II CSK 42/20
WyrokIzba Cywilna2020-10-20
Skład orzekający: Anna Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o ochronę dóbr osobistych występuje istotne zagadnienie prawne lub potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c., a mianowicie brak jest istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej uzasadnionej skargi kasacyjnej. Wątpliwości zgłaszane przez skarżącą nie spełniają wymogów istotnego zagadnienia prawnego, gdyż nie zostały one dotychczas rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy lub nie istnieją w tym zakresie rozbieżne poglądy, a nadto skarżąca nie wykazała potrzeby wykładni przepisów prawa, których treść i znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione w orzecznictwie.Stan faktyczny
Powódka dochodziła ochrony dóbr osobistych. Pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania. W uzasadnieniu wniosku pozwana podniosła, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące odpowiedzialności za własne działania, działania osób trzecich oraz stosunku przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego do przepisów Kodeksu cywilnego. Wskazała również na potrzebę wykładni przepisów dotyczących ciężaru dowodu w procesie o ochronę dóbr osobistych oraz charakteru związku między działaniem naruszyciela a naruszeniem dobra osobistego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powódki zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 42/20 POSTANOWIENIE Dnia 20 października 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa M. S. przeciwko W. S. o ochronę dóbr osobistych, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 października 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 1 sierpnia 2019 r., sygn. akt I ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania 2. zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Ta regulacja przesądza, że orzeczenie w przedmiocie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zapada tylko po uprzednim dokonaniu oceny istnienia przyczyn określonych w powołanym przepisie, tylko one bowiem i ich uzasadnienie mogą
2 być przedmiotem tzw. „przedsądu” i decydują o jego wyniku. Jednocześnie przypomnieć trzeba, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i jego rolą nie jest korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pozwana powołała przesłanki z art. 3989 § 1 i 2 pkt 1 k.p.c., to jest występowanie w sprawie z istotnego zagadnienia prawnego i potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Wniosek zawiera pytanie, w jakim stopniu naruszy ciel dobra osobistego odpowiada za własne działania a w jakim stopniu za działania osób trzecich niemających związku z aktywnością strony pozwanej i czy strona pozwana odpowiada za działania niezamierzone innych podmiotów. Kolejne pytanie dotyczy stosunku art. 95 § 1 w związku z art. 96 § 1 k.r.o. do art. 24 § 1 k.c. Nadto skarżąca wskazała na potrzebę wykładni art. 24 § 1 k.c., również w związku z art. 6 k.c. uważając, że istnieje wątpliwość, czego dotyczy ciężar dowodu obarczający strony w procesie o ochronę dóbr osobistych, a także istnieje potrzeba wyjaśnienia charakteru związku istniejącego pomiędzy działaniem naruszyciela a zagrożeniem lub naruszeniem dobra osobistego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z jednolitym stanowiskiem Sądu Najwyższego twierdzenie o występowaniu w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt II PK 247/15). Chodzi przy tym wyłącznie o poważne wątpliwości natury prawnej, wykraczające poza poziom zwykłych wątpliwości prawnych, które powstają niemal w każdym procesie decyzyjnym. Analiza sformułowanych przez skarżącą wątpliwości i ich nader niewyczerpujące uzasadnienie, przy braku powołania jakichkolwiek dotychczasowych rozstrzygnięć i wypowiedzi doktryny nie wskazuje, że problem prawny rzeczywiście istnieje, ale prowadzi do wniosku, że wątpliwości skarżącej,
3 są efektem li tyko braku wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, co zagadnienia te sytuuje w płaszczyźnie pozornych. W odniesieniu do przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. przypomnieć trzeba, że skarżący winien wykazać, iż chodzi o wykładnię przepisów prawa, których treść i znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie lub, że istnieje potrzeba zmiany ich dotychczasowej wykładni, podania, na czym polegają wątpliwości związane z ich rozumieniem. W przypadku, gdy w ramach stosowania tych przepisów powstały już w orzecznictwie sądów określone rozbieżności, skarżący powinien je przedstawić. Tym wymaganiom skarżąca nie sprostała. Przypomnieć też trzeba, że przepis art. 24 § 1 k.c. tak wielokrotnie był przedmiotem analizy, również składów powiększonych Sądu Najwyższego, że twierdzenie o potrzebie jego wykładni nie przekonuje. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 391 § 1, art. 39821 k.p.c. oraz w związku z § 8 ust. 1 § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz.U.2018 r., poz. 265). jw
Powiązane orzeczenia
- III CSK 173/16 2016-07-14Czy w sprawie o ochronę dóbr osobistych, w której skarżący podnosi zarzuty naruszenia przepisów postępowania cywilnego dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów, występuje istotne zagadnienie prawne uzasadniające p…
- II CSK 77/13 2013-08-22Czy skarga kasacyjna w sprawie o ochronę dóbr osobistych może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli nie wykazano istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności skargi?
- I CSK 525/14 2015-03-17Czy skarga kasacyjna w sprawie o ochronę dóbr osobistych może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli podniesione w niej zagadnienia prawne nie spełniają wymogów istotnego zagadnienia prawnego, a naruszenie prawa nie jest…
- I CSK 646/16 2017-04-12Czy w sprawie o ochronę dóbr osobistych, oddalenie wniosków dowodowych z uwagi na uznanie, że wszystkie istotne okoliczności zostały wyjaśnione, lub nieuwzględnienie zarzutu nadużycia prawa do dochodzenia dóbr osobistych…
- II CSK 287/16 2016-12-06Czy skarga kasacyjna w sprawie o ochronę dóbr osobistych spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy jest oczywiście uzasadniona?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1art. 95 § 1art. 96 § 1 KROart. 24 § 1 KCart. 6 KCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy