II CSK 315/18
WyrokIzba Cywilna2018-12-07
Skład orzekający: Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w okresie obowiązywania umowy kredytu, zaistnienie niewypłacalności kredytobiorcy powoduje automatyczne postawienie w stan natychmiastowej wymagalności niespłaconej części kredytu, czy też wymagalność roszczenia kredytodawcy o zwrot udzielonego kredytu powstaje dopiero na skutek wypowiedzenia takiej umowy na podstawie art. 75 ust. 1 ustawy Prawo bankowe?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że sformułowane przez pozwaną zagadnienie prawne nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, ani nie zachodzi nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Kluczowe dla tej oceny było stwierdzenie, że w ustalonym stanie faktycznym brak było danych pozwalających na postawienie tezy o niewypłacalności pozwanej w dacie wskazanej przez skarżącą, a zawarcie aneksu do umowy kredytowej świadczyło o możliwości spłaty zadłużenia.Stan faktyczny
Powództwo dotyczyło zapłaty. Pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. W skardze kasacyjnej pozwana podniosła zarzut istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego momentu powstania wymagalności niespłaconej części kredytu w przypadku niewypłacalności kredytobiorcy. Sąd Najwyższy ocenił, że stan faktyczny sprawy nie pozwalał na przyjęcie tezy o niewypłacalności pozwanej w dacie wskazanej przez nią, a zawarcie aneksu do umowy kredytowej świadczyło o możliwości spłaty zadłużenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i odstąpił od obciążenia pozwanej kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 315/18 POSTANOWIENIE Dnia 7 grudnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa (…) Bank Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. przeciwko J. M. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 grudnia 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt I ACa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) odstępuje od obciążenia pozwanej kosztami postępowania kasacyjnego na rzecz strony powodowej; 3) przyznaje radcy prawnemu M. K. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w (…) kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) zł, podwyższoną o właściwą stawkę podatku od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną pozwanej w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest
2 sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Pozwana wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, któremu nadała formę pytania: „czy w okresie obowiązywania umowy kredytu, zaistnienie niewypłacalności kredytobiorcy powoduje automatyczne postawienie w stan natychmiastowej wymagalności niespłaconej części kredytu, czy też wymagalność roszczenia kredytodawcy o zwrot udzielonego kredytu powstaje dopiero na skutek wypowiedzenia takiej umowy na podstawie art. 75 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1876)?” Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej, gdy ustalony w sprawie stan faktyczny pozwala na odniesienie się do niego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151). Zagadnienie sformułowane przez pozwaną nie ma powyższych cech, przede wszystkim z tej przyczyny, że w obrębie ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie brak jest danych, w świetle których można by postawić tezę o niewypłacalności pozwanej mającej datować się od wskazanej przez nią daty (27 września 2011 r.). Trudno taki wniosek wyciągnąć wyłącznie z ustalenia, że w 2011 r. pozwana zachorowała i przeszła operację, czy choćby z tego, że nie zapłaciła już wówczas jakiejś raty kredytu. Sąd Apelacyjny wskazał zresztą, że 18 marca 2014 r. pozwana zawarła z powodem aneks nr 3 do umowy
3 kredytowej określający zasady restrukturyzacji zadłużenia, co oznacza, że nie tylko powód, ale i pozwana widziała wówczas możliwość jego spłacenia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono jak w pkt 1. Z uwagi na sytuację osobistą, majątkową i zdrowotną pozwanej, ujawnioną przez nią w oświadczeniu złożonym na potrzeby rozpoznania wniosku o zwolnienie jej od kosztów sądowych i przyznanie pomocy prawnej, ale też z uwagi na charakter sprawy, Sąd Najwyższy na podstawie art. 102 k.p.c. zastosowanego odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym, odstąpił od obciążenia pozwanej kosztami tego postępowania należnymi stronie powodowej. O wynagrodzeniu należnym pełnomocnikowi reprezentującemu pozwaną z urzędu Sąd Najwyższy orzekł stosownie do § 2 i § 4 ust. 3, § 16 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 8 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1715 ze zm.). jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 1141/23 2024-03-27Czy w przypadku wypowiedzenia umowy kredytu, kwota wykorzystanego kredytu, której termin płatności nie nadszedł, staje się wymagalna z chwilą rozwiązania umowy i powstaje obowiązek jej zwrotu w wysokości nominalnej, czy…
- I CSK 4175/22 2023-06-15Czy skarga kasacyjna dotycząca skutków prawnych niedochowania przez bank obowiązku wezwania kredytobiorcy do zapłaty i poinformowania o możliwości restrukturyzacji przed wypowiedzeniem umowy, a także dopuszczalności wyli…
- I CSK 2180/23 2025-02-20Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z uwagi na naruszenie art. 75c ust. 2 ustawy Prawo bankowe poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu za skuteczne wypowiedzenia umowy pomimo braku poinformowani…
- I CSK 6722/22 2024-03-06Czy skarga kasacyjna dotycząca umowy kredytu denominowanego, w której podniesiono zarzuty naruszenia przepisów o klauzulach abuzywnych i zasadach wykładni prawa bankowego, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania…
- I CSK 2854/23 2023-10-05Czy skarga kasacyjna dotycząca znaczenia i skutków wypowiedzenia nienazwanej umowy kredytu bankowego, w kontekście możliwości rozliczenia stron według przepisów o nienależnym świadczeniu, może zostać przyjęta do rozpozna…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 75 ust. 1art. 102 KPC§ 1§ 2§ 4 ust. 3§ 16 ust. 4§ 8 pkt 7
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy