II CSK 370/20
WyrokIzba Cywilna2020-12-10
Skład orzekający: Maria Szulc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, jeśli sformułowane w niej zagadnienia prawne mają charakter kazuistyczny i odnoszą się do szczegółowych okoliczności faktycznych, a nie do ogólnej wykładni przepisów prawa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli sformułowane we wniosku zagadnienia prawne mają charakter kazuistyczny i służą uzyskaniu odpowiedzi na temat kwalifikacji prawnej szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia, zamiast odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu wymagającego niejednoznacznej wykładni. Skarga kasacyjna nie może być oparta na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jego powództwo o zapłatę przeciwko notariuszowi. Skarżący przedstawił trzy zagadnienia prawne dotyczące odpowiedzialności notariusza za sporządzenie umowy przedwstępnej i pełnomocnictwa z błędnymi danymi nieruchomości. Sąd Najwyższy rozważał kwestię przyjęcia skargi do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 370/20 POSTANOWIENIE Dnia 10 grudnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa S. K. przeciwko T. Ś. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 grudnia 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 10 marca 2020 r., sygn. akt I ACa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza na rzecz pozwanego od powoda kwotę 5400,- (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 3984 § 1 i 2 k.p.c. wskazując na jej cechy konstrukcyjne i nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, zaś cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez
2 skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. W przypadku powołania we wniosku przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. należy sformułować zagadnienie prawne oraz przedstawić odrębną, pogłębioną argumentację prawną wskazującą na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi do rozpoznania (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01 OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 23 listopada 2010 r., II CSK 344/10, nie publ.). Skarżący przedstawia trzy zagadnienia prawne związane z odpowiedzialnością notariusza dotyczące sporządzenia umowy przedwstępnej i pełnomocnictwa zawierających błędne dane oznaczenia nieruchomości oraz obszerny wywód na potwierdzenie swych wątpliwości. Sformułowane zagadnienie prawne powinno odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, natomiast nie może mieć charakteru kazuistycznego i służyć uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej pewnych szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia, a do takiego rezultatu zmierza wniosek w tym zakresie. Żadne z pytań nie odnosi się do konkretnego przepisu prawa, natomiast zawiera szczegółowy opis okoliczności faktycznych sprawy i w ich kontekście formułuje problem prawny. Skarżący pomija natomiast, że zakaz oparcia skargi na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub dowodów, określony w art. 3983 § 3 k.p.c., oznacza niedopuszczalność powoływania się przez skarżącego na wadliwość wyroku sądu drugiej instancji polegającą na ustaleniu faktów lub niewłaściwie przeprowadzonej ocenie dowodów. Również art. 39813 § 2 in fine stwierdza, że Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, a zatem również ustaleniem, że pozwany notariusz nie sporządził w formie aktu notarialnego umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości lecz dokonał jedynie poświadczenia podpisów stron oraz faktu pozorności umowy. W związku z tym stwierdzić trzeba, że na etapie badania przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania Sąd Najwyższy nie analizuje zasadności podstaw skargi kasacyjnej, nie mniej jednak rozważa, czy pozostają one w związku
3 z przytoczonymi przez skarżącego przesłankami przyjęcia skargi kasacyjnej do zpoznania. Do rozstrzygnięcia w postępowaniu kasacyjnym zagadnień prawnych sformułowanych jako przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania może dojść bowiem jedynie wtedy, gdy wskazane przez skarżącego podstawy skargi kasacyjnej pozwalają na ich ocenę i sformułowanie na nie odpowiedzi, natomiast przytoczone w drugiej podstawie zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., nawet w powiązaniu z innymi przepisami, są niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym i nie podlegają ocenie Sądu Najwyższego. Zważywszy na motywy Sądu Apelacyjnego, treść uzasadnienia wniosku o przyjęcie oraz treść niedopuszczalnego zarzutu zgłoszonego w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.), brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący skutecznie wykazał wskazaną przesłankę. W zakończeniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał na oczywistą zasadność skargi z uwagi na oczywiste naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania przytaczając art. 81 prawa o notariacie i art. 471 k.c. w zw. z art. 49 prawa o notariacie. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z samej jej treści wynika w sposób jednoznaczny, że wskazane w skardze podstawy zasługują na uwzględnienie. Oznacza to, że z argumentów przedstawionych we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, bez konieczności dokonywania pogłębionej analizy prawnej lub czynności procesowych sądu, wynika jaskrawa sprzeczność wyroku z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny albo z podstawowymi zasadami orzekania obowiązującymi w demokratycznym państwie prawa. O ile bowiem do uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawy są usprawiedliwione, o tyle do przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędna jest jej oczywista zasadność w wyżej przedstawionym rozumieniu. Analiza wniosku nie pozwala na stwierdzenie, że zachodzi wskazana przesłanka, bo twierdzenia skarżącego w świetle motywów zaskarżonego wyroku mogą wskazywać jedynie na tworzenie przez niego odrębnych ustaleń od dokonanych przez Sąd Apelacyjny i nie pozwalają na
4 przyjęcie, że nastąpiły uchybienia przepisom postępowania o charakterze elementarnym, mającym charakter oczywisty i widoczny prima facie. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach należnych pełnomocnikowi pozwanego orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 99, 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz § 2 pkt 7 i § 10 ust, 4 pkt 2 w zw. z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015, poz. 1800 ze zm.). ke
Powiązane orzeczenia
- I CSK 4023/22 2023-09-07Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, gdy skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne, które ma charakter incydentalny i kazuistyczny, a jednocześnie twierdzi, że skarga jest oczywiś…
- IV CSK 386/17 2018-01-09Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy przedstawione przez skarżących zagadnienia prawne nie spełniają wymogów istotnego zagadnienia prawnego, a zarzut oczywistej zasadności skargi jest w…
- V CSK 37/14 2014-08-29Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, jeśli skarżący nie sformułował jasno istotnego zagadnienia prawnego, a zarzuty dotyczą jedynie wadliwej oceny wierzytelności przez sąd drugiej instancji…
- II CSK 147/13 2013-10-09Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli jej uzasadnienie nie spełnia wymogów formalnych dotyczących przedstawienia istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności?
- I CSK 1969/22 2022-08-12Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, gdy przedstawione przez skarżącego zagadnienia prawne nie mają charakteru istotnego i wiążą się z ustaleniem stanu faktycznego oraz jego oceną?
Powołane przepisy
art. 3984 § 1art. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 39813 § 2art. 233 § 1 KPCart. 3983 § 1 pkt 2 KPCart. 81art. 471 KCart. 49art. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy