II CSK 470/14

Sygn. akt II CSK 470/14 POSTANOWIENIE Dnia 12 marca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z wniosku Z. N. przy uczestnictwie H. N. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 marca 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt IV Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Uczestniczka H.N. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 6 listopada 2013 r., oddalającego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 24 czerwca 2013 r., którym dokonano podziału majątku wspólnego H. i Z. N.. Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył: Ustawodawca, wprowadzając skargę kasacyjną jako nadzwyczajny środek prawny służący od prawomocnych orzeczeń, podkreślił, że jej celem jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Jego rolą nie jest zatem korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa, nawet gdyby one rzeczywiście wystąpiły. Ocena podstaw przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje w ramach tzw. przedsądu. Sąd Najwyższy bada, czy wskazano i należycie umotywowano przyczyny powołane w art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., tj. czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, i przyjmuje ją do rozpoznania, jeżeli jest spełniona przynajmniej jedna z nich. W art. 3984 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. przewidziano wymaganie przytoczenia i odrębnego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Kognicja Sądu Najwyższego na tym etapie postępowania jest ograniczona i nie obejmuje oceny zasadności podstaw skargi kasacyjnej, zastrzeżonej dla Sądu orzekającego w innym składzie. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania uczestniczka oparła na przesłankach wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., podnosząc jednak, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, co 3 wskazuje na oparcie jej w istocie na przyczynie objętej art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Skarżąca upatruje tego zagadnienia prawnego w potrzebie odpowiedzi na pytanie „czy studium zagospodarowania przestrzennego obowiązujące w gminie jest - jako dokument kreujący politykę przestrzenną gminy i które jest aktem planowania przestrzennego i w systemie planistycznym zaliczane jest do aktów planowania ogólnego, jest podstawą do przyjęcia wartości wyceny nieruchomości zgodnie z zapisami tego studium, z uwagi na fakt, że jest właśnie czynnikiem wpływającym na rozwój i planowanie przestrzenne w gminie, a co za tym idzie powinno rzutować na wartość nieruchomości podlegającej wycenie, a nadto czy sam fakt nie przekształcenia sposobu używania nieruchomości mimo istniejącej możliwości winien rzutować na inną wartość nieruchomości odpowiadającą jej przeznaczeniu zgodnym ze studium”. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale i innych podobnych spraw, wymaga precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11). W zasadzie powinno to być zagadnienie nowe, o charakterze rzeczywistym, a nie teoretycznym, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji. Argumentacja uzasadniająca wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania musi zawierać odrębne, pogłębione wywody wskazujące na zaistnienie powołanych okoliczności (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2008 r., II PK 3/08, nie publ.; z dnia 19 października 2006 r., IV CSK 246/06, nie publ; z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, nie publ.; z dnia 19 grudnia 2001 r., IV CZ 200/01, nie publ.). Wywód przedstawiony przez skarżącą nie odpowiada powyższym wymaganiom. Po pierwsze, uczestniczka ograniczyła się do sformułowania samych problemów prawnych, nie uzasadniając, na czym polegać by miała ich istotność. Po drugie, skarżąca nie przedstawiła własnego wywodu, wskazującego jakie, jej zdaniem, miałoby być prawidłowe zastosowanie i jakich indywidualnie oznaczonych przepisów prawnych, nie przytoczyła też żadnych 4 argumentów prawnych. Uzasadnienie omawianej przyczyny kasacyjnej wprost pokrywa się bowiem z jej treścią. Powołanie się na przyczynę kasacyjną oznaczoną jako istnienie potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa - mimo wystąpienia takiej potrzeby - nie doczekał się wykładni albo że niejednolita jego interpretacja wywołuje w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych rozbieżności w judykaturze, które należy przytoczyć (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, nie publ.; z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, nie publ.; z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, nie publ.; z dnia 12 grudnia 2008., II PK 220/08, nie publ.; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, nie publ.). Skarżącego obciąża obowiązek przedstawienia odrębnej i pogłębionej argumentacji prawnej wskazującej na zaistnienie powołanej okoliczności, zawierającej szczegółowe omówienie, na czym polegają wątpliwości interpretacyjne, a w przypadku istnienia rozbieżności w judykaturze, przytoczenia odpowiednich orzeczeń i wyjaśnienia, na czym owe rozbieżności polegają (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2009 r., I CSK 111/09, nie publ.; z dnia 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08, nie publ.; z dnia 31 stycznia 2008 r., II UK 246/07, nie publ.; z dnia 13 grudnia 2007 r., I PK 233/07, OSNP 2009, nr 3-4, poz. 43; z dnia 19 października 2006 r., IV CSK 246/06; z dnia 30 maja 2005 r., I PK 23/05, nie publ.). Przedstawione uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania w oczywisty sposób, już choćby wobec nie oznaczenia przepisów prawa mających podlegać wykładni, nie spełnia powyższych wymagań. Z kolei przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.) spełniona jest wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Musi być zatem oczywiste, że ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy 5 prawniczej, która przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, nie publ.; z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Skarżący powinien nie tylko przywołać konkretne przepisy prawa, którym jego zdaniem Sąd drugiej instancji uchybił, ale także przytoczyć odpowiednią jurydyczną argumentację odnoszącą się do oczywistości ich naruszenia. Przedstawione przez skarżącą uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie odpowiada i temu wymaganiu, ponadto pomija stanowisko zajęte w tym przedmiocie przez sąd orzekający. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.