II CSK 297/15
WyrokIzba Cywilna2015-12-17
Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna wniesiona od postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie o podział majątku wspólnego spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy wykazano jej oczywistą zasadność?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy skarżący nie wykaże istnienia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c., w tym oczywistej zasadności skargi. Oczywista zasadność wymaga wykazania, że uchybienia w stosowaniu prawa miały charakter kwalifikowany i były dostrzegalne w sposób oczywisty dla przeciętnego prawnika, a nie jedynie polegały na odmiennym poglądzie strony co do sposobu rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o podział majątku wspólnego. Uczestnicy postępowania wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Koszalinie, które oddaliło ich wniosek o podział gospodarstwa rolnego. Uczestnicy domagali się przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się na jej oczywistą zasadność, argumentując, że Sąd Okręgowy nie uwzględnił wniosku o podział gospodarstwa rolnego w sposób zgodny z zasadą podziału fizycznego rzeczy. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od uczestników postępowania na rzecz wnioskodawcy zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 297/15 POSTANOWIENIE Dnia 17 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z wniosku W. S. przy uczestnictwie H. H. i S. H. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 grudnia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestników postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt VII Ca 980/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od uczestników postępowania na rzecz wnioskodawcy kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie ujawniły się przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności przemawiające za przyjęciem skargi do rozpoznania. Pełnomocnik uczestników H. H. i S. H. w skardze kasacyjnej wniesionej od postanowienia Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 10 lutego 2015 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparł na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt. 4 k.p.c. Uzasadniając oczywistą zasadność skargi kasacyjnej pełnomocnik uczestników wskazał, że podział fizyczny rzeczy jest podstawowym sposobem zniesienia współwłasności, a Sąd Okręgowy „w sposób lakoniczny i niezgodny z powyższą zasadą nie uwzględnił wniosku uczestników postępowania o podział gospodarstwa rolnego. Powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej należy wykazać, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia uchybienia w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom, były więc dostrzegalne w sposób oczywisty dla przeciętnego prawnika (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156). Jeżeli więc przesłanką wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest twierdzenie skarżącego, że skarga jest oczywiście uzasadniona, powinien on w uzasadnieniu wniosku zawrzeć wywód prawny wskazujący, w czym wyraża się oczywistość i przedstawić argumenty na poparcie tego twierdzenia.
3 Szczegółowa analiza akt sprawy i wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala na stwierdzenie, że powołana przesłanka została wykazana. Pełnomocnik uczestników konstruując uzasadnienie wniosku nie powołał się na naruszenie konkretnych przepisów prawa, wskazując że odnosi się do przepisów wskazanych w „petitum skargi kasacyjnej”. Sformułowane w ten sposób uzasadnienie wniosku jest w istocie skrótem uzasadnienia podstaw skargi kasacyjnej a nie odrębnym wywodem prawnym - wymaganym we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania - wykazującym publicznoprawne przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Wywód pełnomocnika uczestników nie zawiera również argumentów, które mogłyby świadczyć, że Sąd drugiej instancji, odstępując od zasady podziału fizycznego rzeczy dopuścił się oczywiście błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa. Rozstrzygnięcie w tym zakresie było uzasadnione dążeniem do zachowania gospodarstwa rolnego, wraz z działkami i sprzętem rolniczym, jako całości gospodarczej. Zaskarżone orzeczenie nie jest więc sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami oraz z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć (dyskrecjonalności). Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). Na wniosek wnioskodawcy zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie na podstawie art. 520 § 2 k.p.c. w zw. z § 8 pkt 6 w zw. z 13 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461).
Powiązane orzeczenia
- I CSK 5115/22 2023-04-24Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy podniesiono istotne zagadnienie prawne lub czy skarga jest oczywiście uz…
- I CSK 2496/23 2024-07-16Czy skarga kasacyjna złożona w sprawie o podział majątku wspólnego, oparta na przesłance oczywistej zasadności naruszenia prawa, powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli skarżący nie wykazał kwal…
- IV CSK 176/15 2015-10-07Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- III CSK 104/16 2016-05-24Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy istnieje potrzeba prawidłowego zastosowania prawa lub czy skarga jest oc…
- V CSK 511/15 2016-02-25Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego, oparta na przesłance oczywistej zasadności, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli jej uzasadnienie nie wykazuje rażącego naruszenia pra…
Powołane przepisy
art. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt. 4 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 520 § 2 KPC§ 1 pkt 1§ 1 pkt. 4§ 2§ 8 pkt 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy