II CSK 388/13
WyrokIzba Cywilna2014-01-23
Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego może być przyjęta do rozpoznania, jeśli opiera się na zarzucie naruszenia zasad zarządu majątkiem wspólnym, a skarżący w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne sądu drugiej instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów. Wskazano, że podział majątku wspólnego obejmuje składniki istniejące w chwili ustania wspólności i istniejące w chwili podziału, a rozliczenia dotyczą składników zbytych bezprawnie. Kwestionowanie ustaleń faktycznych sądu drugiej instancji nie jest dopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w sprawie o podział majątku wspólnego. Skarga kasacyjna została wniesiona od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 30 listopada 2012 r. Wnioskodawca domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie przesłanki istotnego zagadnienia prawnego. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej w części dotyczącej oddalenia apelacji i obciążenia kosztami, a w pozostałej części ją odrzucił.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 388/13 POSTANOWIENIE Dnia 23 stycznia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z wniosku N. N. przy uczestnictwie M. N.-S. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 stycznia 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt XV Ca […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej w części obejmującej rozstrzygnięcie o oddaleniu apelacji wnioskodawcy oraz obciążeniu go kosztami postępowania apelacyjnego, 2. odrzuca skargę kasacyjną w pozostałej części, 3. oddala wniosek uczestniczki postępowania o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Pełnomocnik wnioskodawcy N. N. w skardze kasacyjnej wniesionej od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 30 listopada 2012 r. wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania oparł na przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., która w skardze została mylnie opisana jako wskazana w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. w zw. z art. 3989 § 1 k.p.c. Szczegółowa analiza uzasadnienia wniosku nie pozwala na stwierdzenie, że powołana przesłanka została wykazana. Zgodnie z utrwalonym poglądem, zagadnienie prawne może uzasadniać przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania tylko wtedy, gdy jest nowe, jeszcze nierozstrzygnięte, a jego rozpoznanie miałoby istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dla rozwoju prawa. W swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał, że podział majątku wspólnego obejmuje składniki majątkowe, które były elementami majątku wspólnego w chwili ustania wspólności ustawowej i które istnieją w chwili dokonywania podziału, tj. wydania orzeczenia, przy jego dokonywaniu nie uwzględnia się jednak tych wspólnych składników majątkowych, które w czasie trwania wspólności ustawowej lub po jej ustaniu zostały zużyte zgodnie z prawem (art. 36–40 k.r.o. i art. 42 k.r.o.), natomiast uwzględnia się, ale tylko w ramach rozliczeń, tj. rachunkowo, składniki majątkowe, które zostały bezprawnie zbyte, zniszczone zużyte lub roztrwonione przez jedno
3 z małżonków (por. postanowienia z dnia 4 listopada 1999 r., II CKN 523/98, nie publ., z dnia 17 kwietnia 2000 r., V CKN 25/00, nie publ. i z dnia 19 czerwca 2009 r. V CSK 485/08, nie publ.). W postanowieniu z dnia 2 października 2008 r. (II CSK 203/08, nie publ.) Sąd Najwyższy stwierdził przy tym wprost, że jeżeli ulokowane na rachunku bankowym środki stanowiące składnik majątku wspólnego zostały przeznaczone na własne, usprawiedliwione potrzeby związane z utrzymaniem jednego z małżonków, choćby zużycie tych składników w czasie trwania wspólności majątkowej nastąpiło bez zgody współmałżonka, brak jest podstaw do konstruowania na tej podstawie odpowiedzialności odszkodowawczej pomiędzy małżonkami. W świetle przytoczonych rozstrzygnięć nie ma podstaw twierdzenie wnioskodawcy, że przedstawione w skardze kasacyjnej zagadnienie prawne jest nowe lub nie utrwaliła się co do niego jednolita judykatura. Stanowisko ugruntowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego miał również na uwadze Sąd Okręgowy, jednakże uznał, że w okolicznościach sprawy wnioskodawca nie wykazał, aby czynności dokonywane przez uczestniczkę postępowania mogły zostać zakwalifikowane jako naruszające zasady zarządu majątkiem wspólnym małżonków, a swoje ustalenia poczynione w tym zakresie szczegółowo uzasadnił. Wywody co do tej kwestii zawarte w skardze kasacyjnej świadczą natomiast o tym, że skarżący w rzeczywistości stara się zakwestionować te ustalenia, co nie jest dopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym (por. art. 3983 § 3 k.p.c.). Z tego względu należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). Postanowienie Sądu Okręgowego zostało zaskarżone w całości, a zatem także w części obejmującej rozstrzygnięcie o oddaleniu apelacji uczestniczki postępowania i obciążeniu jej kosztami postępowania apelacyjnego. W takim rozstrzygnięciu brak jest pokrzywdzenia wnioskodawcy (gravamen) stanowiącego przesłankę dopuszczalności środka zaskarżenia. W tej części należało więc skargę kasacyjną odrzucić. Kosztami postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy obciążył wnioskodawcę i uczestniczkę postępowania w zakresie związanym z ich udziałem w sprawie na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c., art. 391
4 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. W związku z tym należało oddalić wniosek uczestniczki postępowania o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. aw db
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 623/18 2019-07-05Czy w sprawie o podział majątku wspólnego, skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej oczywista zasadność opiera się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych i oceny dowodów dokonanej przez sąd drugiej in…
- I CSK 1201/23 2023-09-26Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego może być oparta na zarzucie nieważności postępowania z powodu rozpoznania sprawy w składzie jednoosobowym bez udziału ławników, a także czy można skutecznie powo…
- I CSK 485/13 2014-04-16Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli wnioskodawczyni nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego, a zarzuty sprowadzają się do kwestionowania ust…
- IV CSK 614/16 2017-05-23Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego jest oczywiście uzasadniona, gdy skarżący nie przedstawił wyodrębnionego wywodu prawnego uzasadniającego jej przyjęcie do rozpoznania?
- I CSK 414/24 2025-04-15Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na oczywistą zasadność skargi, a zaskarżone orzeczenie nie jest w sposób elementarny i widoczny…
Powołane przepisy
art. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3984 § 1 pkt 3 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 36art. 42 KROart. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 520 § 1 KPCart. 13 § 2 KPCart. 108 § 1 KPCart. 391
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy