II CSK 282/14

Sygn. akt II CSK 282/14 POSTANOWIENIE Dnia 11 marca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Iwona Koper w sprawie z wniosku M. […] z siedzibą w S. (Księstwo Liechtenstein) przy uczestnictwie Banku […] Spółki Akcyjnej w W. o wpis hipoteki przymusowej łącznej kaucyjnej w kwocie 27.958.907,50 zł do księgi wieczystej […] po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 marca 2015 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 4 października 2013 r., sygn. akt VII Ca […], oddala skargę kasacyjną i wniosek uczestnika o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 października 2013 r. Sąd Okręgowy w K. w sprawie z wniosku M. […] z siedzibą w S., w Księstwie Lichtenstein (dalej: „M.[…]"), oddalił apelację M […] od postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 28 grudnia 2012 r., oddalającego wniosek o wpis hipoteki łącznej kaucyjnej w kwocie 27.958907,50 zł do księgi wieczystej […] obejmującej nieruchomość lokalową, powstałą z przekształcenia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. W skardze kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 76 ust. 1 i art. 92 u.k.w.h., art. 317 ust. 2 p.u.n., art. 535 k.c. i art.1718 u.s.m., art. 1 u.s.m., art. 311 p.u.n., art. 551 k.c., art. 6288 k.p.c. w związku z art. 76 ust. 1 u.k.w.h., i wniósł o uchylenie tego postanowienia i postanowienia Sądu pierwszej instancji oraz przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenia obu postanowień i dokonania ich zmiany przez wpisanie na jego rzecz hipoteki przymusowej kaucyjnej łącznej w wysokości 27 958 907,50 zł do księgi wieczystej […]. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W postępowaniu wieczystoksięgowym zasadą jest, stosownie do art. 6268 § 1 k.p.c., dokonywanie wpisu jedynie na wniosek i w jego granicach. Zakres kognicji sądu rozpoznającego wniosek o wpis, zgodnie z art. 6268 § 2 k.p.c., obejmuje badanie jedynie wniosku, dołączonych do niego dokumentów oraz treści księgi wieczystej. Oznacza to, że wyłączone jest zarówno badanie przez sąd innych dokumentów, niż dołączone do wniosku, jak i okoliczności, które nie wynikają z wniosku, dołączonych do niego dokumentów i treści księgi wieczystej, jeżeli miałyby stanowić podstawę wpisu. Niedopuszczalne jest również prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzającego do ustalenia istnienia podstawy wpisu, która nie wynika z przedstawionych dokumentów. Sąd jest związany stanem rzeczy istniejącym w dacie złożenia wniosku oraz kolejnością jego wpływu (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2010 r., III CZP 80/09, OSNC 2010, nr 6, poz. 84). Zakres rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy 3 obejmuje kontrolę prawidłowości orzeczenia sądu pierwszej instancji, dokonywaną na podstawie wniosku, dołączonych dokumentów oraz treści księgi wieczystej. Nie miały znaczenia dla oceny wniosku rozważania Sądu Okręgowego i ocena skutków umowy sprzedaży zawartej w dniu 13 kwietnia 2012 r. dla bytu hipoteki. Wnioskodawcę obciążał obowiązek wykazania, że w dacie złożenia wniosku o wpis hipoteki była ona wpisana w księdze wieczystej nieruchomości macierzystej oraz w księdze prowadzonej dla spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nr […], przekształconej w księgę wieczystą dla odrębnej własności tego lokalu, którego dotyczył wniosek (por. postanowienia z dnia 26 czerwca 2013 r., II CSK 530/13, II CSK 531/13, nie publ.). Hipoteka przymusowa kaucyjna łączna została wykreślona z księgi wieczystej nr […] (macierzystej) w dniu 18 maja 2012 r. Wpis jej wykreślenia nie utracił mocy na skutek wniesienia na niego skargi, stosownie do art. 5181 § 3 k.p.c., a postanowienia Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego utrzymywały go w mocy. Uchylenie przez Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 27 lutego 2014 r. postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 20 sierpnia 2012 r. i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania nie pozbawiło wpisu skuteczności, a niezależnie od tego, dokonane zostało po wydaniu zaskarżonego postanowienia; nie mogło zatem być brane pod uwagę przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Wnioskodawca nie wykazał, że w dniu złożenia wniosku o wpis hipoteki przymusowej kaucyjnej łącznej do księgi wieczystej […] istniał wpis tej hipoteki w księdze wieczystej [...] (macierzystej). Z tych przyczyn zarzut naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 6268 k.p.c. w związku z art. 76 ust. 1 u.k.w.h. należało uznać za bezzasadny. Nie mogły odnieść zamierzonego rezultatu zarzuty naruszenia art. 76 ust. 1 i art. 94 u.k.w.h., art. 317 ust. 2 u.p.u.n., art. 535 k.c. i art. 1718 u.s.m.; art. 1 u.s.m., art. 311 u.p.u.n. i art. 551 k.c., ponieważ dotyczą one wpisów ujawnionych w księdze wieczystej obejmującej nieruchomość macierzystą w następstwie zawarcia umowy w dniu 13 kwietnia 2012 r., co nie jest objęte zakresem rozpoznania skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie. Na nietrafność rozważań Sądu Okręgowego dotyczących zbycia w postępowaniu upadłościowym przedsiębiorstwa spółdzielni mieszkaniowej podmiotowi niebędącemu spółdzielnią mieszkaniową, obejmującego udziały we własności zabudowanej nieruchomości gruntowej, wszystkie obciążone 4 spółdzielczymi własnościowymi prawami do lokali i wpływu tej czynności na byt hipoteki obciążającej nieruchomość, wskazują orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2014 r. w sprawach II CSK 349/13, II CSK 352/13, II CSK 353/13, II CSK 361/13 i 26 czerwca 2014 r., II CSK 535/14 (niepublikowane), nie ma to jednak znaczenia dla oceny skargi kasacyjnej i wyniku rozstrzygnięcia. Z powyższych względów Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 39814 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. oraz wniosek uczestnika o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, ponieważ nie zawierał on okoliczności wskazujących na odstąpienie od zasady orzekania o tych kosztach, przewidzianej w art. 520 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c.