II CSK 500/17
WyrokIzba Cywilna2017-12-21
Skład orzekający: Anna Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o zmianę wpisu w rejestrze zastawów, w której bank będący zastawnikiem ogłosił upadłość po dokonaniu przelewu wierzytelności wraz z zabezpieczającym ją zastawem rejestrowym, obligatoryjnym uczestnikiem postępowania rejestrowego jest syndyk masy upadłości, a nie sam bank?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wątpliwości prawne podniesione przez skarżącą spółkę nie spełniają kryteriów określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. W szczególności, kwestia obligatoryjnego uczestnictwa syndyka masy upadłości banku w postępowaniu o zmianę wpisu zastawnika w rejestrze zastawów została już rozstrzygnięta uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2017 r., sygn. III CZP 6/17. Ponadto, zakres stosowania art. 3 ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów wynika z jego treści i nie wymaga dodatkowej wykładni w kontekście umów przelewu wierzytelności zabezpieczonych zastawem rejestrowym.Stan faktyczny
Narodowy Bank Polski (wnioskodawca) złożył wniosek o zmianę wpisu w rejestrze zastawów. Uczestnikami postępowania byli Syndyk Masy Upadłości [...] Banku [...] oraz H. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Spółka H. [...] wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego. Skarżąca podnosiła potrzebę wykładni przepisów ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów oraz zagadnienie prawne dotyczące uczestnictwa banku w upadłości w postępowaniu rejestrowym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od H. [X] sp. z o.o. na rzecz Narodowego Banku Polskiego kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 500/17 POSTANOWIENIE Dnia 21 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z wniosku Narodowego Banku Polskiego z siedzibą w W. przy uczestnictwie Syndyka Masy Upadłości [...] Banku [...] w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. oraz H. […]. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. obecnie H. [X] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o zmianę wpisu w rejestrze zastawów, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 grudnia 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania H. […] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. obecnie H. [X] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt XIII Ga [...], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od H. [X] sp. z o.o. w W. na rzecz Narodowego Banku Polskiego w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE
2 Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przytoczony przepis pozwala Sądowi Najwyższemu na wstępną ocenę wniesionej skargi kasacyjnej celem zbadania, czy za jej merytorycznym rozpoznaniem przemawia interes społeczny, skarga kasacyjna jest bowiem środkiem prawnym funkcjonującym poza tokiem instancji, przysługuje od prawomocnego orzeczenia w związku z czym przesłanki jej przyjęcia do rozpoznania ściśle oznaczone ustawą determinuje interes społeczny i wynikająca z Konstytucji RP funkcja Sądu Najwyższego jako sądu sprawującego m.in. nadzór w zakresie orzekania, co ma na celu zapewnienie prawidłowości oraz jednolitości wykładni prawa i praktyki sądowej w dziedzinach poddanych jego właściwości. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca Spółka wskazała na potrzebę wykładni art. 3 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów (jedn. tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 1278), a mianowicie czy przepis ten powinien być rozumiany w ten sposób, że wymogi wskazane w tym przepisie mają również zastosowanie do wszelkiego rodzaju umów stanowiących podstawę wpisu zmian w rejestrze, w tym umów, z których wynika nabycie wierzytelności zabezpieczonej zastawem rejestrowym. Wskazała nadto na potrzebę zajęcia przez Sąd Najwyższy stanowiska w odniesieniu do zagadnienia wyrażonego w pytaniu przedstawionym już Sądowi Najwyższemu przez Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 17 października 2016 r., w sprawie XXIII Ga [...]. Zagadnienie objęte pytaniem w wyżej wskazanej sprawie nie wymaga już w sprawie niniejszej odpowiedzi, skoro w uchwale z dnia 18 maja 2017 r., sygn. III CZP 6/17, dostępnej wraz z uzasadnieniem nie tylko na stronach internetowych Sądu Najwyższego, wątpliwość: "1. Czy w razie ogłoszenia upadłości banku - zastawnika, po dokonaniu przez niego przelewu na zabezpieczenie
3 wierzytelności wraz z zabezpieczającym ją zastawem rejestrowym, w postępowaniu rejestrowym o zmianę wpisu zastawnika obligatoryjnym uczestnikiem jest bank w upadłości - dotychczasowy zastawnik, czy też syndyk masy upadłości tego banku? 2. W razie udzielenia odpowiedzi na pytanie 1, że bank jest obligatoryjnym uczestnikiem postępowania o zmianę wpisu, czy po stronie banku w upadłości - dotychczasowego zastawnika zachodzi ujemna przesłanka postępowania z uwagi na brak organu uprawnionego do jego reprezentowania uniemożliwiający mu działanie?" rozstrzygnięto w sposób następujący: „W razie ogłoszenia upadłości banku będącego zastawnikiem, uczestnikiem postępowania o wpis zmiany zastawnika w rejestrze zastawów w związku z przelewem wierzytelności zabezpieczonej tym zastawem jest syndyk masy upadłości zastawnika, choćby przelew był dokonany przed ogłoszeniem upadłości”. Zważywszy, że takie też stanowisko zajęły sądy w badanej sprawie, wątpliwość wyrażana przez skarżącego utraciła już prawną doniosłość. Wątpliwość co do zakresu obowiązywania art. 3 ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, w tym stosowania tego przepisu do umowy przelewu wierzytelności zabezpieczonej zastawem rejestrowym, nie przedstawia się jako istotna, wymagająca wypowiedzi Sądu Najwyższego, ponieważ zakres stosowania przepisu wynika z jego treści. Przepis dotyczy umowy zastawniczej, a ta, zgodnie z art. 2 ustawy, dotyczy ustanowienia zastawu i jest zawierana pomiędzy osobą uprawnioną do rozporządzania przedmiotem zastawu (zastawcą) a wierzycielem (zastawnikiem). W świetle powyższego należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w związku z § 5 pkt 5 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804). jw l.n
Powiązane orzeczenia
- I CSK 563/17 2018-04-13Czy w postępowaniu o wpis zmiany zastawnika w rejestrze zastawów, w związku z przelewem wierzytelności zabezpieczonej zastawem, po ogłoszeniu upadłości banku będącego zastawnikiem, uczestnikiem postępowania jest syndyk m…
- III CZP 6/17 2017-05-18Kto jest obligatoryjnym uczestnikiem postępowania rejestrowego o zmianę zastawnika w rejestrze zastawów, gdy bank będący zastawnikiem ogłosił upadłość po dokonaniu przelewu wierzytelności zabezpieczonej zastawem rejestro…
- I CSK 350/17 2018-01-31Czy w postępowaniu o wpis zmiany zastawnika w rejestrze zastawów, w przypadku ogłoszenia upadłości banku będącego zastawnikiem, legitymację procesową do udziału w sprawie posiada syndyk masy upadłości, a nie sam upadły b…
- I CSK 785/17 2018-04-26Czy w postępowaniu o zmianę wpisu w rejestrze zastawów, w którym bank będący zastawnikiem jest w upadłości, legitymację do działania w imieniu upadłego banku ma syndyk masy upadłości, a nie sam upadły bank?
- I CZ 54/17 2017-07-13Czy w przypadku ogłoszenia upadłości banku będącego zastawnikiem, syndyk masy upadłości zastawnika ma legitymację do uczestniczenia w postępowaniu o wpis zmiany zastawnika w rejestrze zastawów w związku z przelewem wierz…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3 ust. 2art. 3art. 2art. 3989 § 2 KPCart. 520 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3§ 5 pkt 5§ 10 ust. 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy