II CSK 393/16

WyrokIzba Cywilna2016-12-21

Skład orzekający: Kazimierz Zawada

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Skarb Państwa odpowiada za szkodę wyrządzoną niewydaniem aktu normatywnego, jeśli obowiązek jego wydania powstał przed wejściem w życie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Istotne zagadnienie prawne zostało już jednoznacznie wyjaśnione w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2009 r., III CZP 139/08, zgodnie z którą Skarb Państwa odpowiada za szkodę wyrządzoną niewydaniem aktu normatywnego tylko wtedy, gdy obowiązek jego wydania powstał po wejściu w życie Konstytucji RP. Nie stwierdzono również oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Powodowie domagali się odszkodowania od Skarbu Państwa w związku z niewydaniem przez Radę Ministrów rozporządzenia wykonawczego do dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r. o odpowiedzialności karnej za odstępstwo od narodowości w czasie wojny. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo. W skardze kasacyjnej powodowie zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego, w tym art. 4171 § 4 k.c. w związku z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. oraz art. 1 Protokołu nr 1 do EKPC. Uzasadnili wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej występowaniem istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego wykładni terminów „stan prawny” i „zdarzenie prawne” w kontekście obowiązku wydania przepisów wykonawczych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył powodów kosztami zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CSK 393/16 POSTANOWIENIE Dnia 21 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Zawada w sprawie z powództwa J. O., M. S., A. S. i W. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Ł., Ministrowi Skarbu Państwa i Prezesowi Rady Ministrów o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 grudnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 23 października 2015 r., sygn. akt I ACa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciąża powodów kosztami zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. 2 UZASADNIENIE Według art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten pozostaje w zgodzie z zaleceniami Rady Europy, dopuszczającymi wprowadzanie środków ograniczających dostęp do sądu najwyższego szczebla. Powodowie domagali się odszkodowania w związku z niewydaniem przez Radę Ministrów rozporządzenia wykonawczego do dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r. o odpowiedzialności karnej za odstępstwo od narodowości w czasie wojny 1939-1945 r. W skardze kasacyjnej zarzucili zaskarżonemu wyrokowi Sądu Apelacyjnego z dnia 23 października 2015 r., oddalającemu ich apelację od wyroku oddalającego wytoczone przez nich powództwo, naruszenie art. 385 i 328 § 2 k.p.c., naruszenie art. 4171 § 4 k.c. w związku z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw oraz naruszenie art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powodowie uzasadnili występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego: jak w art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw należy rozumieć terminy „stan prawny” i „zdarzenie prawne”. Zdaniem powodów obowiązek wydania przepisów wykonawczych do dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r. o odpowiedzialności karnej za odstępstwo od narodowości w czasie wojny 1939-1945 r. trwa nadal, a stan taki jest objęty art. 5 wymienionej ustawy, co uzasadnia wobec powodów dochodzoną pozwem odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa. Ponadto powodowie powołali się na oczywistą zasadność wniesionej skargi kasacyjnej. 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Kwestia podniesiona w skardze kasacyjnej nie jest takim zagadnieniem. Została ona już jednoznacznie wyjaśniona w powołanej w zaskarżonym wyroku uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2009 r., III CZP 139/08. Według tej uchwały, Skarb Państwa odpowiada za szkodę wyrządzoną niewydaniem aktu normatywnego tylko wtedy, gdy obowiązek jego wydania powstał po wejściu w życie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zaskarżony wyrok jest zgodny z tym stanowiskiem. Nie jest spełniona także przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. W art. 3989 §1 pkt 4 k.p.c., dotyczącym tej przesłanki, chodzi o łatwo dostrzegalne, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy uchybienia przepisom prawa. Według utrwalonej linii orzecznictwa Sądu Najwyższego, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 §1 pkt 4 k.p.c. tylko wtedy, gdy wskazana w niej wadliwość zaskarżonego orzeczenia jest dostrzegalna bez potrzeby dokonywania głębszej analizy (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2011 r., I PK 237/10, 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, 24 lutego 2012 r., V CSK 225/11, 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15). Przytoczone w skardze kasacyjnej okoliczności powinny jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła W sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia żadnego z przepisów powołanych w skardze kasacyjnej powodów. Z przedstawionych przyczyn, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zgodnie z art. 102 k.p.c. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 385art. 4171 § 4 KCart. 5art. 1art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 §1 pkt 4 KPCart. 102 KPC§ 1§ 2§ 4§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy