II CSK 25/14
WyrokIzba Cywilna2014-07-03
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o podział majątku wspólnego, w której małżonkowie przyczynili się do pogorszenia stanu majątku wspólnego, istnieją przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na istotne zagadnienie prawne dotyczące ustalenia nierównych udziałów lub oczywistą zasadność skargi?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Wątpliwości dotyczące sprecyzowania okoliczności wpływających na ocenę przyczyniania się małżonków do powstania majątku wspólnego w różnym stopniu oraz uzasadniających ustalenie nierównych udziałów nie spełniają kryteriów istotnego zagadnienia prawnego, gdyż Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się na ten temat. Ponadto, skarga nie była oczywiście uzasadniona, gdyż naruszenie przepisów postępowania, polegające na braku wyraźnego wyartykułowania rozstrzygnięcia co do wniosku o ustalenie nierównych udziałów, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a tok rozumowania sądu drugiej instancji był odtworzalny.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie o podział majątku wspólnego. Skarżąca upatrywała istotnego zagadnienia prawnego w konieczności sprecyzowania kryteriów ustalania nierównych udziałów w majątku wspólnym oraz w oczywistej zasadności skargi z uwagi na naruszenie przepisów postępowania. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznał adwokatowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 25/14 POSTANOWIENIE Dnia 3 lipca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z wniosku B. M. przy uczestnictwie I. M. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 lipca 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 6 września 2013 r., sygn. akt I Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznaje adwokatowi P. N. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w S. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej uczestniczce postępowania z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżąca oparła swój wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na przesłankach określonych w art. 3989 §1 pkt 1 i 4 k.p.c. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 §1 pkt 1 k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć jednocześnie charakter uniwersalny, przez co należy rozumieć, że jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych podobnych spraw. Jednocześnie, chodzi o problem, którego wyjaśnienie byłoby konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy - ustalonym przez sąd drugiej instancji - stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.), i także w związku z podstawą prawną stanowiącą podstawę wydania zaskarżonego wyroku. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13, nie publ.). Skarżąca upatrywała istotnego zagadnienia prawnego w konieczności sprecyzowania, jakie okoliczności wpływają na ocenę przyczyniania się małżonków do powstania majątku wspólnego w różnym stopniu oraz jakie powody należy uznać za ważne, a tym samym uzasadniające ustalenie nierównych udziałów. Tak opisane wątpliwości nie spełniają kryteriów wymaganych dla istotnego zagadnienia prawnego. Sąd Najwyższy bowiem wypowiadał się już kilkakrotnie na ten temat, m.in. w postanowieniach z dnia 19 grudnia 2012 r., II CSK 259/12, OSNC 2013, nr 7-8, poz. 92, oraz z dnia 23 września 1997 r., I CKN 530/97, nie publ. Jeżeli zaś chodzi o kryteria wymienione w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1989 r.,
3 III CZP 52/89, (OSNCPiUS 1990, nr 4-5, poz. 60), to sąd orzekający w sprawie przyjął w ustaleniach faktycznych, że do pogorszenia stanu rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego przyczynili się oboje małżonkowie, m.in. poprzez zaniechanie dokonywania stosownych napraw. W odniesieniu do drugiej przesłanki, przyjęcia skargi do rozpoznania, tj. jej oczywistej zasadności, należy podkreślić, iż przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej rozumie się sytuację, w której zaskarżone orzeczenie sądu drugiej instancji w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy prawa. Oczywiste naruszenie powinno być rozumiane jako widoczna natychmiast, bez potrzeby dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z brzmieniem przepisów albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2012 r., III SK 11/12, nie publ.). Jednocześnie należy zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 3983 § 1 pkt 2 naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę skargi kasacyjnej tylko wtedy, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca słusznie wskazuje, że rozstrzygnięcie co do wniosku o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym powinno zostać w rozstrzygnięciu wyraźnie wyartykułowane. Z uwagi jednak na to, że tok rozumowania leżący u podstawy zaskarżonego wyroku daje się odtworzyć na podstawie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, uchybienie to pozostaje bez związku z wynikiem sprawy, a tym samym warunki oczywistej zasadności skargi nie zostały spełnione. Z tych względów Sąd Najwyższy uznał, że przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania nie zostały spełnione i orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). [aw]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 441/17 2017-11-28Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy wnioskodawczyni nie wykazała rażącego lub uporczywego nieprzyczyniania się uczestnika do powstania majątku wspólnego pom…
- I CSK 2068/23 2024-07-11Czy w sprawie o podział majątku wspólnego, w której skarżący kwestionuje ustalenie wielkości udziałów, istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na istotne zagadnienie prawne, potrzebę wy…
- IV CSK 34/16 2016-07-13Czy przy ustalaniu stopnia przyczynienia się każdego z małżonków do powstania majątku wspólnego bierze się pod uwagę także przedmioty majątkowe nabyte przez jednego z nich przez darowiznę lub pożyczkę, które z woli osób…
- I CSK 225/14 2014-11-27Czy w sprawie o podział majątku wspólnego małżonków, w której uczestniczy wierzyciel jednego z małżonków, skarga kasacyjna dotycząca sposobu podziału nakładów ze środków majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z ma…
- I CSK 3042/23 2024-12-12Czy skarga kasacyjna dotycząca podziału majątku wspólnego i zniesienia współwłasności może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli przedstawione zagadnienia prawne nie są abstrakcyjne, lecz dotyczą oceny ustaleń faktycznyc…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 §1 pkt 1art. 3989 §1 pkt 1 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3983 § 1 pkt 2art. 3989 § 2 KPC§ 1§1 pkt 1§ 2§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy