II CSK 417/18

Sygn. akt II CSK 417/18 POSTANOWIENIE Dnia 12 lutego 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z powództwa B. G. przeciwko T. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P. o ochronę dóbr osobistych, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 lutego 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt I ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 2.160 (dwa tysiące sto sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 3. przyznaje radcy prawnemu D. K. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w (…) kwotę 2.070 (dwa tysiące siedemdziesiąt) zł powiększoną o stawkę podatku VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub 2 oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanej, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Pełnomocnik powoda B. G. w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 19 października 2017 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparł na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, autor skargi kasacyjnej wskazał na naruszenie art. 233 § 1 w zw. z art. 391 oraz art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c. przez przyjęcie „przez sąd drugiej instancji za własne ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji bez jakichkolwiek merytorycznych rozważań w tej kwestii, w sytuacji, gdy zarzuty apelacji obejmowały przede wszystkim sprzeczność ustaleń sądu pierwszej instancji ze zgromadzonym materiałem dowodowym, co skutkowało tym, że zarzuty apelacyjne w ten sposób nie zostały rozpoznane”. W ocenie skarżącego „prawidłowa analiza materiału zgromadzonego w sprawie powinna doprowadzić sąd drugiej instancji do dokładnie odmiennych ustaleń niż te, które poczynił Sąd drugiej instancji”. Powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej należy wykazać, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia uchybienia w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom, były więc dostrzegalne w sposób oczywisty dla przeciętnego prawnika (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000, V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156). Tych wymagań autor skargi kasacyjnej nie spełnił. Przedstawione w skardze rozważania nie pozwalały na przyjęcie, że w sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa oraz, że w wyniku takiego naruszenia zapadł w sądzie drugiej 3 instancji wyrok oczywiście wadliwy. Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej Sąd drugiej instancji zgodnie z dyrektywą orzekania przewidzianą w art. 382 k.p.c. orzekł na podstawie stanu faktycznego przyjętego przez Sąd pierwszej instancji, nie znajdując podstaw do jego zmiany, bowiem stan faktyczny sprawy został ustalony na podstawie oceny dowodów, którą - po szczegółowej analizie - uznał za trafną, nie naruszającą zasady swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.). Zarzut kasacyjny oczywistego naruszenia art. 378 k.p.c. nie mógł być z tych względów uznany za usprawiedliwiony. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi w postępowaniu kasacyjnym z urzędu orzeczono na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 68). Na wniosek pełnomocnika pozwanego, Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 98 i art. 99 w zw. z art. 108 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. oraz § 2 pkt 5 i § 8 ust 1 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). aj