II CSK 469/15

WyrokIzba Cywilna2016-02-10

Skład orzekający: Dariusz Dończyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna oparta na przesłance oczywistej zasadności jest oczywiście uzasadniona, gdy sąd drugiej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na ugruntowanym i niekwestionowanym stanowisku Sądu Najwyższego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie przedstawił wystarczających motywów pozwalających na uznanie, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Przesłanka oczywistej zasadności zachodzi jedynie w przypadku elementarnych uchybień przepisom prawa materialnego lub procesowego, których zasadność wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej.
Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jej powództwo o ustalenie nieważności testamentu. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparto na przesłance oczywistej zasadności. Sąd Najwyższy uznał, że skarżąca nie wykazała istnienia tej przesłanki, gdyż stanowisko Sądu Apelacyjnego opierało się na ugruntowanym orzecznictwie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Nie obciążył powódki kosztami postępowania i przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CSK 469/15 POSTANOWIENIE Dnia 10 lutego 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk w sprawie z powództwa J. R. przeciwko C. P., M. P. i S. P. o ustalenie nieważności testamentu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 lutego 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]. z dnia 2 marca 2015 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) nie obciąża powódki kosztami postępowania; 3) przyznaje adw. M. W. - W. z od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […]. wynagrodzenie w kwocie 2700 (dwa tysiące siedemset) zł - podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług - za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną powódce z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. UZASADNIENIE Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących 2 rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które - zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. - będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Powódka J. R. we wniesionej skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]. z dnia 2 marca 2015 r. wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej oparła na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., tj. oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Odwołując się do treści wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia stwierdzić należy, iż nie zostały przez skarżącą przedstawione wystarczające motywy, które pozwalają na uznanie, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Wyróżniona w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zachodzi wtedy, gdy zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji w skardze kasacyjnej, o charakterze elementarnym polegających w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym. Tych elementów nie można przypisać przedstawionemu przez skarżącą uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jeśli uwzględni się, że stanowisko Sądu drugiej instancji odnośnie do braku po stronie powódki interesu prawnego do wytoczenia powództwa o ustalenie nieważności testamentu opiera się na ugruntowanym i niekwestionowanym w tym zakresie także w piśmiennictwie prawniczym stanowisku Sądu Najwyższego wyrażonym w orzeczeniach powołanych przez Sąd drugiej instancji. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi 3 kasacyjnej do rozpoznania nie zawiera przekonującej argumentacji prawnej, że oczywiście błędne było stanowisko Sądu Okręgowego, że interesu prawnego do wytoczenia powództwa ustalającego nie nabywa uczestnik postępowania o stwierdzenie nabycia spadku w związku z upływem terminu, o którym mowa w art. 679 § 1 k.p.c. Wskazać należy, że nie zachodzi również nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1 w zw. z art. 13 § k.p.c.). Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania przed Sądem Najwyższym orzeczono na podstawie art. 102 w zw. z art. 99, art. 108 § 1, art. 391 § 1, art. 39821 i art. 13 § 2 k.p.c. Natomiast w przedmiocie przyznania adwokat M. W.-W. z od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […]. wynagrodzenia za niepłaconą pomoc prawną udzieloną powódce z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, stosownie do zgłoszonego wniosku, Sąd Najwyższy orzekł na podstawie § 19 zw. z § 13 ust. 4 pkt 2, § 6 pkt 6 i § 2 ust. 2-3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). [l.n]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 679 § 1 KPCart. 39813 § 1art. 13art. 3989 § 2art. 13 § 2 KPCart. 102art. 99art. 108 § 1art. 391 § 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy