ochronę na podstawie art. 5 k.c. Miasto Ł. wniosło skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego, domagając się przyjęcia jej do rozpoznania z uwagi na istotne zagadnienie prawne. Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CSK 234/16 POSTANOWIENIE Dnia 23 listopada 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z powództwa Miasta Ł. przeciwko L. L. i E. L. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 listopada 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt III Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanej, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Pełnomocnik powoda Miasta Ł. w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 27 października 2015 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparł na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Przez istotne zagadnienie prawne rozumie się problem o charakterze prawnym powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter nowy, dotychczas niewyjaśniony i rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozstrzygnięcie stwarza realne i poważne trudności, a którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/2013, nie publ.). Szczegółowa analiza skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że powołana przesłanka nie została wykazana. Przy odwoływaniu się do nadużycia prawa podmiotowego, sądom pozostawiony jest znaczny margines swobody w ocenie, czy dane zachowanie pozostaje w granicach prawa podmiotowego, czy też stanowi jego nadużycie. Nie można zatem przyjąć, że zastosowania art. 5 k.c. 3 w okolicznościach konkretnych spraw, w których powód domagał się zasądzenia zwrotu bonifikaty, a więc kwestia subsumcyjna, jest istotnym zagadnieniem prawnym w przywołanym rozumieniu. Już tylko ubocznie – zważywszy na istotę i charakter postępowania przedsądowego - należy zauważyć, że Sądy obu instancji w kompletnym i wyczerpującym wywodzie przedstawiły argumenty za przyjęciem, że zachowanie pozwanych w postaci dokonania wydatków na zakup lokalu i remont przystosowujący lokal do zamieszkania, zasługuje na ochronę na podstawie art. 5 k.c. Podniesione w skardze kasacyjnej argumenty odnoszące się do „spraw osób zamożnych np. jednego z liderów grupy I., czy też Rzecznika (…) Prokuratury” nie przystają do okoliczności tej konkretnej sprawy, w której skarga została wywiedziona. Oczekiwanie strony skarżącej na wskazanie przez Sąd Najwyższy jednolitych przesłanek, według których podlegałyby w aspekcie art. 5 k.c. roszczenia o zwrot bonifikaty udzielonej przy zbyciu przez jednostkę samorządu terytorialnego lokalu mieszkalnego, nie jest możliwe ze względu na różnorodność stanów faktycznych w takich sprawach podlegających ocenie. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). aj

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 5 KCart. 5 KCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy