II CSK 485/16
WyrokIzba Cywilna2017-01-26
Skład orzekający: Mirosław Bączyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia udziału we współwłasności nieruchomości przez jednego ze współwłaścicieli istnieją przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności potrzeba wykładni przepisów dotyczących zasiedzenia i posiadania samoistnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c. Nie można podzielić stanowiska skarżących o potrzebie wykładni art. 172 § 1 i § 2 k.c. w zw. z art. 339 k.c., gdyż orzecznictwo w tej materii jest obszerne, a kluczowe znaczenie mają ustalenia faktyczne sądów niższych instancji dotyczące kwalifikacji posiadania jako samoistnego lub zależnego oraz manifestowania woli władania nieruchomością jako właściciel.Stan faktyczny
Wnioskodawcy domagali się stwierdzenia zasiedzenia udziału we współwłasności nieruchomości gruntowej. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, a Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawców. Wnioskodawcy złożyli skargę kasacyjną, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących zasiedzenia i posiadania. Wnosili o przyjęcie skargi do rozpoznania z uwagi na potrzebę wykładni przepisów i jej oczywistą zasadność.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 485/16 POSTANOWIENIE Dnia 26 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk w sprawie z wniosku Z. M. i D. M. przy uczestnictwie Z. M., E. J., J. Z., E. M., M. M., J. Ś., A. M., D. Z. i A. w W. o stwierdzenie zasiedzenia, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 stycznia 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt II Ca […] odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE
2 Wnioskodawcy - Z. i D. M. złożyli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 9 grudnia 2015 r., w którym oddalono apelacje tych wnioskodawców od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 19 sierpnia 2014 r. Uczestnicy dochodzili zasiedzenia udziału we współwłasności nieruchomości gruntowej określonej we wniosku. Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2014 r. oddalił wniosek. W skardze kasacyjnej wnioskodawców podniesiono zarzuty naruszenia art. 172 § 1 i § 2 k.c. w zw. z art. 336 k.c.; art. 339 k.c. w zw. z art. 6 k.c., art. 176 § 1 i § 2 k.c., art. 33 pkt 2 k.r.o. Motywując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący, stwierdzili, że w sprawie istnieje potrzeba wykładni przepisów art. 172 § 1 i § 2 k.c. w zw. z art. 336 k.c., a ponadto skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Po analizie obszernych uzasadnień postanowień Sądów meriti, w tym przede wszystkim uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, prawnej motywacji wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie - wbrew stanowisku skarżących wnioskodawców - nie występują przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c. Nie można bowiem podzielić stanowiska skarżących, że istnieje potrzeba wykładni art. 172 § 1 i § 2 k.c. w zw. z art. 339 k.c. Orzecznictwo w tej materii jest bardzo znaczne. Dla zastosowania tych przepisów w konkretnej sprawie mają zawsze istotne znaczenie ustalenia faktyczne sądów meriti i ustalenia takie mogą przesądzać o prawnej kwalifikacji posiadania wnioskodawców (posiadanie samoistne lub posiadanie zależne), a także o istnieniu odpowiedniego manifestowania woli władania nieruchomością jako właściciela (władanie właścicielskie). Ustalenia faktyczne Sądów meriti uzasadniały wniosek Sądu Okręgowego, że nie byli ono jednak posiadaczami samoistnymi we wskazanym
3 we wniosku zakresie, tj. także w zakresie wkładów współwłaścicieli (s. 21 i 31 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia). Nie sposób podzielić sugerowanej przez wnioskodawców interpretacji, że „czynności posiadacza zmierzające do usankcjonowania prawa własności do zasiadywanej nieruchomości interpretowane są bowiem jako przesądzające o posiadaniu zależnym, podczas gdy mogą one świadczyć o złej wierze posiadacza samoistnego”. Tymczasem posiadanie samoistne i zła (dobra wiara) to różne pojęciowo konstrukcje prawne, odwołujące się do różnych elementów rzeczywistości. Z ustaleń dokonanych przez Sąd Okręgowy wynika, że wnioskodawcy żądający stwierdzenia zasiedzenia idealnego udziału uczestników - innych współwłaścicieli nieruchomości, nie udowodnili, że rozszerzyli zakres swego samoistnego posiadania ponad realizację uprawnienia z art. 206 k.c. i uzewnętrznili tę zmianę wobec pozostałych współwłaścicieli (s. 27-28 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia). Bezprzedmiotowe pozostają zatem rozważania skarżących do wnioskodawców co do tego, czy domniemanie z art. 339 k.c. (eliminowane w judykaturze w sprawach o zasiedzenie przez współwłaściciela nieruchomości udziału należącego do innego współwłaściciela) może mieć w rozpoznawanej sprawie w ogóle zastosowanie i w jakim okresie czasowego władania przez wnioskodawców udziałem we współwłasności. Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). jw l.n
Powiązane orzeczenia
- II CSK 489/17 2017-12-21Czy w sprawie o zasiedzenie udziału we współwłasności nieruchomości występują przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności czy skarga jest oczywiście uzasadniona lub czy występują nowe zagadnien…
- I CSK 693/16 2017-05-10Czy w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie istnieją przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności potrzeba wykładni przepisów art. 172 k.c. w zakresie określen…
- I CSK 244/24 2025-06-30Czy w sytuacji, gdy współwłaściciel nieruchomości korzystał z niej na zasadzie quod usum, a następnie zamanifestował wolę posiadania całej nieruchomości dla siebie w sposób postrzegalny dla sąsiadów, podczas gdy inni wsp…
- III CSK 101/19 2019-12-19Czy w sprawie o zasiedzenie udziału we współwłasności, zachowania polegające na rozszerzeniu zakresu samoistnego posiadania ponad uprawnienia wynikające z art. 206 k.c. i uzewnętrznieniu tej zmiany w stosunku do współwła…
- II CSK 6/18 2018-05-15Czy skarga kasacyjna dotycząca zasiedzenia udziału we współwłasności nieruchomości spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie istnienia istotnego zagadnienia prawnego…
Powołane przepisy
art. 172 § 1art. 336 KCart. 339 KCart. 6 KCart. 176 § 1art. 33 pkt 2 KROart. 3989 § 1 pkt 2art. 206 KCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy