II CSK 293/20

Sygn. akt II CSK 293/20 POSTANOWIENIE Dnia 17 marca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Łochowski w sprawie z powództwa M. B. i J. P. przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie (…) o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 marca 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej powódek od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 11 lipca 2019 r., sygn. akt I ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od M.B. i J.P. na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwoty po 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Powódki wniosły skargę kasacyjną od wyroku Sąd Apelacyjnego w (…) z 11 lipca 2019 r., zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie od pozwanego na rzecz każdej z powódek kwot po 1 397 500 zł wraz z ustawowymi odsetkami. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powódki wskazały, że w sprawie (1) występuje istotne zagadnienie prawne, (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa budzących poważne 2 wątpliwości i wywołujące rozbieżności w orzecznictwie, (3) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W odpowiedzi na skargę pozwany wniósł o wydanie postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, względnie oddalenie skargi kasacyjnej w całości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Skarżące wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania umotywowały potrzebą wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości, istnieniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz oczywistą zasadnością skargi. Taka konstrukcja wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania jest z założenia błędna. Nie jest bowiem możliwe jednoczesne wykazywanie, że w sprawie istnieje zagadnienie prawne dotyczące wykładni określonych przepisów prawa i że skarga oparta na naruszeniu tych przepisów jest oczywiście uzasadniona. Albo jest tak, że wykładnia danych przepisów jest prosta i w związku z tym ich naruszenie jest oczywiste, albo tak, że wykładnia ta rodzi wątpliwości, wobec czego naruszenie przepisów nie może być oczywiste (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14). To co ma świadczyć o oczywistej zasadności skargi nie może być jednocześnie ujmowane jako podstawa przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., gdyż jeżeli występuje istotne zagadnienie prawne, to nie można jednocześnie twierdzić, że z tych samych przyczyn skarga jest oczywiście uzasadniona, jako że twierdzenie o oczywistej zasadności skargi pozostaje wówczas w kolizji z problemami prawnymi warunkującymi pierwszą podstawę przedsądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 lipca 2012 r., I UK 118/12). Zatem nie do pogodzenia z oczywistością skargi jest stawianie w niej zagadnień prawnych, wymagających 3 rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 2011 r., II UK 24/11). Zastrzeżenia budzi również łączenie przesłanki oczywistej zasadności skargi z potrzebą wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Jednoczesne uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi tego rodzaju wątpliwościami prawnymi generalnie wyklucza oczywistą zasadności skargi. Trudno sobie bowiem wyobrazić sytuację, w której wyrok jest oczywiście wadliwy, a jednocześnie w sprawie występuje tak poważna wątpliwość prawna, że wymaga interwencji i rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 listopada 2020 r., III PK 192/19). Ponadto, skarżące nie wskazały w petitum skargi, jakie istotne zagadnienie prawne występuje w sprawie, jakie przepisy prawa wymagają wykładni oraz w naruszeniu których przepisów upatrują oczywistej zasadności skargi. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą być więc przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana i skonstruowana, aby Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać w uzasadnieniu jej podstaw pozostałych elementów konstrukcyjnych skargi, ani tym bardziej się ich domyślać (postanowienia Sądu Najwyższego: z 20 października 2016 r., I PK 59/16; z 10 marca 2016 r., II CSK 10/16; z 26 lutego 2016 r., V CSK 518/15; z 24 września 2015 r., II PK 27/15). Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skarg kasacyjnych stron do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz zgodnie z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. 4 z art. 99 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015, poz. 1800 ze zm.) obciążył powódki kosztami postępowania kasacyjnego w wysokości uwzględniającej wartość przedmiotu zaskarżenia w odniesieniu do każdej z powódek. jw